Hải Phòng đã có máy xạ hình cắt lớp đơn Photon

Theo Phó giáo sư, tiến sĩ Mai Trọng Khoa, Phó Giám đốc, Trưởng khoa y học hạt nhân và ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), máy SPECT là kỹ thuật ghi nhận hình ảnh bằng y học hạt nhân. Về nguyên lý tạo ảnh, máy SPECT cũng giống như máy chụp cắt lớp (CT), chỉ khác là, ở máy CT, chùm Photon được tạo ra ở bên ngoài, xuyên qua cơ thể và được ghi nhận ở phía đối diện nguồn tia X. Với máy SPECT, chùm bức xạ Photon được phát ra từ bên trong cơ thể do phân rã đồng vị phóng xạ được đưa vào nơi cần chụp ảnh và chùm bức xạ phát ra được ghi nhận đồng thời bởi hệ detector quay quanh người bệnh. Các chất phóng xạ được sử dụng một lượng nhỏ sẽ tập trung về các cơ quan cần ghi hình tuân theo các đặc điểm sinh lý và bệnh lý, nên hình ảnh thu được cho ta thông tin về chức năng của cơ quan muốn thăm khám. Phương pháp này giúp phát hiện các thay đổi về bệnh học ở cấp độ phân tử trước khi hình thành sự thay đổi cấu trúc giải phẫu. Thiết bị này cho phép hiển thị hình ảnh không gian 3 chiều rõ rệt, qua đó, đánh giá chức năng các bộ phận trong cơ thể và chuyển hoá tế bào. Máy SPECT có thể chụp toàn thân, chụp tĩnh, chụp động, 3 pha, ảnh cắt lớp tomo...

Máy SPECT được áp dụng để thăm dò hình thể và chức năng một số cơ quan như tuyến giáp, gan, mật, thận, não với độ chính xác cao. Thiết bị này phát hiện sớm các tổn thương ở não, các ổ thiếu máu não, nhồi máu não do tai biến mạch máu não. Đối với các bệnh tim mạch, máy SPECT chẩn đoán bệnh mạch vành qua xạ hình tưới máu cơ tim, đánh giá độ sống còn và ổ nhồi máu của cơ tim và các bệnh mạch máu khác; xác định các khối u thần kinh, nội tiết.  Máy SPECT là công cụ định vị giúp các bác sĩ lấy mẫu sinh thiết, phẫu thuật cắt bỏ.

Ngoài các ứng dụng chẩn đoán hình ảnh nói trên, máy SPECT có vai trò đặc biệt trong chuyên ngành ung bướu. Thiết bị này có thể chụp cắt lớp như máy CT, đồng thời, lại quét toàn thân (ghi hình toàn thân) mà máy CT và cộng hưởng từ không làm được. Những hình ảnh do máy SPECT cung cấp giúp người thầy thuốc tìm thấy những tổn thương, biến đổi bất thường rất nhỏ trong cơ thể người bệnh. Qua đó, phát hiện bệnh ung thư, bệnh ung thư tái phát và di căn trước các phương pháp chụp khác như CT, cộng hưởng từ hay siêu âm. Đặc biệt, các thầy thuốc còn sử dụng thiết bị này để kiểm tra hiệu quả sau một đợt điều trị hoá chất hoặc tia xạ, làm cơ sở chỉ định điều trị tiếp hoặc thay đổi hoá chất, liều xạ để đạt kết quả tốt hơn cho người bệnh.

Minh Khuê