Hà Nội: Nhiều chính sách mới về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

Nghị quyết nêu rõ các nguyên tắc áp dụng bao gồm bảo đảm phù hợp với quy hoạch và mục tiêu phát triển của TP Hà Nội; bảo đảm thu hút, tập trung nguồn lực đầu tư vào các lĩnh vực phục vụ mục tiêu phát triển của TP; bảo đảm rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính, sớm đưa dự án vào triển khai thực hiện.

Nghị quyết tập trung điều chỉnh 3 nhóm nội dung gồm cho thuê quỹ đất ngắn hạn; tạm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn TP.

Trong đó, đáng chú ý, Nghị quyết quy định, căn cứ quỹ đất, tài sản gắn liền với đất do Nhà nước giao quản lý, UBND cấp xã được cho thuê đất ngắn hạn theo quy định của UBND TP. Quy định này nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất công, tránh lãng phí nguồn lực đất đai.

Để tháo gỡ khó khăn trong việc xác định giá đất cụ thể, Nghị quyết đề xuất cơ chế tạm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với các trường hợp thuộc diện phải xác định giá đất cụ thể theo quy định của Luật Đất đai 2024. Theo đó, số tiền tạm nộp được xác định trên cơ sở diện tích đất, giá đất trong bảng giá đất do UBND TP ban hành và hệ số điều chỉnh giá đất (K) tại thời điểm tính nghĩa vụ tài chính.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính tạm nộp, người sử dụng đất được tiếp tục thực hiện các thủ tục đất đai theo quy định, ngoại trừ thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Khi giá đất cụ thể được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, nhà đầu tư sẽ thực hiện nộp bổ sung phần chênh lệch nếu số tiền phải nộp cao hơn mức tạm nộp. Ngược lại, trường hợp số tiền xác định theo giá đất cụ thể thấp hơn, người sử dụng đất sẽ được hoàn trả hoặc khấu trừ vào các nghĩa vụ tài chính khác.

Nghị quyết cũng quy định cơ chế chuyển tiếp đối với các trường hợp đã được giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất hoặc gia hạn sử dụng đất từ ngày 1/8/2024 đến trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực nhưng chưa hoàn thành việc xác định giá đất.

Đối với công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Nghị quyết đưa ra nhiều quy định mới nhằm bảo đảm quyền lợi của người dân. Cụ thể, đối với các công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đang sử dụng phải di dời, mức bồi thường được xác định bằng giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương. Đơn vị quản lý, sử dụng, khai thác công trình có trách nhiệm xây dựng mới, di chuyển công trình; nếu công trình không còn sử dụng thì không được bồi thường.

Đối với các công trình xây dựng không hợp pháp trên đất đủ điều kiện được bồi thường, được xây dựng trong giai đoạn từ ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024 và không vi phạm pháp luật đất đai, dự thảo đề xuất hỗ trợ bằng 20% mức bồi thường theo quy định, với diện tích được hỗ trợ không vượt quá hạn mức giao đất tối đa tại địa phương.

Nghị quyết cũng quy định việc hỗ trợ, tái định cư đối với trường hợp sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, có khuôn viên riêng, sử dụng riêng trước ngày 1/7/2006, không thuộc trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền.

Trong đó, về hỗ trợ về đất và tài sản trên đất, theo Nghị quyết, hộ gia đình, cá nhân sử dụng nhà ở tại các khu tập thể chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, có khuôn viên riêng, sử dụng riêng, không thuộc trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền được hỗ trợ 60% giá trị bồi thường đối với nhà và đất bị thu hồi, diện tích được hỗ trợ không vượt quá hạn mức giao đất ở theo quy định của UBND TP.

Ngoài khoản hỗ trợ trên, hộ gia đình, cá nhân không còn đất ở, nhà ở nào khác trên địa bàn xã, phường nơi có đất bị thu hồi thì được mua 1 căn hộ tái định cư theo quy định của UBND TP.

Nghị quyết cũng quy định chính sách tái định cư đối với trường hợp Nhà nước thu hồi hết đất ở mà hộ gia đình, cá nhân còn đất ở, nhà ở khác trên địa bàn xã, phường nơi có đất thu hồi nhưng diện tích nhỏ hơn diện tích tối thiểu được phép tách thửa tại địa phương và trường hợp Nhà nước thu hồi một phần đất ở mà không được xây dựng nhà ở tại diện tích đất còn lại.