Hà Nội nỗ lực giải quyết án tồn
Hà Nội là địa phương đứng thứ hai trong cả nước (sau TP. HCM) về số lượng án dân sự thụ lý hàng năm. Cũng như các tỉnh thành khác, hạn chế lớn nhất trong công tác thi hành án dân sự (THADS) trên địa bàn Thành phố những năm qua là tình trạng án tồn đọng. Vì vậy, Hà Nội đã đưa ra nhiều giải pháp để khắc phục tình trạng này với mong muốn góp phần bảo đảm cho quyền lực tư pháp được thực thi trên thực tế.
Bình quân mỗi năm tồn hơn 10.000 việc
Chỉ tính từ khi hợp nhất giữa THADS TP. Hà Nội (cũ) vào THADS tỉnh Hà Tây, số việc thụ lý mới ở cơ quan THADS Hà Nội năm sau luôn cao hơn năm trước. Năm 2009, số việc thụ lý mới tăng 1.291 việc so với năm 2008, năm 2010 thì tăng 791 việc so với năm 2009.
Với sự chỉ đạo quyết liệt của đội ngũ lãnh đạo và sự nỗ lực của các Chấp hành viên, cán bộ công chức, công tác THADS tại Hà Nội đã gặt hái được những kết quả nhất định, đặc biệt là THADS về việc được thi hành xong đạt tỷ lệ ngày càng cao. Năm 2008, tỷ lệ việc thi hành xong trên số việc có điều kiện thi hành đạt 82%, năm 2009 là 87% và năm 2010 là 90%. Qua đó làm cho số việc THADS tồn đọng trên địa bàn giảm đáng kể.
Tuy nhiên, hiện nay Hà Nội vẫn là một trong những địa phương có lượng việc THA và tiền THA tồn động lớn, bình quân mỗi năm số lượng việc THA tồn đọng trên 10 nghìn việc. Đến thời điểm ngày 30/9/2010, Hà Nội có tổng số 10.691 việc tồn đọng, trong đó việc hình sự chiếm tới 69%, dân sự 18%, còn lại các việc khác.
Cục trưởng Cục THADS TP. Hà Nội Lê Quang Tiến bày tỏ, việc hình sự có số lượng lớn nhất mà việc thi hành quyết định dân sự trong bản án hình sự cũng vô cùng khó khăn. Ông Tiến ví dụ: Như các vụ án ma túy, người phải THA thường phải chấp hành hình phạt tù dài, khi đó rất chây ỳ thi hành quyết định dân sự.
Có trường hợp tử hình, nếu đã THA rồi mới được đình chỉ thi hành quyết định dân sự, còn không thì cơ quan THADS cứ phải theo dõi, đôn đốc. “Luật THADS có quy định miễn giảm nhưng cũng phải thi hành được 1/20 rồi nên nhiều việc chúng tôi cứ “đắp chiếu” vì có gửi hồ sơ đề nghị miễn giảm sang Tòa cũng không được chấp nhận” – ông Tiến nói.
Đề xuất nhiều biện pháp khắc phục
Bên cạnh các nguyên nhân khách quan, ngành THADS Thủ đô thẳng thắn nhìn nhận một trong những lý do dẫn đến việc và tiền THADS tồn đọng tại Hà Nội xuất phát từ việc vẫn còn một số Chấp hành viên, cán bộ công chức hoặc chưa theo kịp sự phát triển của ngành, hạn chế về kiến thức chuyên môn nghiệp vụ lẫn năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn và khả năng ứng dụng các kỹ năng công nghệ tin học vào hoạt động nghiệp vụ; hoặc chưa thực hiện tốt quy định về kỷ luật, kỷ cương hành chính trong công tác, trong quá trình tác nghiệp còn nhiều thiếu sót.
Bởi thế, các giải pháp được Hà Nội đặt lên hàng đầu là tăng cường chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương, đổi mới tác phong, lề lồi làm việc theo hướng chuyên nghiệp và nâng cao trách nhiệm công tác của Chấp hành viên và cán bộ, công chức THA; phổ cập tin học, ngoại ngữ và trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, công chức. Bên cạnh đó, sẽ luôn đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, nhất là trách nhiệm của Thủ trưởng cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo để giải quyết kịp thời, thấu tình đạt lý ngay từ nơi phát sinh.
Tuy nhiên, Hà Nội cũng kiến nghị ngành Tòa án phải nâng cao chất lượng xét xử, hạn chế một bản án phải qua nhiều cấp xét xử và ra nhiều bản án. Theo ông Tiến, những bản án về tài sản có giá trị lớn Tòa tuyên giao cho cơ quan THADS giải quyết thì không nên tuyên cụ thể số tiền vì trong thực tế có sự biến động giá cả, người được THA sẽ chịu thiệt do trượt giá. Ngoài ra, cần có các quy định của pháp luật về trách nhiệm của Thẩm phán, Chấp hành viên trong việc phải giải quyết án đến cùng, kể cả án ủy thác đi nơi khác, nhằm khắc phục án tuyên nửa vời và THA nửa vời.
Thục Quyên
