Hải Phòng: Công khai, minh bạch trong thực hiện Đề án cải tạo xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp
UBND TP Hải Phòng yêu cầu phải bảo đảm công khai, minh bạch khi thực hiện Đề án di dời cư dân kết hợp với chỉnh trang đô thị và cải tạo xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp.
Nhiều chung cư đã xuống cấp
TP Hải Phòng là đô thị trung tâm, cực tăng trưởng của vùng Duyên hải Bắc Bộ. Trong tiến trình công nghiệp hóa, đô thị hóa giai đoạn 1960 - 1990, TP Hải Phòng đã hình thành hệ thống các khu tập thể, nhà chung cư quy mô nhỏ tại khu vực đô thị trung tâm. Trải qua nhiều thập niên khai thác, sử dụng, phần lớn các công trình này đã xuống cấp, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn tính mạng, tài sản và điều kiện sống của người dân.
Qua rà soát sau sắp xếp đơn vị hành chính, toàn TP còn 177 chung cư cũ, xuống cấp cần di dời, phân bố tại 12 phường; tổng số 9.193 hộ dân chịu ảnh hưởng, gồm: 7.686 hộ sinh sống trong lõi chung cư và 1.507 hộ nằm ngoài lõi chung cư nhưng thuộc phạm vi giải phóng mặt bằng.
Kết quả kiểm định chất lượng cho thấy có 66 nhà chung cư ở cấp độ D (mức độ nguy hiểm, không còn đáp ứng điều kiện sử dụng an toàn), 58 nhà ở cấp độ C, 7 nhà ở cấp độ B; ngoài ra còn khoảng 46 chung cư chưa được kiểm định chất lượng (số liệu tại thời điểm lập Đề án số 02/ĐA-UBND, sẽ tiếp tục được cập nhật trong quá trình rà soát, chuẩn hóa dữ liệu).
Hiện nay, TP đang tiếp tục kiểm định chất lượng các nhà chung cư chưa được kiểm định; rà soát, đối chiếu, chuẩn hóa dữ liệu đến từng nhà, từng hộ và xác định danh mục chính thức các nhà chung cư theo từng giải pháp, dự án, giai đoạn.
Trước yêu cầu nêu trên, ngày 25/7/2026, Ban Chấp hành Đảng bộ TP ban hành Kết luận số 304 về chủ trương đối với Đề án di dời cư dân kết hợp với chỉnh trang đô thị và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp trên địa bàn TP. Ngày 28/7/2026, tại Kỳ họp thứ 3, HĐND TP khóa XVII đã ban hành Nghị quyết số 35/NQ-HĐND thông qua các nội dung của Đề án số 02/ĐA-UBND của UBND TP di dời cư dân kết hợp với chỉnh trang đô thị và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp trên địa bàn TP Hải Phòng, thay thế Nghị quyết số 04/NQ-HĐND ngày 12/4/2022.
TP Hải Phòng xác định đây là chủ trương lớn, có tác động trực tiếp, sâu rộng và lâu dài đến chỗ ở, sinh kế, tâm lý, đời sống của hàng vạn người dân; đụng chạm đến những quan hệ phức tạp về sở hữu, sử dụng nhà ở, đất ở đã tồn tại qua nhiều thập kỷ. Tại Nghị quyết số 35 cũng xác định rõ yêu cầu “bảo đảm công khai, minh bạch, dân chủ trong việc lập, phê duyệt và thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân; tăng cường tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận; phòng ngừa trục lợi chính sách và phát sinh khiếu kiện phức tạp”.
Cần tạo sự đồng thuận trong Nhân dân
Theo Đề án số 02, việc triển khai được thực hiện tại 12 phường thuộc khu vực phía Đông và phía Tây TP. Trong tổng số 177 chung cư, có 133 chung cư do các đơn vị quản lý nhà ở thuộc tài sản công quản lý, 42 chung cư tự quản; hai chung cư A7, A8 Vạn Mỹ (phường Ngô Quyền) đã hoàn thành di dời các hộ dân.
Chính sách về chỗ ở sau di dời được xác định theo từng loại hình dự án. Đối với dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư theo Nghị định số 98/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 54/2026/NĐ-CP, chủ sở hữu căn hộ được bố trí tái định cư tại chỗ bằng căn hộ tại chung cư mới theo hệ số bồi thường K. Người đang thuê nhà thuộc tài sản công được tiếp tục thuê nhà sau khi công trình được xây dựng lại hoặc được ưu tiên giải quyết mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội.
Đối với dự án chỉnh trang, tái thiết đô thị thực hiện theo pháp luật đất đai, khu vực chung cư cũ sau thu hồi đất được sử dụng để xây dựng công trình công cộng, công viên cây xanh và hạ tầng kỹ thuật, không thực hiện tái định cư tại chỗ. Người dân được bồi thường, hỗ trợ và giải quyết chỗ ở theo các hình thức phù hợp, gồm mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội hoặc tái định cư bằng đất ở theo quy định.
TP đặt mục tiêu bảo đảm nơi ở mới có chất lượng bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, an toàn về kết cấu, phòng cháy, chữa cháy, đồng bộ về hạ tầng và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt. Quỹ đất sau thu hồi được ưu tiên bố trí cho trường học, công viên cây xanh, bãi đỗ xe, công trình công cộng và hạ tầng kỹ thuật, góp phần cải thiện chất lượng sống, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và chỉnh trang không gian đô thị.
Cùng với việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, công tác tuyên truyền, vận động cần được thực hiện thường xuyên để người dân hiểu rõ chủ trương, quyền lợi và trách nhiệm của mình. Việc công khai thông tin, giải thích đầy đủ phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và kịp thời tiếp nhận kiến nghị sẽ góp phần tạo sự đồng thuận, bảo đảm quá trình di dời, cải tạo chung cư cũ được triển khai đúng quy định, phù hợp với thực tiễn.