Hải Phòng với Ngày thơ Việt Nam

Quả thật, đã từ lâu, thơ vốn đẹp. Cái đẹp không phải do thơ được khoác lên xiêm áo màu mè, sự  bao vây của âm thanh náo động mà từ sự lắng đọng, vút bay của ngữ nghĩa. Có lẽ từ cảm nhận này, những người tổ chức Ngày hội thơ Việt Nam tại Hải Phòng chọn hai hình thức để đôi cánh thơ bớt đi diêm dúa, để  thơ bộc lộ cái đẹp vốn có của mình. Đó là giao lưu và trình diễn đối với thơ. Phần trình diễn với các giọng ngâm thơ, đọc thơ của nghệ sĩ hoặc của chính nhà thơ và hội viên một số CLB thơ cơ sở. Đan xen là hát những ca khúc có lời thơ được phổ nhạc như Mừng Xuân 1969 của Bác Hồ, Trường Sơn đông, Trường  Sơn tây của Phạm Tiến Duật, Sợi nhớ sợi thương của Thúy Bắc, Mùa xuân nho nhỏ của Trần Hoàn… Một số nghệ sĩ của Đoàn Chèo Hải Phòng hát văn những bài hát lời thơ mượt mà, giai điệu vui tươi mừng Đảng, mừng xuân, mừng đất nước. Phần giao lưu thú vị  với cách nói của nhà thơ Trần Đăng Khoa, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam. Anh nói về chuyện làm thơ, về  những kỷ niệm của anh với Hải Phòng. Nhà thơ, họa sĩ, NSND Lê Huy Quang, Trưởng Ban Biên tập thơ Báo Văn nghệ (Hội Nhà văn Việt Nam ) bày tỏ xúc cảm về vùng đất thơ ca Hải Phòng với nhiều tài năng thơ, tài năng văn học nghệ thuật nổi tiếng.. Mừng nữa là năm nay, đại biểu đến với Ngày thơ khá đông. Không khí cảm nhận thơ từ  phía người yêu thơ khá tập trung, đủ lĩnh hội những tín hiệu thi ca  phát ra từ sân khấu. Điều này khiến nhà thơ Kim Chuông xúc động  đến nỗi “ vừa đọc được mấy câu đầu đã quên”, phải đến lần thứ hai mới trình bày  một mạch bài thơ Mùa xuân của mình. Còn nhà thơ Ngọc Quỳnh tự nhiên muốn “ có đôi lời phi lộ” cùng người yêu thơ  trước khi đọc bài thơ Trước tượng Nguyên Hồng của anh. Cảm xúc muốn chia sẻ lại được dịp bộc lộ từ phía những người làm thơ. 

Ngày thơ Việt Nam được tổ chức đơn giản, ít rườm rà và có bổ sung bằng việc kết nạp 24 hội viên vào các hội chuyên ngành, thêm tiệc đứng và khiêu vũ. Tuy nhiên, đơn giản quá lại có phần đơn điệu, thiếu “điểm sáng”. Vì ngoài phần giao lưu và trình diễn thơ trước đám đông ( như những năm trước), Ngày thơ Việt Nam năm nay không có mấy nội dung về phần “hội” theo tính chất đặc thù. Ban tổ chức bố trí  một bàn “ cho chữ”. Nhưng ngay cả khi xin chữ rồi, nhiều người còn thấy chưa được thỏa mãn nhu cầu biết về thơ  như xem, mua tác phẩm, nghe bình thơ. Một doanh nhân trẻ nói: “ Nghe nói Hải Phòng có nhà thơ đoạt Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật, tôi muốn biết diện mạo của nhà thơ, muốn nghe nhà thơ thể hiện nhưng rồi cũng chỉ là  “văn kỳ thanh, bất kiến kỳ hình”. Cũng như vậy, tôi không được nghe tiết mục bình chọn những câu thơ hay. Thật tiếc!”. Một nhà giáo từng làm chủ nhiệm một CLB thơ tiếc rẻ: “Nghe ngâm, nghe hát, nghe nói về thơ theo cơ cấu có nam có nữ, có trẻ có già, có chuyên nghiệp và có nghiệp dư cũng tốt đấy. Nhưng dường như Ngày thơ Việt Nam mới chỉ dành cho người lớn. Còn  thơ thiếu nhi, thơ học sinh- thế hệ khai mở cho tương lai thi ca Việt Nam dường như chưa thấy bén mảng tới đây”. Điều hơi tiếc nữa là nếu bài thơ Rằm tháng giêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh được nghệ sĩ ngâm lên tạo không khí trang trọng mở đầu chương trình thì về cuối, tính chất trang trọng có vẻ bị loãng khi Ban tổ chức cho kết thúc Ngày thơ Việt Nam bằng tiết mục đọc thơ của một người yêu thơ ở một xã (mà thực ra đó không phải là bài thơ với tư cách là một tác phẩm nghệ thuật).  

Được biết năm nay, Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật thành phố phân cấp việc tổ chức Ngày thơ Việt Nam cho Hội Nhà văn Hải Phòng thực hiện. Trước Ngày thơ Việt Nam chừng một tháng, những đơn vị phối hợp gồm Hội Nhà văn Hải Phòng, Câu lạc bộ văn hóa doanh nhân  và Cung Văn hóa lao động hữu nghị Việt -Tiệp đã họp bàn và xây dựng kịch bản chương trình về Ngày thơ Việt Nam. Có thể do sự chi phối về thời gian, Ban tổ chức không thể làm hơn nhiều những gì như đã diễn ra. Song,  lắng nghe từ bạn đọc, từ người yêu thơ để tạo ra những điểm sáng trong Ngày thơ Việt Nam vẫn là điều cần thiết.

Anh Thơ