Hà Tĩnh tham quan, tìm lời giải bền vững cho bài toán xử lý rác thải
(PLVN) - Mới đây, Đoàn công tác tỉnh Hà Tĩnh do Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thiên Định dẫn đầu đến tham quan, khảo sát thực tế tại Nhà máy điện rác Phú Sơn (TP. Huế). Chuyến đi nhằm nỗ lực tìm kiếm giải pháp căn cơ, lâu dài cho bài toán xử lý rác thải sinh hoạt, bảo đảm môi trường sống bền vững cho người dân.
Qua khảo sát, đoàn công tác đánh giá cao những ưu điểm nổi bật của mô hình điện rác Phú Sơn: công nghệ hiện đại, quy trình xử lý khép kín, kiểm soát nghiêm ngặt các yếu tố môi trường và phù hợp với xu hướng phát triển bền vững.
Điểm cốt lõi của mô hình là giảm thiểu tối đa việc chôn lấp rác thải, đồng thời tận dụng nguồn rác làm nguyên liệu phát điện, tạo ra giá trị kép về môi trường và kinh tế - xã hội.
Thực tế tại TP. Huế cho thấy, trước năm 2024, mỗi ngày địa phương này phát sinh khoảng 600 tấn rác thải sinh hoạt. Phương thức xử lý chủ yếu vẫn là chôn lấp, trong đó bãi rác Thủy Phương tiếp nhận tới 500 tấn/ngày từ khu vực thành phố Huế (cũ) và một số huyện lân cận. Sức ép môi trường ngày càng gia tăng khi bãi chôn lấp này rơi vào tình trạng quá tải, buộc chính quyền địa phương phải tìm hướng đi mới.
Từ yêu cầu thực tiễn đó, TP. Huế đã kêu gọi đầu tư công nghệ xử lý rác hiện đại và lựa chọn triển khai Dự án Nhà máy điện rác Phú Sơn. Nhà máy do Công ty TNHH Năng lượng Môi trường EB làm chủ đầu tư, sử dụng công nghệ đốt rác bằng lò ghi đa cấp kết hợp phát điện, hệ thống xử lý khí thải đạt tiêu chuẩn châu Âu.
Với công suất tiếp nhận 600 tấn rác/ngày, trong đó 500 tấn đưa vào lò đốt, nhà máy tạo ra sản lượng điện từ 7,5 đến 12MW. Dự án được khởi công từ tháng 11/2021, tổng vốn đầu tư gần 1.700 tỷ đồng, diện tích 11,2ha. Sau khi hoàn thành và vận hành thử từ tháng 1/2024, nhà máy đã xử lý rác cho 33/40 phường, xã của TP. Huế, tỷ lệ chôn lấp sau xử lý dưới 7%.
Nhờ quy trình vận hành tự động, khép kín và liên tục, nhiều bãi rác chôn lấp, đốt thủ công trước đây đã từng bước đóng cửa, giảm rõ rệt nguy cơ ô nhiễm môi trường. Theo UBND TP. Huế, việc đưa Nhà máy điện rác Phú Sơn vào hoạt động đã tạo bước chuyển mạnh mẽ trong công nghệ xử lý chất thải rắn sinh hoạt: từ chôn lấp lạc hậu sang công nghệ thân thiện môi trường, thu hồi năng lượng và hướng tới chấm dứt chôn lấp trực tiếp trong tương lai.
Tại buổi làm việc, các sở, ngành của TP. Huế đã thẳng thắn trao đổi với đoàn công tác Hà Tĩnh về nhiều vấn đề then chốt như quản lý vận hành, giá dịch vụ thu gom, xử lý rác, tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư, phân loại rác tại nguồn, công tác dân vận tạo sự đồng thuận của người dân, cũng như quy hoạch và sử dụng đất.
Đây cũng là những nội dung tỉnh Hà Tĩnh đặc biệt quan tâm khi địa phương đang chuẩn bị triển khai Dự án Nhà máy xử lý chất thải rắn tại xã Hồng Lộc. Dự án có tổng công suất xử lý 950 tấn/ngày đêm, công suất phát điện 30MW, tổng mức đầu tư khoảng 1.500 tỷ đồng, nhằm xử lý rác cho nhiều địa phương trong tỉnh.
Tuy nhiên, dự án đang vấp phải những ý kiến trái chiều của người dân liên quan đến lo ngại về môi trường và đời sống. Trước thực tế đó, ngày 10/1/2026, UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành Văn bản số 232/UBND-NL3 liên quan đến Dự án Nhà máy xử lý chất thải tại xã Hồng Lộc. Theo đó, UBND tỉnh Hà Tĩnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan rà soát toàn bộ quy trình pháp lý của dự án, từ quy hoạch, chủ trương đầu tư, giao đất đến đánh giá tác động môi trường, đối chiếu với quy định pháp luật và ý kiến người dân.