Hà Nội: Phát huy vai trò của Nhân dân trong bảo vệ môi trường
Chiều 19/11, UBND TP Hà Nội phối hợp với Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tổ chức Lễ ký kết Chương trình phối hợp “Vận động Nhân dân chung tay xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh giai đoạn 2026 - 2030”.
Các Ủy viên Bộ Chính trị Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài; Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội Trần Đức Thắng dự buổi Lễ.
Cùng dự về phía Trung ương có các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga; Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải; Bộ trưởng Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị liên quan.
Về phía TP Hà Nội có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng; Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Bùi Huyền Mai; Phó Chủ tịch HĐND TP Phạm Thị Thanh Mai; Phó Chủ tịch UBND TP Bùi Duy Cường cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị liên quan.
Nhân rộng 3 mô hình bảo vệ môi trường thiết thực
Giới thiệu tóm tắt Chương trình phối hợp "Vận động Nhân dân chung tay xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh giai đoạn 2026 - 2030”, đại diện lãnh đạo Bộ NN&MT cho biết, một trong những nội dung đáng chú ý của Chương trình là xây dựng, duy trì và nhân rộng 3 mô hình bảo vệ môi trường thiết thực.
Cụ thể, mô hình "Bữa ăn xanh - trường học xanh" hướng tới vận động nhà trường, học sinh và gia đình thực hành tiết kiệm thực phẩm, hạn chế lãng phí, giảm thiểu chất thải, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần; thực hiện phân loại chất thải tại nguồn và tiết kiệm nước, góp phần xây dựng môi trường học đường xanh, sạch, thân thiện.
Mô hình "Nhà hàng không khói, thực phẩm đường phố văn minh" tập trung giảm ô nhiễm không khí từ hoạt động chế biến thực phẩm tại nhà hàng, bếp ăn tập thể và cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố. Trong đó, vận động các cơ sở lắp đặt thiết bị thu gom, xử lý khói, mùi, dầu mỡ; vệ sinh định kỳ hệ thống hút, lọc khí; thực hiện phân loại, thu gom, chuyển giao chất thải theo quy định, bảo đảm vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị.
Đối với mô hình "Hồ, ao, sông, kênh, mương xanh - sạch - đẹp", chương trình huy động cộng đồng tham gia tổng vệ sinh môi trường định kỳ, thu gom rác thải, giữ gìn cảnh quan; không xả rác, chất thải, nước thải chưa qua xử lý xuống nguồn nước; kịp thời phát hiện, phản ánh các điểm ô nhiễm. Việc lựa chọn địa bàn, tổ chức thí điểm, đánh giá và nhân rộng các mô hình được thực hiện căn cứ điều kiện thực tiễn và nguồn lực được giao, bảo đảm thiết thực, hiệu quả.
Chương trình cũng chú trọng phát huy vai trò của MTTQ Việt Nam các cấp, các tổ chức thành viên và Nhân dân trong giám sát, phát hiện, phản ánh tình trạng xả thải, đổ rác, đốt rác, đốt rơm rạ và các nguồn phát sinh bụi, khí thải, mùi gây ô nhiễm.
Các bên phối hợp tiếp nhận, phân loại, chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý; theo dõi, phản hồi kết quả giải quyết phản ánh, kiến nghị của người dân về môi trường. Đồng thời, tăng cường chia sẻ thông tin, dữ liệu, hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật và nhân rộng các sáng kiến, mô hình hiệu quả.
Phát biểu tại Lễ ký kết, Bộ trưởng Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng khẳng định, Hà Nội là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, nơi hội tụ những giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống nghìn năm văn hiến. Xây dựng Thủ đô xanh, sạch, đẹp, văn minh không chỉ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân Hà Nội mà còn góp phần xây dựng hình ảnh Việt Nam phát triển bền vững, thân thiện với môi trường.

Những năm qua, TP Hà Nội đã có nhiều nỗ lực trong công tác bảo vệ môi trường, cải thiện cảnh quan và chỉnh trang đô thị. Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm không khí, nguồn nước; những hạn chế trong thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt cùng tình trạng lãng phí thực phẩm trong đời sống hằng ngày vẫn là những vấn đề cần quan tâm giải quyết.
Trong bối cảnh đó, Chương trình phối hợp giữa 3 cơ quan có ý nghĩa thiết thực, góp phần gắn kết công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường với hoạt động tuyên truyền, vận động, giám sát của MTTQ Việt Nam; đồng thời phát huy sự tham gia tích cực của Nhân dân trong xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp.
Ông Trịnh Việt Hùng tin tưởng, với quyết tâm của TP Hà Nội, sự phối hợp, đồng hành của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Bộ NN&MT cùng sự đồng lòng hưởng ứng của Nhân dân, chương trình sẽ tạo chuyển biến tích cực trong công tác bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng xanh, sạch, đẹp, văn minh.
Để người dân được sống trong môi trường an toàn, văn minh và đáng sống hơn
Phát biểu tại Lễ ký kết, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, Hà Nội là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, đồng thời là đô thị lớn với tốc độ đô thị hóa và phát triển kinh tế - xã hội nhanh.

Bên cạnh những kết quả đạt được, TP đang phải đối mặt với nhiều vấn đề môi trường như ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, rác thải và tình trạng vệ sinh môi trường tại một số khu dân cư, chợ, tuyến phố, không gian công cộng. Đây là những vấn đề người dân cảm nhận hằng ngày, đòi hỏi phải có chuyển biến thực chất.
Hà Nội xác định ô nhiễm môi trường là 1 trong 5 điểm nghẽn lớn phải tập trung giải quyết. Đây không chỉ là yêu cầu trong quản lý đô thị, giữ gìn cảnh quan mà trước hết là trách nhiệm bảo vệ sức khỏe, chất lượng cuộc sống của Nhân dân và tương lai phát triển bền vững của Thủ đô.
Chủ tịch UBND TP cho rằng, những tồn tại về môi trường đã kéo dài nhiều năm, không thể giải quyết trong một sớm một chiều, nhưng cũng không thể vì khó khăn mà chậm trễ. TP phải chuyển mạnh từ xử lý tình huống sang kiểm soát, giải quyết căn cơ các nguồn gây ô nhiễm; từ tuyên truyền, phát động sang hành động thường xuyên, có kiểm tra và kết quả cụ thể.
Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, việc giải quyết các vấn đề môi trường cần được triển khai đồng thời theo hai hướng. Trước hết là những việc gần dân, có thể thực hiện ngay như giữ gìn vệ sinh đường phố, khu dân cư, chợ và không gian công cộng; thu gom, phân loại rác đúng quy định, hình thành nếp sống văn minh.
Cùng với đó là những nhiệm vụ lâu dài thuộc trách nhiệm của chính quyền, gồm đầu tư hạ tầng, xử lý nước thải, kiểm soát các nguồn phát thải gây ô nhiễm không khí, quản lý chất thải và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Chủ tịch UBND TP nhấn mạnh, không thể xây dựng một Thủ đô sạch đẹp chỉ bằng những đợt ra quân ngắn hạn, càng không thể đặt trách nhiệm xử lý ô nhiễm lên vai người dân.
Từ yêu cầu thực tiễn đó, Chủ tịch UBND TP khẳng định, Chương trình phối hợp được ký kết có ý nghĩa thiết thực, xác định rõ trách nhiệm của từng bên. Trong đó, UBND TP chịu trách nhiệm quản lý, tổ chức thực hiện và bố trí, huy động nguồn lực theo thẩm quyền; Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát huy vai trò vận động, tập hợp và giám sát của Nhân dân; Bộ NN&MT phối hợp hướng dẫn chuyên môn, hỗ trợ giải pháp kỹ thuật và kết nối các nguồn lực phù hợp. Mỗi cơ quan thực hiện đúng vai trò, trách nhiệm, cùng hướng tới mục tiêu tạo chuyển biến thực chất, bền vững về môi trường sống của Thủ đô.
Nhấn mạnh yêu cầu triển khai Chương trình, Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng nêu rõ, đối với Hà Nội, ký kết là để bắt tay ngay vào công việc, không dừng ở một văn bản phối hợp. TP xác định bảo vệ môi trường phải trở thành nhiệm vụ thường xuyên của các cấp, các ngành, được triển khai đến từng xã, phường, khu dân cư, cơ quan và doanh nghiệp.
Theo đó, từng địa bàn phải xác định rõ việc cần làm, người chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và tiêu chí đánh giá. Việc gì có thể làm ngay phải làm ngay; những nhiệm vụ cần đầu tư hạ tầng, nguồn lực và thời gian phải có lộ trình rõ ràng, không để kéo dài mà không xác định được trách nhiệm.
UBND TP cam kết chỉ đạo quyết liệt các sở, ngành và chính quyền xã, phường phối hợp với MTTQ và các tổ chức thành viên, cụ thể hóa Chương trình thành kế hoạch và nhiệm vụ có thể kiểm tra được.

Trước mắt, TP phải tạo chuyển biến rõ rệt về vệ sinh môi trường, thu gom và xử lý rác thải, giữ gìn cảnh quan; đồng thời tập trung triển khai các giải pháp căn cơ để kiểm soát ô nhiễm không khí, xử lý ô nhiễm nguồn nước và nâng cao năng lực hạ tầng môi trường.
Chủ tịch UBND TP yêu cầu người đứng đầu các cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về kết quả thuộc lĩnh vực, địa bàn được giao; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm. Kết quả thực hiện phải được công khai phù hợp để nhân dân giám sát và đánh giá.
Nhấn mạnh sự tham của các bên, đặc biệt là sự hưởng ứng chủ động của Nhân dân sẽ quyết định sức sống và hiệu quả lâu dài của Chương trình, Chủ tịch UBND TP cho rằng, mục tiêu cuối cùng không phải là có thêm phong trào hay mô hình trên giấy, mà là để không khí Thủ đô trong lành hơn, nguồn nước sạch hơn, đường phố và khu dân cư sạch đẹp hơn; người dân được sống trong môi trường an toàn, văn minh và đáng sống hơn.
Tại Lễ ký, các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga; Bộ trưởng Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã ký kết Chương trình phối hợp "Vận động Nhân dân chung tay xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh giai đoạn 2026 - 2030".