Hà Nội từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước theo quy hoạch

Giai đoạn 1 của 10 dự án khẩn cấp đã cơ bản hoàn thành

Tại Hội nghị cung cấp thông tin chuyên đề do Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội tổ chức ngày 7/8, đại diện Sở Xây dựng, trong những năm gần đây, Hà Nội phải đối mặt với những thách thức chưa từng có do biến đổi khí hậu. Như năm 2025, dưới tác động của hoàn lưu bão số 10 và số 11, Thủ đô đã hứng chịu những trận mưa kỷ lục. Lượng mưa ghi nhận tại nhiều khu vực lên tới 500 - 600mm, vượt xa năng lực thiết kế của hệ thống thoát nước gần 200%.

Hệ quả là toàn TP đã xuất hiện 220 điểm úng ngập cục bộ, gây đình trệ giao thông, đảo lộn đời sống sinh hoạt của người dân. Trước thực trạng đó, Thành ủy, HĐND, UBND TP đã xác định úng ngập là 1 trong 5 vấn đề ưu tiên hàng đầu cần phải tập trung giải quyết với quyết tâm cao nhất.

Hà Nội đã không chọn cách làm dàn trải mà tập trung nguồn lực vào các công trình trọng điểm. TP triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có 10 dự án đầu tư xây dựng công trình khẩn cấp, gồm 5 dự án hệ thống thoát nước, 5 dự án hồ điều hòa. Mục tiêu đặt ra là phải đưa các công trình này vào vận hành trước mùa mưa năm 2026.

Đến nay, giai đoạn I của kế hoạch này đã cơ bản hoàn thành. Danh mục các công trình được đưa vào vận hành gồm 5 hồ điều hòa Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2, Thụy Phương. Cùng với đó là 5 dự án hạ tầng kỹ thuật: Cải tạo hệ thống thoát nước hạ lưu sông Kim Ngưu; kết nối kênh Thụy Phương với sông Tô Lịch; cải tạo trạm bơm khu vực đại lộ Thăng Long; xử lý úng ngập tại các khu đô thị mới như Ngoại Giao Đoàn, Ressco Ecohome, Tây Hồ Tây; bổ sung trạm bơm điều tiết mực nước cho sông Tô Lịch.

Đại diện Sở Xây dựng cho biết các dự án này vừa là xây dựng mới, đồng thời nhằm mục tiêu từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước theo quy hoạch, tăng cường tính kết nối giữa các công trình hiện có để nâng cao năng lực tiêu thoát nước của toàn khu vực.

Sau hơn 4 tháng chính thức vận hành, hiệu quả của các dự án khẩn cấp đã được chứng minh. Trong những trận mưa lớn vừa qua, nhiều khu vực từng là "điểm nóng" kinh niên về úng ngập đã ghi nhận sự cải thiện đáng kể. Theo báo cáo từ Sở Xây dựng, tại một số vị trí trọng điểm, tình trạng ngập sâu đã không còn; thay vào đó chỉ còn ngập nhẹ và nước rút rất nhanh, chỉ sau khoảng 30 phút khi mưa kết thúc. TP đã không còn ghi nhận các điểm ngập kéo dài gây ùn tắc giao thông nghiêm trọng như những năm trước đây.

Chuyển đổi 21 tuyến mương tiêu nông nghiệp sang tiêu thoát nước

Bên cạnh các dự án xây lắp, công tác duy tu, duy trì cũng được thực hiện ráo riết. TP đã hoàn thành việc bảo trì hệ thống thoát nước đô thị, đồng thời chuyển đổi 21 tuyến mương tiêu nông nghiệp sang phục vụ tiêu thoát nước cho các khu vực phát triển đô thị. UBND TP cũng đã ban hành Kế hoạch thoát nước mùa mưa năm 2026, chỉ đạo huy động 100% nhân lực và phương tiện ứng trực để xử lý kịp thời tình huống phát sinh.

Một điểm mới trong đợt ra quân xử lý úng ngập lần này là việc gắn trách nhiệm cá nhân của cán bộ quản lý. Đại diện Sở Xây dựng nhấn mạnh, vai trò của Trưởng Ban Chỉ đạo xử lý úng ngập tại các địa phương là yếu tố then chốt. Các lãnh đạo địa phương phải trực tiếp chỉ đạo việc duy tu hệ thống thoát nước, bảo đảm việc khớp nối hạ tầng giữa các dự án mới (nội khu) với hệ thống chung của khu vực, không để xảy ra tình trạng dự án mới gây áp lực hoặc làm tắc nghẽn dòng chảy của khu vực hiện hữu.

TP cũng đã xây dựng 4 phương án tổ chức phân luồng giao thông tương ứng với các kịch bản mực nước ngập (dưới 10cm, từ 10 - 20cm, từ 20 - 30cm và trên 30cm) tại 141 điểm có nguy cơ úng ngập. Các phương án này đã được diễn tập kỹ lưỡng để bảo đảm tính chủ động khi có bão, lũ xảy ra.