Hàng nghìn hộ dân phải mua điện qua Hợp tác xã: Bộ Công Thương hướng dẫn tỉnh Hà Tĩnh xử lý, giải quyết
(PLVN) - Sau khi nhận được phản ánh và công văn của Báo PLVN về việc hàng nghìn hộ dân ở Hà Tĩnh vẫn phải mua điện qua Hợp tác xã (HTX), Bộ Công Thương vừa có văn bản nêu căn cứ pháp lý và hướng dẫn UBND tỉnh Hà Tĩnh xử lý, giải quyết.
Văn bản 8222/BCT-ĐL của Bộ Công Thương có nội dung, nhận được công văn của Báo PLVN về việc chuyển nội dung phản ánh, đề nghị hướng dẫn, giải quyết của các hộ dân sử dụng điện tại tỉnh Hà Tĩnh. Sau khi nghiên cứu tài liệu liên quan, Bộ Công Thương có ý kiến với nội dung Báo PLVN cung cấp như sau:
Về trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, căn cứ Luật Điện lực, các HTX dịch vụ điện (DVĐ) trên địa bàn Hà Tĩnh (đơn vị bán lẻ điện) có quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều 63; gồm bán điện theo đúng số lượng, chất lượng, giá điện đã được thỏa thuận trong hợp đồng; bồi thường khi gây thiệt hại cho bên mua điện hoặc bên bán điện theo quy định pháp luật.
Căn cứ Nghị định 61/2025/NĐ-CP, HTX DVĐ “chịu sự thanh, kiểm tra và chấp hành quyết định xử lý của cơ quan thẩm quyền về việc sử dụng giấy phép hoạt động điện lực và bảo đảm các điều kiện hoạt động điện lực theo quy định pháp luật”.
Về việc bàn giao, tiếp nhận công trình điện được đầu tư bằng nguồn vốn ngoài nhà nước sang Cty Điện lực Hà Tĩnh (TCty Điện lực miền Bắc) theo hình thức có hoàn trả vốn, Bộ Công Thương cho biết, thực hiện Quyết định 22/1999/QĐ-TTg của Thủ tướng về việc phê duyệt đề án điện nông thôn, các Bộ liên quan đã ban hành Thông tư liên tịch 06/2001/TTLT-BCN-BTC hướng dẫn việc giao nhận, xác định giá trị tài sản, hoàn trả vốn lưới điện trung áp nông thôn (LĐTANT).
Căn cứ Quyết định 21/2009/QĐ-TTg của Thủ tướng về giá bán điện năm 2009 và các năm 2010 - 2012 theo cơ chế thị trường, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư liên tịch 32/2013/TTLT-BCT-BTC hướng dẫn giao, nhận và hoàn trả vốn đầu tư tài sản lưới điện hạ áp nông thôn (LĐHANT).
Công trình điện (gồm LĐTANT và LĐHANT) được chuyển giao sang Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các đơn vị trực thuộc quản lý theo hình thức có hoàn trả vốn thực hiện theo quy định tại hai Thông tư liên tịch trên. Các Thông tư này đã quy định cụ thể phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, nguyên tắc xử lý và hoàn trả vốn, hồ sơ giao nhận tài sản... để các cơ quan, tổ chức liên quan thực hiện.
Tại khoản 1 Mục III Thông tư 06 quy định: “Sau ngày 28/2/1999, địa phương nào có khả năng ứng vốn trước để đầu tư LĐTANT theo mục tiêu của địa phương, cần thỏa thuận bằng văn bản với TCty Điện lực Việt Nam trước khi có quyết định đầu tư, nhằm thực hiện tốt việc bàn giao tiếp nhận quản lý vận hành, hoàn trả vốn sau này”.
Khoản 3 Điều 1 Thông tư 32 quy định: “Các công trình LĐHANT được đầu tư sau ngày 12/2/2009, nếu chủ sở hữu tài sản LĐHANT có nhu cầu bàn giao cho các đơn vị thuộc EVN, thì do hai bên tự thỏa thuận việc giao nhận theo quy định pháp luật”.
Điểm d khoản 6 Điều 6 Thông tư 32: “Với các công trình LĐHANT đầu tư sau ngày có Quyết định 21/2009/QĐ-TTg, do các địa phương tự bố trí vốn để đầu tư, theo mục tiêu của địa phương, sau đó có nhu cầu bàn giao tài sản LĐHANT cho ngành điện quản lý, chủ đầu tư có trách nhiệm thỏa thuận bằng văn bản về việc giao nhận và hoàn trả vốn tài sản bàn giao với TCty Điện lực hoặc Cty Điện lực được TCty ủy quyền trước khi có quyết định đầu tư”.
Như vậy, với công trình lưới điện được đầu tư từ nguồn vốn ngoài nhà nước mà không thuộc phạm vi đối tượng của hai Thông tư trên, nếu chủ tài sản/chủ đầu tư có nhu cầu bàn giao và Cty Điện lực Hà Tĩnh/TCty Điện lực miền Bắc có nhu cầu tiếp nhận, công trình chuyển giao có yêu cầu hoàn trả vốn, thì hai bên tự thỏa thuận, thực hiện công tác bàn giao, hoàn trả vốn đầu tư căn cứ quy định tại Luật Doanh nghiệp, Luật Dân sự, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại DN... và các văn bản liên quan.
Bộ Công Thương cho biết, liên quan đến vấn đề này, cũng đã có Văn bản 7532/BCT-ĐL ngày 26/11/2021 trả lời Văn bản 6430/VPCP-KTTH ngày 14/9/2021 của Văn phòng Chính phủ về kiến nghị các vướng mắc trong tiếp nhận tài sản các công trình điện của EVN.
UBND tỉnh Hà Tĩnh, chủ tài sản/CĐT và TCty Điện lực miền Bắc nghiên cứu các quy định như trên để triển khai thực hiện công tác bàn giao, tiếp nhận công trình điện; tham khảo ý kiến của Bộ Tài chính để có phương án xử lý, phù hợp thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại EVN.
UBND tỉnh Hà Tĩnh thực hiện trách nhiệm của cơ quan cấp giấy phép hoạt động điện lực, kiểm tra việc duy trì, bảo đảm các điều kiện hoạt động điện lực của các HTXDVĐ.
Trước đó, như PLVN đã phản ánh, hàng nghìn hộ dân trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh từ nhiều năm qua phải mua điện sinh hoạt từ 5 HTX mà không được mua điện trực tiếp từ Cty Điện lực. Nguyên nhân được xác định là do vướng mắc về thủ tục bàn giao tài sản lưới điện từ các HTX sang Cty Điện lực quản lý vận hành. Đồng thời, các HTX này vẫn đang được Sở Công Thương cấp giấy phép hoạt động điện lực để bán lẻ điện cho khách hàng.
Việc mua bán điện từ HTX gây ra một số khó khăn như khi cần sự công khai, minh bạch trong kiểm đếm, tính toán số lượng điện tiêu thụ hàng tháng, một số hộ chỉ được thông báo phải đóng bao nhiêu tiền mà không biết được chính xác số điện đã tiêu thụ là bao nhiêu; điện mua từ HTX không được ổn định, việc kinh doanh, sản xuất có lúc bị gián đoạn, tạm ngừng.
Vào mùa nắng nóng, không chỉ việc sản xuất mà ngay cả việc sử dụng các thiết bị điện phục vụ nhu cầu cơ bản như nồi cơm điện, quạt điện… có lúc cũng khó khăn vì thường mất điện.