Hà Nội: Phường Tây Hồ xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật từ cơ sở

Đưa tinh thần thượng tôn pháp luật vào mọi mặt đời sống

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Việt Cường, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND phường Tây Hồ nhấn mạnh ý nghĩa của Ngày Pháp luật Việt Nam trong việc nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và mỗi người dân đối với việc tôn trọng, chấp hành, bảo vệ Hiến pháp và pháp luật.

Ngày 9/11 hằng năm được xác định là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012. Ngày này cũng gắn với dấu mốc lịch sử đặc biệt: ngày Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thông qua Hiến pháp năm 1946 - bản Hiến pháp đầu tiên của Nhà nước ta.

Năm 2026 đánh dấu 80 năm sự kiện quan trọng này, là dịp để tiếp tục khẳng định những giá trị nền tảng của Hiến pháp, phát huy truyền thống lập hiến, lập pháp và quyết tâm xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.

Theo ông Nguyễn Việt Cường, Ngày Pháp luật Việt Nam không chỉ là dịp tuyên truyền, phổ biến các quy định mà quan trọng hơn là cơ hội để mỗi cơ quan, tổ chức, cán bộ, công chức, viên chức và người dân nhìn nhận rõ trách nhiệm của mình trong việc tôn trọng, chấp hành và bảo vệ Hiến pháp, pháp luật. Đồng chí nhấn mạnh: “Pháp luật chỉ thực sự phát huy giá trị khi được tôn trọng trong nhận thức, nghiêm túc trong thực thi và tự giác trong chấp hành”.

Từ quan điểm đó, lãnh đạo UBND phường Tây Hồ đặt vấn đề phải đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cả về nội dung và phương thức. Việc tuyên truyền không thể chỉ dừng lại ở phổ biến văn bản, mà cần giúp người dân hiểu đúng, biết cách thực hiện và chủ động vận dụng pháp luật để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Đối với Tây Hồ, yêu cầu này càng có ý nghĩa thiết thực trong điều kiện vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khi nhiệm vụ quản lý nhà nước ở cơ sở ngày càng toàn diện, trực tiếp và gắn chặt với đời sống Nhân dân. Từ quản lý đất đai, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm đến giải quyết thủ tục hành chính, tiếp nhận và xử lý kiến nghị, phản ánh của người dân, mỗi lĩnh vực đều đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm pháp luật, sự phối hợp đồng bộ và tinh thần trách nhiệm cao của đội ngũ cán bộ thực thi công vụ.

Bởi vậy, hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam không thể chỉ là hoạt động mang tính thời điểm mà phải trở thành nhiệm vụ thường xuyên, gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, công khai, minh bạch; siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ông Nguyễn Việt Cường đề nghị các cơ quan, đơn vị, tổ dân phố và toàn thể cán bộ, công chức, viên chức tập trung thực hiện năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, trước hết là nâng cao trách nhiệm nêu gương của đội ngũ cán bộ trong chấp hành và thực thi pháp luật; thực hiện đúng thẩm quyền, đúng quy trình, đúng thời hạn, đề cao đạo đức công vụ và tinh thần tận tình phục vụ Nhân dân.

Cùng với đó, cần đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật, lựa chọn những vấn đề gắn trực tiếp với đời sống người dân như quyền và nghĩa vụ công dân, sản xuất kinh doanh, an ninh trật tự, trật tự đô thị, bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy, phòng chống bạo lực gia đình và bảo vệ trẻ em.

Một điểm nhấn của hội nghị là chương trình bấm nút hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam và ra mắt Tủ sách pháp luật điện tử thông minh. Đây được xem là giải pháp thiết thực nhằm đổi mới phương thức tiếp cận pháp luật, tạo điều kiện để cán bộ và người dân chủ động tìm hiểu, tra cứu thông tin chính thống trên môi trường số. Tủ sách pháp luật điện tử thông minh, phát huy vai trò của tổ chức Đoàn, nhà trường và các tổ dân phố trong lan tỏa ý thức thượng tôn pháp luật.

Đồng chí Nguyễn Việt Cường đề nghị các bộ phận chuyên môn, tổ dân phố và tổ chức đoàn thể tích cực giới thiệu, hướng dẫn người dân sử dụng; thường xuyên rà soát, cập nhật tài liệu chính thống, bảo đảm thông tin chính xác, thuận tiện tra cứu, từng bước hình thành thói quen chủ động tìm hiểu pháp luật trên môi trường số.

Bên cạnh vai trò của chính quyền, lãnh đạo phường cũng nhấn mạnh trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội và tổ dân phố trong xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật tại cộng đồng dân cư. Hoạt động hòa giải ở cơ sở, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, lắng nghe phản ánh của người dân và kịp thời chuyển những khó khăn, vướng mắc đến cơ quan có thẩm quyền cần tiếp tục được phát huy.

Phát huy vai trò của thanh niên, nhà trường và cộng đồng

Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại hội nghị là xây dựng văn hóa pháp luật học đường, nâng cao hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật cho thế hệ trẻ. Đây không chỉ là nhiệm vụ của ngành Giáo dục mà cần sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, chính quyền và các tổ chức đoàn thể.

Tham gia phát biểu hưởng ứng, đại diện Trường Tiểu học và THCS Quảng Tân cho biết, nhà trường hiện có ba cơ sở giáo dục với gần 3.000 học sinh. Với quy mô lớn, nhiều lứa tuổi và hoạt động tại nhiều địa điểm, việc xây dựng nền nếp, kỷ cương, bảo đảm an toàn và giáo dục ý thức chấp hành pháp luật luôn được xác định là nhiệm vụ quan trọng.

Theo đại diện nhà trường, giáo dục pháp luật cần bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhất, gần gũi nhất. Với học sinh tiểu học, đó là chấp hành nội quy trường lớp, trung thực trong học tập, biết tôn trọng và giúp đỡ bạn bè. Ở cấp THCS, các em được tìm hiểu sâu hơn về quyền và nghĩa vụ công dân, trách nhiệm với gia đình, nhà trường và xã hội; các quy định về an toàn giao thông, phòng chống bạo lực học đường, tệ nạn xã hội và sử dụng mạng xã hội an toàn, có trách nhiệm.

Những nội dung này được lồng ghép trong môn học, hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp và hoạt động Đội. Thay vì truyền đạt quy định một cách máy móc, giáo viên sử dụng những câu chuyện, tình huống thực tế để học sinh trao đổi, thảo luận, tự nhận biết điều đúng, điều sai và lựa chọn cách ứng xử phù hợp.

Cùng với nhà trường, tổ chức Đoàn Thanh niên được kỳ vọng phát huy vai trò xung kích, sáng tạo, đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với đoàn viên, thanh niên và người dân.

Trong tham luận tại hội nghị, đại diện Đoàn Thanh niên phường Tây Hồ cho biết, thời gian qua, Đoàn phường đã đổi mới hình thức tuyên truyền thông qua sinh hoạt chi đoàn, sinh hoạt chuyên đề; tập trung vào những nội dung thiết thực như an toàn giao thông, phòng chống ma túy, phòng cháy chữa cháy, phòng chống bạo lực học đường, bảo vệ trẻ em và an ninh mạng.

Đáng chú ý, tổ chức Đoàn đẩy mạnh tuyên truyền trên trang mạng xã hội “Tuổi trẻ Tây Hồ”, xây dựng infographic, video ngắn, podcast về pháp luật để đoàn viên, thanh niên và người dân dễ tiếp cận, ghi nhớ và chia sẻ. Các đội hình thanh niên tình nguyện như “Giao thông xanh”, “Tự quản đảm bảo an ninh trật tự và văn minh đô thị”, “Bình dân học vụ số” cũng được phát huy trong tuyên truyền, vận động người dân chấp hành quy định về trật tự an toàn giao thông, sử dụng lòng đường, hè phố đúng quy định, bảo vệ môi trường và thực hiện dịch vụ công trực tuyến.

Sau chương trình, Đoàn Thanh niên phường tổ chức ra quân Đội hình xe máy tuyên truyền lưu động, cổ động trực quan, đưa thông điệp hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam đến với người dân trên địa bàn. Các đại biểu cũng được nghe phổ biến Nghị quyết số 20/2026/NQ-HĐND ngày 2.6.2026 của HĐND thành phố Hà Nội.

Từ chỉ đạo của chính quyền đến những hoạt động cụ thể của nhà trường, tổ chức Đoàn và tổ dân phố, hội nghị đã cho thấy một hướng tiếp cận toàn diện trong xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật. Khi cán bộ gương mẫu trong thực thi công vụ, thanh niên chủ động tìm hiểu pháp luật, học sinh hình thành thói quen ứng xử đúng mực và người dân tự giác chấp hành quy định, pháp luật sẽ thực sự đi vào đời sống.

Đó cũng là nền tảng để phường Tây Hồ xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân; xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh, kỷ cương, góp phần phát triển địa phương theo hướng hiện đại, bền vững.