Hà Tĩnh quyết liệt, sáng tạo trong phòng, chống tác hại của thuốc lá
Không chỉ đẩy mạnh truyền thông, tập huấn và giám sát thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Hà Tĩnh còn từng bước đưa công tác phòng, chống tác hại thuốc lá đi vào chiều sâu thông qua xây dựng môi trường không khói thuốc tại các cơ sở y tế, đào tạo mạng lưới cán bộ chuyên trách và triển khai điều tra thực trạng sử dụng thuốc lá trong cộng đồng.
Đồng bộ các giải pháp từ chỉ đạo đến thực tiễn
Những năm qua, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL) tại Hà Tĩnh được triển khai đồng bộ với sự tham gia của ngành y tế, chính quyền địa phương và nhiều cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh, góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng và từng bước đưa Luật PCTHTL đi vào cuộc sống.
Phát huy tinh thần đó, năm 2026, Hà Tĩnh tiếp tục thực hiện quyết liệt nhiều hoạt động PCTHTL. Theo bác sĩ Nguyễn Hữu Thanh, Phó Giám đốc CDC Hà Tĩnh, Phó Ban Quản lý Quỹ PCTHTL, công tác PCTHTL trên địa bàn tỉnh thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực. Nhận thức của người dân về tác hại của thuốc lá tiếp tục được nâng lên, nhiều mô hình “Môi trường không khói thuốc” tại cơ quan, trường học và cơ sở y tế được duy trì hiệu quả.

Tuy nhiên, cùng với những kết quả đạt được, sự xuất hiện và gia tăng tiếp cận cộng đồng, đặc biệt nhóm thanh thiếu niên, của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, đang đặt ra những thách thức mới đối với công tác quản lý và truyền thông. Ngành y tế tỉnh Hà Tĩnh xác định tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nhân rộng các mô hình hiệu quả và xây dựng môi trường không khói thuốc là nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026.
Theo báo cáo của CDC Hà Tĩnh, trong năm 2025, Hà Tĩnh đã tổ chức 62 buổi truyền thông trực tiếp tại cộng đồng; 48 lớp tập huấn với hơn 2.400 học viên là cán bộ y tế, giáo viên, đoàn viên thanh niên, lực lượng công an và nhiều đối tượng liên quan. Bên cạnh đó, 13 đợt kiểm tra, giám sát việc thực hiện Luật PCTHTL đã được triển khai tại các cơ sở y tế, trường học và nơi làm việc.
Bước sang năm 2026, các hoạt động tiếp tục được duy trì với nhiều hình thức đa dạng. Hà Tĩnh tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia không khói thuốc; thực hiện gần 1.000 lượt phát thanh trên hệ thống truyền thanh cơ sở; tăng cường tuyên truyền trên Cổng thông tin điện tử Sở Y tế, Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Tĩnh; đồng thời tổ chức hội thi tìm hiểu Luật PCTHTL nhằm nâng cao nhận thức của người dân, nhất là thanh thiếu niên, về tác hại của thuốc lá và các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.

Song song với công tác truyền thông, Hà Tĩnh cũng chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác PCTHTL. Để chuẩn bị triển khai Điều tra tình hình sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành (PGATS) năm 2026, CDC Hà Tĩnh đã tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho 57 cán bộ đầu mối chương trình, cán bộ dân số và kế toán đến từ 19 xã, phường.
Lan tỏa môi trường không khói thuốc từ các cơ sở y tế
ThS. Nguyễn Thùy Phong, phụ trách Trạm Y tế xã Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh cho biết, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Trạm Y tế xã Cẩm Xuyên tiếp nhận số lượng người dân đến khám, chữa bệnh tăng đáng kể. Trong điều kiện khối lượng công việc tăng lên, đơn vị vẫn duy trì nghiêm các quy định về môi trường không khói thuốc.
Tại khu vực tiếp đón, phòng khám và khuôn viên trạm, biển cấm hút thuốc được bố trí ở những vị trí dễ quan sát. Nội dung tuyên truyền về tác hại của thuốc lá được lồng ghép trong hoạt động khám bệnh, tiêm chủng và chăm sóc sức khỏe ban đầu. Bên cạnh đó, toàn bộ cán bộ, nhân viên đều thực hiện nghiêm quy định không hút thuốc tại nơi làm việc; Đồng thời thường xuyên nhắc nhở người dân và người nhà bệnh nhân chấp hành quy định khi đến khám chữa bệnh.

Hiệu quả của công tác PCTHTL không chỉ thể hiện ở việc thay đổi nhận thức mà còn được phản ánh qua thực tiễn khám, chữa bệnh. Trong đợt khám sàng lọc lao tại cộng đồng do Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh tổ chức tại các xã Mai Phụ, Lộc Hà và Hồng Lộc, hơn 900 người dân được khám và chụp X-quang phổi. Qua sàng lọc, 15 trường hợp được phát hiện lao tiềm ẩn và 3 trường hợp mắc lao phổi. Đáng chú ý, cả ba trường hợp mắc lao đều có tiền sử hút thuốc lá lâu năm.
Theo các bác sĩ Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh, hút thuốc lá là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc lao, khiến bệnh diễn biến nặng hơn và ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Ngoài ra, chương trình còn phát hiện hàng trăm người có biểu hiện nghi mắc hen phế quản hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), tiếp tục được chỉ định đo chức năng hô hấp để theo dõi. Việc tổ chức khám phát hiện chủ động ngay tại cộng đồng giúp phát hiện sớm người mắc lao và lao tiềm ẩn, đặc biệt ở các nhóm nguy cơ cao như người hút thuốc lá, góp phần điều trị kịp thời, hạn chế lây lan nguồn bệnh và nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống lao trên địa bàn tỉnh.
Từ thực tế hành động, Hà Tĩnh đang từng bước hình thành mạng lưới PCTHTL đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục thực hiện hiệu quả Luật PCTHTL trong thời gian tới.