Hai dự thảo Luật Ngân hàng Nhà nước và Luật các tổ chức tín dụng (sửa đổi)- Đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển

Trưởng  Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng, Phó bí thư Thường trực Thành ủy Dương Anh Điền vừa chủ trì hội nghị lấy kiến tham gia đóng góp xây dựng hai dự án Luật Ngân hàng Nhà nước và Luật các tổ chức tín dụng (TCTD) (sửa đổi). Đây là những dự án luật được nhiều người quan tâm…

Cách nhìn mới
Mục tiêu quốc gia là xây dựng NHNN trở thành Ngân hàng Trung ương hiện đại, có tính tự chủ, độc lập cao; đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng cao; phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Theo định hướng đó, mục tiêu, hoạt động, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn…của NHNN quy định trong dự thảo luật nhiều lần được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp. Lần dự thảo này tương đối hoàn thiện, các ý kiến cơ bản nhất trí. Nhiều điểm mới được đưa ra. Mục tiêu chính sách tiền tệ quốc gia trước đây quy định chung chung là “ổn định giá trị đồng tiền, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô” nay  rõ ràng hơn, đó là “ổn định giá trị đồng tiền, kiểm soát lạm phát”. Cơ quan quyết định thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia được sửa đổi sát với chức năng, nhiệm vụ của Quốc hội, Chính phủ và NHNN. Trong đó, Quốc hội quyết định chỉ tiêu lạm phát hằng năm và giám sát thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia…
Các đại biểu Hải Phòng tham gia góp ý một số vấn đề đang là “tâm điểm” trong hoạt động ngân hàng hiện nay. Trước hết đó là quy định liên quan đến lãi suất cơ bản. Ông Lê Văn Cường, Phó giám đốc chi nhánh NHNN Hải Phòng, bà Phan Thị Diễm Ngọc, Giám đốc chi nhánh Eximbank Hải Phòng nhất trí  phương án 1 như trong dự thảo. Theo phương án này, để điều hành chính sách quản lý tiền tệ và quản lý hoạt động ngân hàng, NHNN sẽ sử dụng nhiều công cụ điều hành khác nhau. Trong đó, công cụ lãi suất để điều tiết cung cầu tiền tệ trên thị trường và chi phối lãi suất của các TCTD, phù hợp với nguyên tắc vận hành của nền kinh tế thị trường, bảo đảm nguồn vốn cung ứng cho nền kinh tế được chu chuyển hợp lý nhất. Vì vậy, không nên áp dụng thống nhất một loại lãi suất cho cả hoạt động ngân hàng và các giao dịch dân sự khác. Trong điều kiện bình thường, NHNN không cần thiết chỉ đạo trực tiếp lãi suất của các TCTD. Trường hợp cần thiết, phát sinh tình huống vượt ngoài khả năng điều tiết bằng chính sách tiền tệ, NHNN sẽ can thiệp trực tiếp vào cơ chế lãi suất của TCTD để ổn định thị trường. NHNN công bố lãi suất cơ bản làm cơ sở áp dụng cho các giao dịch về dân sự và thực hiện chính sách tiền tệ. Trong khi đó, ông Nguyễn Huy Nhận, Phó cục trưởng Cục Thuế thành phố tán thành phương án 2, cho rằng  cần tiếp tục sử dụng công cụ lãi suất cơ bản để điều hành nhằm bảo đảm  nguyên tắc Nhà nước quản lý thị trường tiền tệ. Tuy nhiên, cũng có thể quy định lãi suất huy động vốn được áp dụng cao hơn một số phần trăm trần lãi suất cơ bản.
Đối với thị trường vàng, ngoại tệ và đá quý hiện nay, các ý kiến nhất trí với quy định giao NHNN quản lý. Tuy nhiên, đối với việc đóng cửa tài khoản giao dịch vàng ở nước ngoài, góp phần ổn định thị trường vàng, cũng có ý kiến cho rằng, công tác quản lý nhà nước cần vươn lên để quản lý vì đây cũng là một loại hình kinh doanh bình thường ở nước ngoài thay vì áp dụng biện pháp cực đoan là “đóng cửa”. Ngoài ra, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, ngân hàng nước ngoài có kinh nghiệm hoạt động lâu năm, công tác quản lý ngoại hối  cần có biện pháp chặt chẽ hơn, tránh những kẽ hở để ngân hàng nước ngoài có thể lợi dụng trục lợi như trong thời gian vừa qua.
An toàn, hiệu quả trong hoạt động tín dụng
Hoạt động của TCTD là hoạt động kinh doanh có điều kiện, mục tiêu an toàn hệ thống phải đặt lên hàng đầu. Vì vậy, dự thảo Luật các TCTD quy định khá chặt chẽ về tổ chức, hoạt động, tiêu chuẩn các chức danh của những người đứng đầu hoặc có vai trò quan trọng trong TCTD. Trong đó, vấn đề không cấp tín dụng không có bảo đảm, tín dụng ưu đãi đối với người có thẩm quyền thẩm định, xét duyệt cấp tín dụng được đặc biệt quan tâm. Phó giám đốc BIDV Hải Phòng Tạ Anh Tuấn và Phó giám đốc Chi nhánh Sacombank Hải Phòng Mai Hùng Dũng đề nghị dự thảo quy định rõ hơn, không cấp tín dụng đối với người có thẩm quyền nói trên nhưng nếu anh ta là người đứng đầu một tổ chức khác thì có được cấp hay không hoặc hạn chế như thế nào? Nếu là hạn mức tín dụng bình thường mà tất cả nhân viên TCTD được cấp, có hạn chế đối với người này không? Quy định cụ thể, chặt chẽ hơn về tỷ lệ bảo đảm an toàn TCTD, nhất là đối với các tỷ lệ tiền gửi trung, dài hạn so với tổng dư nợ cho vay trung, dài hạn. Tỷ lệ ngân hàng tham gia góp vốn đầu tư vào các doanh nghiệp khác được một số ý kiến đề nghị có thể cho phép đầu tư đến 20% vốn điều lệ của ngân hàng khác và trong giới hạn quy định của NHNN.
Giám đốc chi nhánh MB Bank Hải Phòng Phạm Văn Cương và đại diện Cục Thuế thành phố góp ý, bổ sung thêm quy định về việc các cơ quan chức năng (thuế, hải quan, công an, viện kiểm sát…) có quyền yêu cầu TCTD cung cấp các thông tin giao dịch khách hàng phục vụ cho công tác quản lý nhà nước. Có ý kiến nên để doanh nghiệp tự quyết định năm tài chính theo lịch (từ ngày 1-  1 đến 31 -12 hằng năm) hay thuận lợi cho công tác kiểm toán (từ ngày 1 - 4 năm nay đến 1- 4 năm sau)…
                                                                                                                                                      Mai Hương