Hải Phòng vững bước đi lên: Nhìn thẳng vào hạn chế, yếu kém
Tuy đạt được kết quả bước đầu quan trọng nhưng so với yêu cầu và tiềm năng, lợi thế của thành phố, Hải Phòng còn phải phấn đấu nhiều. Không né tránh, không chủ quan, không vội bằng lòng, thành phố đang nhìn thẳng vào những hạn chế, yếu kém để tìm ra biện pháp khắc phục.
Những hạn chế, yếu kém được BCĐ kiểm tra thực hiện NQ 32 của Trung ương chỉ ra và thành phố cũng nhận thức rõ là: chưa tập trung cao độ để lãnh đạo, chỉ đạo phát huy tối đa nguồn lực và lợi thế, nhất là nguồn lực tại chỗ cho đầu tư phát triển; tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH-HĐH chưa mạnh, chưa tạo ra được những đột biến mới, chưa tương xứng với tiềm năng, vị thế của thành phố; vai trò của một trọng điểm kinh tế, với sự phát triển năng động, có sức lan toả cho cả vùng theo yêu cầu của NQ còn hạn chế; chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh còn thấp. Mặc dù đạt được kết quả nhất định, nhưng nhìn chung việc xây dựng và quản lý quy hoạch, đô thị chưa đáp ứng được yêu cầu đẩy nhanh quá trình CNH, đô thị hoá. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật, nhất là giao thông ở vành ngoài trung tâm đô thị tương đối hiện đại, nhưng bộ mặt trung tâm nội đô, nhất là các khu đô thị cũ chậm được chỉnh trang, hiện đại hoá; môi trường thu hút đầu tư, kinh doanh còn thiếu hấp dẫn; công tác quản lý xây dựng, trật tự kỷ cương đô thị còn bất cập, chưa tương xứng yêu cầu của đô thị loại 1…
Một vấn đề Hải Phòng đang trăn trở là chất lượng nguồn nhân lực thấp, chưa đáp ứng yêu cầu CNH- HĐH; giải quyết các vấn đề dân sinh bức xúc còn nhiều khó khăn. Chất lượng hoạt động của một bộ phận cán bộ, nhất là ở cơ sở còn yếu kém, bất cập, chưa theo kịp và chưa đáp ứng yêu cầu. Công tác cải cách hành chính còn phải phấn đấu nhiều; còn nhiều thủ tục hành chính phiền hà, sách nhiễu, một bộ phận cán bộ công chức có thái độ và tinh thần trách nhiệm phục vụ chưa cao, cản trở việc thu hút đầu tư và sản xuất kinh doanh. Chất lượng tổ chức cơ sở Đảng ở một số nơi còn thấp, công tác cán bộ vẫn là khâu yếu, việc đổi mới phương thức lãnh đạo của một số cấp uỷ còn chậm, chưa đồng đều và còn hạn chế, nhất là lãnh đạo thông qua vai trò tiền phong gương mẫu của đảng viên.
Rõ ràng, hạn chế, yếu kém còn nhiều, nguyên nhân chính đã được BCĐ Trung ương và thành phố đề cập. Ban Thường vụ Thành uỷ cho rằng: Trách nhiệm chính trước hết thuộc về thành phố Hải Phòng, nhưng thực hiện NQ 32 là một vấn đề lớn, nhiều việc đã và đang vượt khỏi khả năng của thành phố. Cụ thể, NQ 32 xác định Hải Phòng phải trở thành thành phố công nghiệp hiện đại, văn minh trước năm 2020, nhưng đến nay vẫn chưa chính thức có tiêu chí, chưa được lượng hoá cụ thể. Việc phối hợp của Hải Phòng với các Bộ, ban, ngành Trung ương trong triển khai thực hiện NQ tuy đã chủ động và được tăng cường, nhưng chưa toàn diện và chưa theo kịp yêu cầu Bộ Chính trị đề ra, còn chậm trong việc tham mưu, đề xuất để Chính phủ xây dựng và ban hành Chương trình hành động thực hiện NQ 32 cho Hải Phòng. Một số chủ trương, dự án tuy đã được triển khai theo tinh thần NQ nhưng tiến độ chậm, cần có nhiều giải pháp tháo gỡ.
Về cơ chế tài chính, tuy Chính phủ đã có QĐ54 về cơ chế tài chính ưu đãi cho Hải Phòng, nhưng sau khi Luật Ngân sách Nhà nước ra đời, xuất hiện những vướng mắc trong thực hiện các cơ chế tài chính, ngân sách ưu đãi, không thuận lợi cho việc huy động các nguồn tài chính cho đầu tư phát triển. Cơ chế, chính sách về tổ chức bộ máy, cán bộ, thẩm quyền quyết định… có tính chất đặc thù đối với đô thị loại 1, đô thị trung tâm cấp quốc gia chưa được ban hành. Trong quy hoạch của các Bộ, ngành đã chú trọng tới Hải Phòng nhưng còn thiếu đồng bộ; một số quy hoạch chưa đề cập các nội dung Bộ Chính trị đã ghi trong NQ 32, khiến thành phố phải có tờ trình đề nghị hoặc làm việc trực tiếp với các Bộ, ngành Trung ương. Điều này phần nào làm chậm tiến độ thực hiện NQ. Hơn nữa, nhận thức của một số Bộ, ngành về NQ 32 dành cho Hải Phòng chưa đầy đủ và chưa rõ ràng, tác động tới các định hướng phát triển một số ngành kinh tế trọng điểm của thành phố cũng như một số lĩnh vực khác như giáo dục, y tế… Bên cạnh đó, sự phối hợp của các địa phương trong vùng cùng Hải Phòng khai thác tiềm năng, thế mạnh cho sự phát triển còn hạn chế.
Một vấn đề khác là nhu cầu đầu tư để thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ theo tinh thần NQ 32 đối với Hải Phòng khá lớn, thành phố cần bổ sung khoảng 1000 tỷ đồng ngân sách mỗi năm, nhưng do nguồn lực của Trung ương có hạn nên tuy có sự ưu tiên trong phân bổ, vẫn chưa đáp ứng yêu cầu của NQ trong khi các công trình được đầu tư bằng chính nguồn nội lực của thành phố lại chưa nhiều.
Như vậy, 4 năm thực hiện NQ 32, Hải Phòng có nhiều thuận lợi nhưng cũng có những khó khăn, thách thức không nhỏ, trong đó có cả nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan. Vấn đề đặt ra là thành phố phải nỗ lực hết mình để phát huy thuận lợi, vượt qua khó khăn, quyết tâm tạo ra bước đột phá mới ngay trong năm thứ 5 thực hiện NQ.
(Còn tiếp)
Hồng Thanh