Hà Nội: Tạo hành lang pháp lý đầy đủ để triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù của Luật Thủ đô
Luật Thủ đô năm 2026 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Để chuẩn bị cho công tác triển khai thi hành, chỉ trong hơn 2 tháng, đến nay, HĐND TP Hà Nội đã thông qua 59/64 nghị quyết quy phạm pháp luật, đạt trên 92% khối lượng văn bản được Luật giao quy định chi tiết.
Theo Sở Tư pháp Hà Nội, thực hiện chỉ đạo của Thành ủy, HĐND, UBND TP, công tác tổ chức triển khai thi hành Luật Thủ đô đã được chuẩn bị ngay từ giai đoạn xây dựng dự án Luật và được triển khai đồng bộ, thống nhất ngay sau khi Luật được Quốc hội thông qua.
Quán triệt quan điểm xây dựng pháp luật phải gắn với tổ chức thi hành pháp luật, trong quá trình xây dựng dự án Luật, các sở, ban, ngành đồng thời nghiên cứu, xây dựng dự thảo các văn bản quy định chi tiết, chuẩn bị đề cương các nghị quyết, quyết định thuộc thẩm quyền của HĐND, UBND TP, dự thảo Kế hoạch triển khai thi hành Luật, tham mưu UBND TP bố trí nguồn lực và kinh phí phục vụ công tác xây dựng văn bản triển khai thi hành Luật Thủ đô. Việc chuẩn bị từ sớm đã tạo nền tảng quan trọng để ngay sau khi Luật được thông qua.
Ngay sau khi Quốc hội thông qua Luật Thủ đô, TP đã đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng như xây dựng danh mục văn bản quy định chi tiết, thành lập Tổ công tác chỉ đạo triển khai thi hành Luật, ban hành kế hoạch tổ chức thi hành, kế hoạch rà soát văn bản, kế hoạch tuyên truyền, phổ biến pháp luật và chỉ đạo các sở, ngành chuẩn bị ngay các điều kiện cho việc xây dựng các dự thảo nghị quyết, quyết định.
Trong công tác xây dựng thể chế, chỉ trong hơn 2 tháng, HĐND TP Hà Nội đã thông qua 59/64 nghị quyết quy phạm pháp luật, đạt trên 92% khối lượng văn bản được Luật giao quy định chi tiết.
Trong đó có 1 nghị quyết được thông qua ngay tại Kỳ họp thứ 2 của HĐND TP và có hiệu lực từ ngày 11/5/2026, tạo tiền đề triển khai các nhiệm vụ tiếp theo; 13 nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp thứ 3 năm 2026 và đồng loạt có hiệu lực từ ngày 1/7/2026; 45 nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp thứ 4 năm 2026, hoàn thiện gần như toàn bộ hệ thống cơ chế, chính sách đặc thù của Luật Thủ đô để có hiệu lực đồng thời với Luật.
Song song với việc xây dựng các nghị quyết của HĐND TP, UBND TP cũng đã tập trung chỉ đạo xây dựng các quyết định quy định chi tiết thuộc thẩm quyền.
Đây là khối lượng công việc rất lớn, liên quan hầu hết các lĩnh vực quản lý nhà nước như tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, đầu tư, tài chính - ngân sách, quy hoạch, phát triển đô thị, đất đai, môi trường, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục, y tế, văn hóa và an sinh xã hội.
Các nghị quyết được ban hành đều có những cơ chế, chính sách đặc thù khác hoặc chưa có trong quy định của các văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan Trung ương. Tuy nhiên, trong thời gian rất ngắn, TP đã từng bước hình thành một hệ thống văn bản triển khai Luật Thủ đô tương đối đầy đủ, đồng bộ trên các lĩnh vực quan trọng, tạo hành lang pháp lý để triển khai các cơ chế đặc thù, vượt trội Luật Thủ đô giao cho chính quyền TP.
Sở Tư pháp Hà Nội khẳng định, dù tiến độ xây dựng văn bản rất khẩn trương để đảm bảo các văn bản có hiệu lực đồng thời với Luật Thủ đô năm 2026, nhưng quá trình soạn thảo, xây dựng vẫn bảo đảm đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, yêu cầu của Luật Thủ đô, Nghị quyết số 05/2026/NQ-HĐND.
Các dự thảo nghị quyết đều được tổ chức lấy ý kiến rộng rãi, tham vấn đối với các cơ quan, đơn vị, chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và người dân; được Sở Tư pháp thẩm định kỹ lưỡng về tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tính khả thi và kỹ thuật lập pháp trước khi trình HĐND, UBND TP xem xét ban hành theo thẩm quyền.
Nhiều dự thảo đã được chỉnh lý, hoàn thiện nhiều lần trên cơ sở tiếp thu ý kiến thẩm định, phản biện, tham vấn và góp ý của các cơ quan Trung ương và TP có liên quan, qua đó bảo đảm chất lượng các văn bản khi ban hành.
Việc thông qua các Nghị quyết tại các kỳ họp HĐND TP được thực hiện kỹ lưỡng. Dự thảo Nghị quyết được các Ban của HĐND TP xem xét thẩm tra sơ bộ trước khi thực hiện thẩm tra chính thức.
Tại kỳ họp HĐND TP, việc xem xét cho ý kiến của đại biểu HĐND được thực hiện theo phương thức mới, các nghị quyết được thảo luận kỹ tại tổ đại biểu HĐNDTP và được tổng hợp ý kiến để UBND TP nghiên cứu giải trình, tiếp thu trước khi HĐND TP xem xét thông qua.
Cùng với công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Sở Tư pháp đã tham mưu UBND TP chỉ đạo các sở, ban, ngành, UBND xã, phường triển khai đồng bộ công tác rà soát hệ thống văn bản hiện hành, công bố các văn bản tiếp tục có hiệu lực, tổ chức đợt cao điểm tuyên truyền, phổ biến Luật Thủ đô và các văn bản hướng dẫn thi hành, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị.
Việc tuyên truyền được triển khai bằng nhiều hình thức đa dạng, từ hội nghị trực tiếp, tài liệu hướng dẫn, cổng thông tin điện tử, các nền tảng số đến hệ thống truyền thanh cơ sở, góp phần đưa các quy định mới của Luật đến gần hơn với cán bộ, công chức, doanh nghiệp và người dân.
Từ những kết quả nêu trên có thể thấy, việc triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026 không chỉ dừng ở việc hoàn thành các chỉ tiêu về số lượng văn bản quy phạm pháp luật mà quan trọng hơn là đã tạo lập tương đối đầy đủ hành lang pháp lý để các cơ chế, chính sách đặc thù của Luật có thể được triển khai ngay khi Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Đây là yếu tố có ý nghĩa quyết định nhằm bảo đảm không để khoảng trống pháp lý, cơ chế, chính sách của Luật chậm đi vào cuộc sống, đồng thời khẳng định quyết tâm, năng lực tổ chức thực hiện, khả năng phản ứng chính sách của TP trước những yêu cầu đổi mới về thể chế và quản trị đô thị.