Hạ tầng giao thông Đông Nam Bộ trong cấu trúc phát triển mới

Triển khai Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội, TP HCM đang tập trung nguồn lực đầu tư hàng loạt công trình hạ tầng giao thông chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, đồng thời hình thành các trục kết nối liên vùng có tính dẫn dắt.

Trong đó, dự án đường Vành đai 3 TP HCM, công trình trọng điểm quốc gia đang bước vào giai đoạn nước rút. Tuyến có tổng chiều dài hơn 76km, quy mô cao tốc 4 làn xe kèm đường song hành, tổng mức đầu tư gần 75.400 tỷ đồng, đi qua ba địa phương gồm TP HCM, Đồng Nai và Tây Ninh sau điều chỉnh địa giới hành chính.

Dự án được khởi công từ tháng 6/2023. Riêng đoạn qua địa bàn TP HCM dài hơn 47,3km, chiếm phần lớn quy mô toàn tuyến, với tổng vốn đầu tư hơn 22.400 tỷ đồng. Trong đó, đoạn qua khu vực TP Thủ Đức (trước đây) dài khoảng 14,7km; đoạn qua các huyện Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh (trước đây) dài khoảng 32,6km.

Theo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP HCM, phần cầu cạn dài 14,7km đoạn phía Đông thành phố đã hoàn thành khoảng 89% khối lượng. Đây là hạng mục được ưu tiên triển khai nhằm đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành và đưa vào khai thác trước ngày 30/4/2026. Trên công trường, tuyến cầu cạn từ khu đô thị Vinhomes đến khu vực giáp ranh cầu Nhơn Trạch đang dần hình thành với mặt cầu rộng 20m được thảm nhựa, phía dưới là hệ thống đường song hành tăng tốc thi công nền hạ.

Không khí lao động diễn ra khẩn trương với cường độ cao. Công nhân và kỹ sư làm việc liên tục theo phương án “3 ca, 4 kíp”, tận dụng điều kiện mùa khô để bù sản lượng bị ảnh hưởng trong mùa mưa trước đó.

Ông Lê Huy Thọ, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Định An, một trong những nhà thầu thi công cho biết, đơn vị đang huy động gần 500 công nhân, tổ chức thi công xuyên Tết Nguyên đán với quyết tâm hoàn thành toàn bộ phần cầu cạn, sớm thông xe kết nối TP HCM - Đồng Nai vào dịp 30/4/2026.

P HCM đặt mục tiêu thông xe kỹ thuật 32,6km tuyến chính Vành đai 3 trên địa bàn các huyện phía Tây thành phố trước ngày 30/4/2026, và đến 30/6/2026 sẽ thông xe toàn bộ dự án, bao gồm cả hệ thống đường song hành.

Trước đó, tháng 8/2025, đoạn Tân Vạn - Nhơn Trạch (Dự án thành phần 1A) dài khoảng 8km đã được đưa vào khai thác. Đặc biệt, cầu Nhơn Trạch kết nối trực tiếp với cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây đã góp phần rút ngắn thời gian di chuyển từ TP HCM đến sân bay quốc tế Long Thành và các tỉnh lân cận.

Đánh giá về dự án, ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng TP HCM cho biết, Vành đai 3 được áp dụng nhiều cơ chế, chính sách đặc thù về phân cấp, chỉ định thầu, bồi thường, tái định cư và khai thác vật liệu xây dựng, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị và triển khai, tạo tiền đề để TP HCM sẵn sàng khởi động dự án Vành đai 4 trong năm 2026.

Song song với Vành đai 3, cao tốc Bến Lức - Long Thành tuyến trục ngang chiến lược kết nối miền Tây với vùng Đông Nam Bộ và sân bay Long Thành cũng đang tăng tốc hoàn thiện các hạng mục còn lại. Dự án có tổng mức đầu tư gần 29.600 tỷ đồng, chiều dài 57,8km, quy mô 4 làn xe cơ giới, vận tốc thiết kế 100km/h.

Theo Ban Quản lý dự án các đường cao tốc phía Nam (VEC), đến nay dự án đã hoàn thành khoảng 55km/57,8km, trong đó 30km đã đưa vào khai thác, thu phí ổn định. Các đoạn tuyến còn lại đang được hoàn thiện nút giao và cầu lớn, đặc biệt là cầu Phước Khánh hạng mục then chốt dự kiến hoàn thành vào tháng 7/2026.

Ở quy mô địa phương, dự án đường Vành đai 1 Long Khánh (Đồng Nai) cũng đang được triển khai đồng loạt với 5 gói thầu, tổng mức đầu tư hơn 1.300 tỷ đồng. Tuyến đường dài gần 5km, có mặt cắt ngang rộng, hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, đóng vai trò giảm tải cho Quốc lộ 1 và mở rộng không gian phát triển đô thị Long Khánh.

Theo chủ đầu tư, đến nay dự án đã đạt khoảng 60% giá trị hợp đồng. Nhiều đoạn đã hoàn thiện nền đường, thảm bê tông nhựa, phấn đấu thông xe kỹ thuật đúng dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026).

Từ Vành đai 3 TP HCM, cao tốc Bến Lức - Long Thành đến Vành đai 1 Long Khánh, các công trình giao thông trọng điểm đang dần “chạm đích”, không chỉ tháo gỡ những nút thắt hạ tầng, mà còn mở ra không gian phát triển mới, bền vững và liên kết chặt chẽ cho toàn vùng Đông Nam Bộ.