Hai ngày trên Đảo thanh niên Bạch Long Vĩ

Hồi còi rú vang, tàu Bạch Long rời bến Bính bắt đầu cuộc hành trình 6 giờ trên biển để tới đảo tiền tiêu. Mặc dù không ít lần đi tàu thủy nhưng chúng tôi vẫn thấy hồi hộp khác thường. Hồi hộp không chỉ vì lần đầu được đặt chân lên đảo thanh niên mà còn vì muốn chứng kiến đoạn đường đầy gian nan mà các thế hệ thanh niên xung phong đã đi. Trên tàu Bạch Long ngoài những thiết bị hiện đại, ở mỗi hàng ghế còn được trang bị rất nhiều…..túi ni- long. Giải đáp sự thắc mắc của chúng tôi, một thuyền viên trên tàu: Đi ra Bạch Long Vĩ, khoảng cách với đất liền xa xôi, thường xuyên gặp sóng lớn bạc đầu không say sóng mới là lạ. Nghe nói vậy nhiều khách đi tàu mặt đã như chàm đổ, có cô gái còn vội vàng xin rút khỏi chuyến đi. Tàu khởi hành chậm lại vài phút vì phải trả lại vài người, không sao, Bạch Long Vĩ không chào đón những người không có tinh thần thanh niên  xung phong.

Tiếp chúng tôi ở cầu tàu là đồng chí Lê Văn Nghị, Phó Chủ tịch UBND huyện, nguyên Phó Bí thư thường trực Thành Đoàn. Anh Nghị đưa chúng tôi đi tham quan đảo bằng chiếc xe tải, phương tiện giao thông tốt nhất trên đảo. Chiếc xe này  từng vượt Trường Sơn vào Nam chiến đấu trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, nay lại là phương tiện vận chuyển của bộ đội, TNXP trên đảo. Trên chiếc xe "dã chiến", câu chuyện xoay quanh cuộc sống trên đảo tiền tiêu dường như không bao giờ cạn  khiến chúng tôi sẽ phải có một  "đêm trắng" trên đảo để tìm hiểu về Bạch Long Vĩ.

Bạch Long Vĩ ngoài cái tên Đuôi Rồng trắng, trước đây còn có tên là đảo Vô Thuỷ (nghĩa là không có nước), sau này có thời kỳ gọi là Phù thuỷ châu (nghĩa là hòn ngọc nổi trên mặt nước). Từ đầu thế kỷ 20 trở về trước, đảo Bạch Long Vĩ chưa có cư dân sinh sống. Tới năm 1937, chính quyền Bảo Đại phái người tới lập đồn canh phòng và thiết lập chế độ lý trưởng trên đảo. Năm 1957 Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hoà đã tiếp quản và khẳng định chủ quyền của đối với vùng biển, vùng trời và thềm lục địa chung quanh đảo theo quy định của luật pháp quốc tế. Trong chiến tranh chống Mỹ, đảo Bạch Long Vĩ là một trong những trọng điểm bắn phá ác liệt của đế quốc Mỹ, do đó chính phủ đã sơ tán toàn bộ cư dân, trên đảo chỉ có lực lượng vũ trang của trung đoàn 952 vùng I Hải quân trụ lại để chiến đấu giữ đảo. Tới năm 1992 Chính  phủ ra nghị định thành lập huyện đảo Bạch Long Vĩ. Đến ngày 26 -2 -2006, Hải Phòng đã đưa 62 TNXP ra xây dựng đảo.

Là một trong những TNXP đầu tiên ra đảo, anh Nguyễn Văn Hậu - Liên đội phó Liên đội TNXP kể cho chúng tôi nghe những câu chuyện về quá trình xây dựng đảo: Ngày 25-2-1992, tại Thành Đoàn Hải Phòng sau lễ xuất quân trang trọng, Liên đội TNXP với những thanh niên tràn đầy nhiệt huyết xuống tàu hải quân để ra đảo. Buổi chia tay tại bến tàu ai cũng xúc động rơi nước mắt như chia tay những chiến sĩ lên đường vào Nam chiến đấu năm nào. Thời gian đầu sống trên đảo là những năm tháng vất vả, đặc biệt khó khăn với biết bao bỡ ngỡ, lo âu, tai luôn nghe sóng gầm, chân đặt lên đá cứng. Điều kiện ăn ở kham khổ không bằng nỗi nhớ nhà, nhớ người thân trong đất liền da diết. Khi lên đảo, TNXP ở nhà tạm của bộ đội để lại với diện tích chật hẹp (2m2/ người), nước sinh hoạt vô cùng khan hiếm. Lương thực, thực phẩm và rau xanh chủ yếu nhờ đất liền cung cấp bằng tàu của Vùng 1 Hải quân. Những chuyến tàu ra đảo phụ thuộc vào thời tiết, có lúc 2, 3 tháng mới có một chuyến tàu ra đảo. Hôm nào có tàu thì bữa cơm mới được cải thiện thêm chút rau xanh, lạc rang hoặc nước mắm.

Công việc đầu tiên của chúng tôi là xây dựng cơ sở hạ tầng: điện, đường, trường, trạm, đặc biệt là công trình điện sức gió gây dựng những cơ sở ban đầu để phục vụ đón bà con từ trong đất liền ra sinh sống. Để hoàn thành những công trình này, tất cả nguyên vật liệu từ gạch, ngói, xi- măng đều phải chuyển từ đất liền ra. Mỗi viên gạch, mỗi công trình, đoạn đường trên đảo đều thấm đẫm mồ hôi, thậm chí là máu của TNXP.

Chúng tôi dồn hết tâm sức và trí tuệ để hoàn thành xây dựng cơ sở vật chất đầu tiên: những khu nhà ở, trường học, phòng khám đa khoa để đón cư dân từ đất liền ra đảo. Ngoài giờ lao động trên công trường, chúng tôi tận dụng thời gian nghỉ ngơi, lao động miệt mài cải thiện đời sống. Chúng tôi mày mò thử nghiệm cải tạo đất, biến bãi xương rồng thành những luống rau, vườn hoa, phát triển chăn nuôi lợn, gà, chủ động tạo nguồn thực phẩm tươi sống để không phụ thuộc vào đất liền như thời gian ban đầu.