Hạn chế cấp Phiếu Lý lịch tư pháp số 2: Bảo vệ bí mật đời tư hay gây khó cho công dân?

Theo Dự thảo Luật, Phiếu LLTP số 2 sẽ không cấp cho cá nhân.
Theo Dự thảo Luật, Phiếu LLTP số 2 sẽ không cấp cho cá nhân.
(PLO) - Đó là vấn đề được đưa ra tại Phiên họp toàn thể lần thứ 6 của Uỷ ban Tư pháp của Quốc hội diễn ra hôm qua (2/8) để thẩm tra Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp (LLTP). 

Phiếu LLTP số 2 bị lạm dụng

Những năm gần đây, cứ vào đầu mùa tuyển sinh đại học, cao đẳng, dư luận lại “nóng” lên cùng với những thông tin về các trường hợp thí sinh có điểm khá cao nhưng bị đánh trượt khỏi các trường thuộc ngành Công an vì vướng ở khâu…lý lịch. Chính bởi vậy, việc bảo vệ bí mật đời tư của công dân, hay xoá án tích… là những quy định mới trong Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật LLTP lần này. 

Theo Tờ trình của Chính phủ, trong 6 năm thi hành Luật, công tác cấp Phiếu LLTP đã cơ bản đáp ứng yêu cầu của người dân và thể hiện vai trò quan trọng của Phiếu LLTP trong quản lý nhà nước, quản lý xã hội. Tuy nhiên, công tác LLTP có nhiều hạn chế, như chưa phản ánh được những nội dung mới của Hiến pháp năm 2013; chưa đáp ứng được yêu cầu cải cách thủ tục hành chính; việc cấp Phiếu LLTP số 2 (thể hiện cả những án tích đã được xóa) bị lạm dụng… 

Phát biểu tại phiên họp, nhiều ý kiến đánh giá cao những quy định mới được thể hiện trong Dự thảo Luật lần này, đặc biệt là việc bỏ quy định về cấp Phiếu số 2 để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, cũng như bí mật đời tư của cá nhân, không làm ảnh hưởng đến ý nghĩa nhân đạo của chế định xoá án tích. Theo đại diện Bộ Tư pháp, quyền yêu cầu cấp Phiếu số 2 hiện nay đang bị lạm dụng và từ năm 2012 đến nay, tình trạng lạm dụng yêu cầu cá nhân phải nộp Phiếu số 2 ngày càng gia tăng. Để tránh tình trạng này, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp và bí mật đời tư của cá nhân, không làm ảnh hưởng tới ý nghĩa nhân đạo của chế định xóa án tích, Dự án Luật đã bỏ quy định về cấp Phiếu số 2 của Luật LLTP năm 2009. 

“Dự án Luật sẽ đảm bảo đồng bộ theo hệ thống pháp luật hiện hành, đồng thời đảm bảo thực hiện theo đúng Hiến pháp năm 2013. Đặc biệt ở đây là nhấn mạnh đến quyền con người, quyền nhân thân đó là quyền bí mật đời tư; quyền được hoà nhập với cộng đồng; quyền được tham gia các sinh hoạt nghề nghiệp và sinh hoạt xã hội khác, khi mà công dân đã phạm tội và được xoá án tích”- ông Hoàng Quốc Hùng, Giám đốc Trung tâm LLTP quốc gia cho biết.

Cần thêm nhiều loại phiếu lý lịch khác

Cẩn trọng hơn, một số đại biểu đề nghị việc bỏ Phiếu số 2 cần được xem xét, đánh giá toàn diện cả ưu và nhược điểm. Theo ông Nguyễn Công Hồng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, Dự án Luật chưa có đánh giá tác động của việc bỏ cấp Phiếu LLTP số 2. Trên thực tế, chỉ có số lượng rất nhỏ các trường hợp trong số các đối tượng xin cấp Phiếu số 2 đã từng có án tích, nên không thể vì bảo đảm bí mật của đối tượng này mà ảnh hưởng đến nhiều cá nhân khác. Mặt khác, đánh giá của Chính phủ cho thấy nhu cầu cấp Phiếu số 2 của cá nhân ngày một tăng để phục vụ mục đích xin thị thực nhập cảnh, định cư, kết hôn, xuất khẩu lao động… theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức trong nước và nước ngoài. Nếu Dự án Luật bỏ quy định về cấp Phiếu số 2 có thể gây khó khăn và ảnh hưởng đến quyền lợi của chính công dân Việt Nam. 

Từ thực tế này, nhiều đại biểu cho rằng việc các tổ chức nước ngoài yêu cầu LLTP cũng cần được xem xét một cách hợp lý. Bởi nếu họ hoạt động tại Việt Nam thì phải theo quy định pháp luật của Việt Nam, nhưng nếu công dân Việt Nam ra nước ngoài làm việc, học tập cần phải theo quy định pháp luật nước sở tại và yêu cầu của tổ chức đó.

Đưa ra quan điểm “trước mắt không đồng ý bỏ Phiếu LLTP số 2”, nhưng Luật sư Trương Trọng Nghĩa đề nghị Dự án Luật cần quy định rõ cơ quan, tổ chức nào được yêu cầu cung cấp Phiếu LLTP số 2 và chứng minh dùng để làm gì, quy định chế tài thật nghiêm nếu để lộ thông tin của cá nhân…

Ngoài hai loại ý kiến trên, một số đại biểu lại đề xuất ý kiến cần thêm nhiều loại phiếu LLTP với các cấp độ khác nhau để phù hợp với nhu cầu, yêu cầu thực tế. 

Trước đó, tại phiên họp đầu tiên của Ban soạn thảo Dự án Luật do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long - Trưởng Ban soạn thảo chủ trì, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính) Trần Xuân Long cho rằng phải đánh giá có đúng Phiếu số 2 vi phạm bí mật đời tư của cá nhân hay không vì Luật hiện hành đang cho phép công dân được quyền yêu cầu cấp Phiếu số 2, nhưng dự kiến sửa đổi không còn quyền này nữa liệu có hợp lý không? Trong khi đó, đại diện VKSNDTC cũng kiến nghị cân nhắc có nên tiếp tục duy trì quy định về Phiếu số 2, bởi một khi đã được xóa án tích thì người đã được xóa án tích phải bình đẳng với người không có án tích, trong khi Phiếu số 2 thể hiện cả những án tích đã được xóa là ảnh hưởng đến việc tái hòa nhập cộng đồng của họ.

Đánh giá cao các hồ sơ của Ban soạn thảo cơ bản đầy đủ, nhưng vẫn còn một số vấn đề các thành viên Ủy ban Tư pháp băn khoăn, bởi vậy kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga đề nghị Ban soạn thảo cần có đánh giá tác động đầy đủ của Dự thảo Luật đối với từng trường hợp cụ thể (đối với đối tượng đi xuất cảnh, kết hôn với người nước ngoài, xuất khẩu lao động, học tập…), qua đó cân nhắc việc Dự thảo Luật có bỏ cấp Phiếu LLTP số 2. 

Tin cùng chuyên mục

Hội thảo tham vấn dự thảo báo cáo nghiên cứu các rào cản về tiếp cận và sử dụng TGPL của người dân

Hội thảo tham vấn về rào cản trong tiếp cận và sử dụng trợ giúp pháp lý

(PLVN) - Ngày 18/6, tại tỉnh Sơn La, Cục Trợ giúp pháp lý (TGPL) - Bộ Tư pháp đã tổ chức Chương trình hội thảo tham vấn dự thảo báo cáo nghiên cứu các rào cản về tiếp cận và sử dụng TGPL của người dân. Với sự tham dự của đại Trung tâm Trợ giúp pháp lý các tỉnh Sơn La, Yên Bái, Điện Biên, Lai Châu, Phú Thọ.

Đọc thêm

Tập huấn nghiệp vụ kiểm tra đăng ký bảo đảm tài sản đất đai tại TP Hồ Chí Minh

Hội nghị bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ kiểm tra công tác đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất diễn ra tại TP Hồ Chí Minh trong 2 ngày 17-18/6
(PLVN) -  Ngày 17/6/2024, tại TP Hồ Chí Minh đã diễn ra Hội nghị “Bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ kiểm tra công tác đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất” do Bộ Tư pháp phối hợp Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng sự hỗ trợ của Tổ chức hợp tác quốc tế Đức tại Việt Nam (Dự án GIZ) tổ chức.

Ninh Bình đã phát triển du lịch trở thành kinh tế mũi nhọn

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc ghi nhận nhiều kết quả mà tỉnh Ninh Bình đạt được trong thời gian qua. (Ảnh: Đặng Phước)
(PLVN) - Trưởng Ban Nội chính Trung ương ghi nhận cơ cấu ngành kinh tế của Ninh Bình chuyển dịch theo hướng tích cực; phát triển du lịch trở thành kinh tế mũi nhọn; chuyển đổi mô hình phát triển từ “nâu” sang “xanh”, phát triển kinh tế di sản...

TAND tối cao đạt nhiều kết quả tích cực trong chuyển đổi số

Chán án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình phát biểu khai mạc tại Hội nghị.
(PLVN) - Chiều 16/6, Ủy Ban Quốc gia về chuyển đổi số phối hợp với TAND tối cao tổ chức Hội nghị giới thiệu mô hình chuyển đổi số thành công cấp bộ, ngành. Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy Ban Quốc gia về chuyển đổi số Phạm Minh Chính dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.

Phòng Công chứng số 1 tỉnh Khánh Hòa: Thượng tôn pháp luật, tất cả vì lợi ích khách hàng

Phòng Công chứng số 1 tỉnh Khánh Hòa xây dựng “thương hiệu” bằng sự nhiệt tình, chu đáo, chặt chẽ pháp lý.
(PLVN) - “Chúng tôi luôn lấy sự nhiệt tình, chu đáo, đảm bảo chặt chẽ pháp lý để xây dựng, giữ vững niềm tin của khách hàng dành cho đơn vị - một “thương hiệu” đã trở thành truyền thống và khẳng định vị thế của mình trong suốt những năm qua” , Phó trưởng phòng phụ trách Phòng Công chứng số 1 tỉnh Khánh Hòa cho biết.

Báo chí luôn đồng hành, sát cánh cùng lực lượng công an nhân dân

Báo chí luôn đồng hành, sát cánh cùng lực lượng công an nhân dân
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 99 năm Ngày báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2024), ngày 14/6, tại Hà Nội, Bộ Công an tổ chức gặp mặt lãnh đạo cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí và lãnh đạo cơ quan báo chí. Đồng chí Thượng tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Công an trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an chủ trì buổi gặp mặt.

Vai trò của pháp luật quốc tế đối với tình hình thế giới hiện nay

Vai trò của pháp luật quốc tế đối với tình hình thế giới hiện nay
(PLVN) -Sáng 14/6, Trường Đại học Luật Hà Nội và Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam đã phối hợp tổ chức Tọa đàm khoa học “Tình hình thế giới hiện nay và vai trò của luật pháp quốc tế” dưới sự chủ trì của PGS.TS Tô Văn Hòa – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội và ông Trần Đắc Lợi - Nguyên Phó trưởng ban Thường trực, Ban đối ngoại Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Quỹ.

Nâng cao hiệu quả công tác pháp chế

Nâng cao hiệu quả công tác pháp chế
(PLVN) - Ngày 14/6, Bộ Tư pháp phối hợp với Konrad Adenauer Stiftung (Viện KAS), Cộng hòa Liên bang Đức tổ chức Hội nghị đánh giá tác động của chính sách trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) năm 2024.

Việt Nam – Hàn Quốc: Tiếp tục thúc đẩy quan hệ hợp tác về xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật

Cảnh buổi làm việc
(PLVN) - Sáng 14/6, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng đã có Buổi làm việc với Bộ trưởng Lee Wan-Kyu cùng Đoàn công tác của Bộ Lập pháp Chính phủ Hàn Quốc về công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Quảng Bình: Bồi dưỡng kiến thức về giám định tư pháp

Sở Tư pháp tỉnh Quảng Bình đã tổ chức Hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật và tập huấn nghiệp vụ về giám định tư pháp. Ảnh: Nguyên Phong
(PLVN) - Hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật và tập huấn nghiệp vụ về giám định tư pháp là hoạt động nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp, đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng của hoạt động tố tụng cũng như nhu cầu xã hội về giám định tư pháp.