Hà Nội thí điểm mô hình chủ động phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm
Ngày 3/7, Sở Y tế Hà Nội phối hợp với UBND phường Khương Đình tổ chức Hội nghị ra mắt Mô hình chủ động phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm. Đây là mô hình thí điểm nhằm cụ thể hóa chủ trương chuyển từ tư duy “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, từ ứng phó khi có dịch sang chủ động quản trị nguy cơ ngay từ sớm.
Giới thiệu về mô hình chủ động phòng, chống bệnh truyền nhiễm, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương cho biết, mô hình được thiết kế dựa trên nền tảng số hóa sâu rộng. Toàn bộ dữ liệu về ca bệnh, chỉ số véc tơ truyền bệnh (BI, DI), vệ sinh môi trường và thông tin khai báo y tế tự nguyện của người dân qua mã QR được cập nhật hàng ngày lên hệ thống tập trung.

Dữ liệu này được phân tích tự động, so sánh với ngưỡng cảnh báo và trực quan hóa trên bản đồ nguy cơ dịch bệnh theo các mã màu tiêu chuẩn: Xanh (nguy cơ thấp) - Vàng (nguy cơ trung bình) - Đỏ (nguy cơ cao). Khi một khu vực có chỉ số vượt ngưỡng an toàn, hệ thống sẽ phát cảnh báo sớm trong vòng 24 giờ để các lực lượng kịp thời can thiệp khi chưa hình thành ổ dịch.
Đáng chú ý, mô hình thiết lập mục tiêu quản lý và kiểm soát 100% các khu vực nguy cơ bùng phát dịch; bảo đảm tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ các loại vaccine trong chương trình tiêm chủng mở rộng đạt từ 95% trở lên.
Đặc biệt, công tác giám sát phát hiện sớm và đáp ứng phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc quốc tế "7-1-7" (phát hiện trong 7 ngày, thông báo trong 1 ngày và phản ứng trong 7 ngày) đối với ít nhất 90% số ca bệnh, ổ dịch. Riêng với bệnh sốt xuất huyết, thời gian hoàn thành đáp ứng ban đầu được siết chặt trong vòng 72 giờ nhằm ngăn chặn dịch bệnh lan rộng trong cộng đồng.

Một trong những điểm nổi bật của mô hình là phát huy vai trò của cộng đồng thông qua các Đội phòng bệnh tại địa bàn dân cư, phối hợp với Trạm Y tế trong giám sát, truyền thông và phát hiện sớm nguy cơ. Theo đó, Trung tâm Kiểm soát dịch bệnh (CDC) Hà Nội giữ vai trò phân tích, dự báo, cảnh báo và vận hành hệ thống dữ liệu; Trạm Y tế trực tiếp triển khai các hoạt động phòng bệnh tại cơ sở.
Là một trong hai địa phương được lựa chọn xây dựng thí điểm, phường Khương Đình đã kiện toàn, chuyên môn hóa 5 lực lượng, gồm: đội xung kích phòng, chống sốt xuất huyết và các bệnh truyền nhiễm gây dịch cộng đồng; tổ truyền thông phòng, chống dịch bệnh; đội phun hóa chất chống dịch; đội đáp ứng nhanh phòng, chống dịch và tổ khám, hướng dẫn điều trị.
Bên cạnh đó, phường Khương Đình cũng thực hiện nâng cấp năng lực trang thiết bị bằng việc bổ sung hệ thống máy chuyên dụng (máy phun ULV fontan, máy phun mù nóng Swingfog SN50), hóa chất diệt muỗi, hóa chất diệt bọ gậy, bộ kit test nhanh và thuốc điều trị thiết yếu, nhằm bảo đảm hậu cần vững chắc theo phương châm “4 tại chỗ”.

Trao đổi tại Hội nghị, ông Võ Hải Sơn - Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đánh giá cao nỗ lực, quyết tâm của thành phố Hà Nội, ngành Y tế và cấp ủy, chính quyền phường Khương Đình trong việc tiên phong triển khai mô hình. Việc lựa chọn thí điểm đồng thời tại phường Khương Đình (đô thị mật độ cao) và xã Ô Diên (địa bàn ngoại thành) là bước đi khoa học để đánh giá toàn diện tính khả thi trước khi xem xét nhân rộng toàn thành phố.
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh, việc triển khai mô hình phải xác định mục tiêu cao nhất là vì sức khỏe của người dân và cộng đồng. Theo bà, công tác phòng, chống phải được thực hiện chủ động quanh năm chứ không đợi đến mùa dịch.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cũng yêu cầu các đơn vị nhanh chóng đưa mô hình vào vận hành thí điểm và đánh giá kết quả ngay trong tháng 7 để kịp thời điều chỉnh các cơ chế, chính sách, bảo đảm tính khả thi khi áp dụng rộng rãi. Đồng thời, Sở Y tế và CDC Hà Nội cần kết nối chặt chẽ với các đơn vị liên quan thành hệ thống thống nhất từ thành phố đến cơ sở, bảo đảm mô hình vận hành hiệu quả, thực chất.