Hà Nội: Ra mắt 2 mô hình điểm tổ chức hoạt động tại thiết chế văn hóa tổ dân phố

2 mô hình đại diện cho 2 nhóm phường

Trong đó, phường Giảng Võ ra mắt mô hình tổ chức hoạt động thiết chế văn hóa tổ dân phố và mô hình “Nhà văn hóa số”, góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt cộng đồng, hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích số.

Đây là mô hình đại diện các thiết chế nhà văn hoá tại các phường trung tâm, được xây dựng tại Nhà sinh hoạt cộng đồng tổ dân phố số 4, lấy thư viện cộng đồng và phát triển văn hóa đọc làm điểm nhấn, gắn với ứng dụng công nghệ số.

Thiết chế có tổng diện tích khuôn viên 693 m², diện tích xây dựng 82,5 m², gồm 3 tầng; diện tích phục vụ thể dục thể thao 280 m². Tầng 1 bố trí không gian sinh hoạt cộng đồng và thư viện; tầng 2 có hội trường khoảng 60 chỗ ngồi; cùng sân hoạt động ngoài trời, cây xanh và các công trình phụ trợ.

Thư viện tại tầng 1 có diện tích 16 m², gần 1.500 đầu sách thuộc nhiều lĩnh vực. Mô hình chú trọng duy trì lịch phục vụ đọc, mượn sách; tổ chức giới thiệu sách, đọc sách cùng thiếu nhi, sinh hoạt câu lạc bộ đọc sách và trao đổi chuyên đề; kết nối với gia đình, trường học, các tổ dân phố. Việc bổ sung, luân chuyển sách và huy động nguồn lực xã hội hóa được gắn với nâng cao chất lượng phục vụ.

Hoạt động thư viện kết nối với phòng công nghệ số, máy tính có Internet, wifi miễn phí và sự hỗ trợ của Tổ chuyển đổi số cộng đồng, giúp người dân tra cứu thông tin, tiếp cận tài liệu số, sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Các hoạt động văn nghệ, dân vũ, sinh hoạt hè thiếu nhi, bóng bàn, cầu lông, cờ tướng, cờ vua tiếp tục được duy trì, phù hợp với lịch sử dụng các phòng chức năng và khuôn viên.

Còn mô hình tổ chức hoạt động tại nhà văn hoá tổ dân phố Xuân La 2 phường Xuân Đỉnh là mô hình đại diện thiết chế văn hoá tổ dân phố các phường xa trung tâm, có khả năng liên kết với các không gian lân cận. Mô hình này tập trung khai thác đồng bộ các phòng chức năng và khuôn viên Nhà văn hóa tổ dân phố Xuân La 2, đồng thời kết nối các không gian công cộng lân cận.

Nhà văn hóa có tổng diện tích 700 m², diện tích xây dựng công trình 200 m². Tầng 1 có hội trường khoảng 150 chỗ ngồi và khu cộng đồng số; tầng 2 có phòng đọc sách, phòng tập; cùng sân thể thao, sân tổ chức hoạt động ngoài trời và các công trình phụ trợ.

Bên cạnh phục vụ hội họp, sinh hoạt chi bộ, tổ dân phố, Ban Công tác Mặt trận và các đoàn thể, mô hình duy trì các câu lạc bộ dân vũ, khiêu vũ, Zumba, dưỡng sinh, bóng bàn, bóng chuyền hơi, cầu lông; tổ chức giao lưu văn nghệ, thể thao. Phòng đọc sách và khu cộng đồng số phục vụ nhu cầu đọc, học tập, tra cứu thông tin, hỗ trợ kỹ năng số và sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân.

Điểm nhấn của mô hình là kết hợp hoạt động trong nhà và ngoài trời, tổ chức các nhóm, câu lạc bộ theo lứa tuổi; gắn văn nghệ quần chúng với thực hành, giới thiệu giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có câu lạc bộ ca trù sinh hoạt theo đợt tại đình Quán La. Việc kết nối với đình, chùa và các không gian sinh hoạt cộng đồng lân cận được thực hiện phù hợp với công năng, yêu cầu quản lý, bảo vệ di tích. Trong lễ ra mắt, đại biểu tham quan hội trường, khu cộng đồng số, phòng tập, phòng đọc sách và đình Quán La.

Hai mô hình do UBND phường quản lý, Phòng Văn hóa - Xã hội tham mưu thực hiện quản lý nhà nước; Ban Chủ nhiệm do UBND phường thành lập, tổ chức hoạt động theo nội quy, quy chế quản lý và sử dụng thiết chế. Việc vận hành gắn với lịch hoạt động cụ thể, phân công rõ trách nhiệm, phát huy vai trò của các đoàn thể, câu lạc bộ và sự tham gia của người dân.

Phát biểu tại Lễ ra mắt mô hình điểm thiết chế nhà văn hoá – khu thể thao tại phường Giảng Võ, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu nhấn mạnh, nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng có vai trò quan trọng trong đời sống ở khu dân cư; là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, học tập, giao lưu, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa, tăng cường tình đoàn kết trong cộng đồng. Hiệu quả của thiết chế văn hóa không chỉ được quyết định bởi cơ sở vật chất, mà quan trọng hơn là nội dung hoạt động có thiết thực, phù hợp với nhu cầu của người dân và được duy trì thường xuyên hay không.

“Một nhà văn hóa thực sự phát huy hiệu quả phải là nơi người dân muốn đến, tích cực tham gia và tìm thấy những giá trị hữu ích cho đời sống. Tinh thần đó được xác định trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và cụ thể hóa tại Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy, với mục tiêu ít nhất 95% thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở hoạt động hiệu quả. Để đạt mục tiêu này, TP chú trọng đổi mới nội dung, phương thức tổ chức hoạt động; khai thác tốt cơ sở vật chất hiện có; đáp ứng nhu cầu của từng nhóm dân cư và ứng dụng công nghệ số theo hướng thiết thực”, ông Trần Trung Hiếu nói.

Tạo ra những tiện ích cụ thể cho người dân

Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu, ngày 4/8/2026, mô hình Nhà văn hóa - Khu thể thao tại thôn Vạn Điểm, xã Phú Xuyên được ra mắt và triển khai thí điểm. Sau một tháng, mô hình duy trì 23/24 nhóm hoạt động, đạt 95,8%; thu hút người dân tham gia các hoạt động văn hóa đọc, vui chơi cho trẻ em, sinh hoạt cộng đồng, hỗ trợ kỹ năng số và giới thiệu sản phẩm làng nghề.

Kết quả bước đầu cho thấy, khi nội dung hoạt động xuất phát từ nhu cầu thực tế và được tổ chức phù hợp, thiết chế văn hóa cơ sở có thể phát huy hiệu quả đa chức năng, trở thành điểm sinh hoạt thường xuyên, gần gũi với người dân.

Từ kinh nghiệm bước đầu đó, việc triển khai mô hình Nhà văn hóa số tại tổ dân phố số 4, phường Giảng Võ có ý nghĩa thiết thực, đồng thời đặt ra yêu cầu lựa chọn cách làm phù hợp với đặc điểm của địa bàn.

Đối với khu vực đô thị trung tâm, không gian sinh hoạt có thể còn hạn chế; vì vậy, cần tính toán, sắp xếp công năng linh hoạt, xây dựng lịch hoạt động hợp lý và kết nối với các không gian công cộng phù hợp. Việc nhân rộng mô hình không phải là sao chép nguyên trạng, mà là kế thừa những yếu tố hiệu quả và vận dụng sáng tạo theo điều kiện, nhu cầu của từng địa phương.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cho rằng, đối với mô hình Nhà văn hóa số, điều quan trọng không chỉ là đưa công nghệ vào không gian cộng đồng, mà phải tạo ra những tiện ích cụ thể cho người dân: tiếp cận thông tin thuận lợi hơn, nâng cao kỹ năng số, sử dụng các dịch vụ thiết yếu, nắm bắt lịch sinh hoạt, kết nối câu lạc bộ và gửi ý kiến phản hồi. Công nghệ cần dễ tiếp cận, dễ sử dụng, hỗ trợ cho hoạt động cộng đồng; đồng thời không thay thế sự giao tiếp trực tiếp và những giá trị gắn kết giữa con người với con người.

Để mô hình hoạt động thiết thực, hiệu quả và bền vững, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu đề nghị phường Giảng Võ, tổ dân phố số 4 và các đơn vị liên quan quan tâm, sớm đưa mô hình vào hoạt động nền nếp, thường xuyên.

“Phường và tổ dân phố cần xác định rõ đầu mối phụ trách, phân công trách nhiệm quản lý, xây dựng và công khai lịch sinh hoạt theo tuần, tháng; chủ động phối hợp với các tổ chức đoàn thể, câu lạc bộ và lực lượng nòng cốt để tổ chức hoạt động. Nội dung cần xuất phát từ nhu cầu của người dân, phù hợp với từng nhóm đối tượng; tránh tình trạng hoạt động chỉ sôi nổi trong thời gian đầu sau lễ ra mắt. Đồng thời, cần khai thác hợp lý các phòng chức năng, bố trí hoạt động theo khung giờ và nghiên cứu kết nối với công viên, vườn hoa, sân chơi, không gian công cộng khi có điều kiện”, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu nói.

Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số theo hướng gần gũi, thiết thực; chú trọng hướng dẫn người cao tuổi và những người còn hạn chế về kỹ năng số sử dụng các ứng dụng, tiện ích phục vụ đời sống hằng ngày; lựa chọn kênh thông tin phù hợp để thông báo lịch hoạt động, giới thiệu các chương trình, kết nối câu lạc bộ và tiếp nhận ý kiến của cộng đồng. Việc ứng dụng công nghệ cần gắn với hiệu quả sử dụng thực tế, tránh hình thức hoặc gây khó khăn cho người dân.

Phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân. Nhà văn hóa là không gian chung của cộng đồng, vì vậy người dân cần được tham gia đề xuất nội dung, tổ chức hoạt động, đóng góp ý kiến và cùng gìn giữ cơ sở vật chất. Sự chủ động của các tổ chức đoàn thể, câu lạc bộ, các hạt nhân văn hóa ở khu dân cư sẽ góp phần tạo nên sức sống lâu dài cho mô hình.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu cũng đề nghị các xã, phường trên địa bàn TP tiếp tục nghiên cứu, học tập kinh nghiệm từ những mô hình đã triển khai, trong đó có mô hình tại thôn Vạn Điểm, xã Phú Xuyên và mô hình tại phường Giảng Võ; căn cứ điều kiện cơ sở vật chất, đặc điểm dân cư và nhu cầu thực tế để lựa chọn cách tổ chức phù hợp. Nơi có không gian rộng có thể tổ chức đa dạng hoạt động trong nhà và ngoài trời; nơi có diện tích hạn chế cần tối ưu công năng, bố trí lịch linh hoạt và kết nối các không gian công cộng.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị và địa phương theo dõi, hướng dẫn, trao đổi kinh nghiệm và đánh giá quá trình vận hành mô hình. Trên cơ sở kết quả thực tế, Sở sẽ cùng các đơn vị liên quan nghiên cứu, tổng hợp những cách làm hiệu quả, những nội dung cần điều chỉnh; quan tâm đến tần suất hoạt động, mức độ tham gia của người dân, hiệu quả sử dụng không gian, việc ứng dụng công nghệ số và khả năng duy trì lâu dài, qua đó góp phần hoàn thiện định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở trên địa bàn Thủ đô.

Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu, mô hình tại thôn Vạn Điểm, xã Phú Xuyên và mô hình Nhà văn hóa số tại tổ dân phố số 4, phường Giảng Võ được triển khai trong những điều kiện khác nhau, nhưng cùng hướng tới mục tiêu phát huy công năng của thiết chế văn hóa, tạo thêm cơ hội để người dân tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao, học tập và sinh hoạt cộng đồng; góp phần xây dựng môi trường sống văn minh, gắn kết và hiện đại.

Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu tin tưởng rằng, với sự quan tâm của các cấp, sự phối hợp của các cơ quan chuyên môn và đặc biệt là sự hưởng ứng, tham gia tích cực của Nhân dân, Nhà văn hóa số tại tổ dân phố số 4 sẽ hoạt động hiệu quả, bền vững, trở thành một không gian sinh hoạt cộng đồng hữu ích.