Hà Nội yêu cầu xử lý nghiêm hành vi đốt rơm rạ

Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm trực tiếp

Sau mỗi vụ thu hoạch, việc đốt rơm rạ ngoài đồng tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân và an toàn giao thông. Để kiểm soát nguồn phát thải này, UBND TP Hà Nội vừa ban hành Công văn số 5128/UBND-NNMT, yêu cầu tăng cường các biện pháp ngăn chặn, xử lý tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải ngoài trời.

Theo Công văn do Phó Chủ tịch UBND Thành phố Bùi Duy Cường ký, Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm rà soát, xác định những địa bàn có nguy cơ cao, thường xuyên xảy ra tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải ngoài trời. Trên cơ sở đó, tập trung kiểm tra, giám sát, xử lý theo thẩm quyền; đồng thời theo dõi, đôn đốc việc thực hiện tại các xã, phường.

Đối với chính quyền cơ sở, Thành phố yêu cầu triển khai quyết liệt các biện pháp kiểm soát, ngăn chặn và chấm dứt tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải ngoài trời. Công an cấp xã được yêu cầu tăng cường giám sát thực địa, nhất là từ 17h đến 22h, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định.

Đáng chú ý, Chủ tịch UBND các xã, phường phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước UBND Thành phố về việc kiểm soát, chấm dứt tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải ngoài trời trên địa bàn quản lý. Thành phố cũng đề nghị cấp ủy địa phương tăng cường lãnh đạo, huy động các tổ chức chính trị - xã hội phối hợp thực hiện.

Việc xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu đặt ra yêu cầu đối với chính quyền cơ sở không chỉ dừng ở tuyên truyền, vận động mà phải chủ động phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm. Về cơ sở pháp lý, khoản 4 Điều 61 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định phụ phẩm nông nghiệp phải được thu gom để sản xuất ra sản phẩm hàng hóa, sử dụng làm nguyên liệu, nhiên liệu, sản xuất phân bón, sản xuất năng lượng hoặc phải được xử lý theo quy định; không đốt ngoài trời phụ phẩm từ cây trồng gây ô nhiễm môi trường.

Theo khoản 1 Điều 41 Nghị định số 45/2022/NĐ-CP, hành vi đốt ngoài trời phụ phẩm từ cây trồng cạnh khu vực dân cư, sân bay, các tuyến giao thông chính bị phạt tiền từ 2,5 - 3 triệu đồng đối với cá nhân. Việc xử phạt phải căn cứ vào hành vi vi phạm cụ thể và các quy định pháp luật có liên quan. Như vậy, bên cạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức, chính quyền địa phương cần tăng cường kiểm tra, xử lý đúng quy định, nhất là tại những khu vực thường xuyên phát sinh khói bụi sau thu hoạch.

Tăng cường thu gom, tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp

Cùng với yêu cầu xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, Hà Nội chỉ đạo các xã, phường thực hiện hiệu quả các quy định về xử lý rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch. Trong đó, chú trọng hướng dẫn, vận động người dân sử dụng chế phẩm sinh học phù hợp để xử lý rơm rạ, tận dụng làm nguyên liệu tái sử dụng, phục vụ sản xuất. Nội dung này được Thành phố triển khai trên cơ sở các văn bản hướng dẫn, hỗ trợ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, HĐND Thành phố và Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội về xử lý phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch.

Rơm rạ sau thu hoạch có thể được tận dụng để sản xuất phân hữu cơ, làm nguyên liệu trồng nấm, phủ gốc cây hoặc phục vụ chăn nuôi nếu được xử lý đúng kỹ thuật. Việc tái sử dụng phụ phẩm không chỉ góp phần hạn chế khói bụi do đốt ngoài đồng mà còn tạo thêm giá trị cho sản xuất nông nghiệp. Để các giải pháp này phát huy hiệu quả, chính quyền cơ sở cần tăng cường hướng dẫn người dân áp dụng phương pháp xử lý phù hợp với điều kiện sản xuất, đồng thời khuyến khích thu gom, tận dụng rơm rạ thay vì đốt bỏ.

Việc Hà Nội siết trách nhiệm người đứng đầu cấp xã, tăng cường kiểm tra và xử lý vi phạm được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng đốt rơm rạ, chất thải ngoài trời. Cùng với đó, đẩy mạnh thu gom, tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp sẽ góp phần thay đổi tập quán sản xuất, giảm nguồn phát thải và cải thiện chất lượng không khí Thủ đô.

“Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội”