Hà Nội - Đề tài lớn của âm nhạc hiện đại

     Mới ngày nào mà nay những bước chân của bao lớp người Hà Nội vẫn hành quân và đã đi vượt qua hơn nửa thế kỷ phát triển và dựng xây. Biết bao nhiêu đổi thay, gương mặt Thăng Long xưa đã được tôn vinh và hòa đồng với bạn bè quốc tế. Và bất cứ ở đâu, những âm hưởng hào sảng của kinh đô đất Việt cũng được ngân vang với mọi cung bậc đáng yêu. Khi thì hùng tráng; khi lại thẳm sâu trữ tình và duyên dáng hào hoa. Mỗi giai đoạn đổi mới và lớn mạnh và Thủ đô đã được ghi dấu ấn trong âm nhạc. Những ca khúc về Hà Nội được ra đời suốt hơn 50 năm qua gắn bó với biết bao sự kiện lịch sử vinh quang của dân tộc.

      Và cũng đâu chỉ có hơn 50 năm Thủ đô phát triển không ngừng mà âm nhạc đã bừng dậy với khí thế của một ngàn năm văn hiến kinh kỳ. Những giai điệu lịch sử đã rung lên trong hồi trống như sầm rền qua Thiên Đô Chiếu của Lý Thái Tổ (Thuận Thiên năm thứ nhất năm 1010). Đúng vậy, âm nhạc đã reo vang từ đó với ý chí mưu nghiệp lớn của ông cha ta khi định đô tại Hà Nội. Phải chăng những bài ca tháng Mười của hơn 50 năm giải phóng Thủ đô ghi đậm dấu ấn áng văn thơ lừng danh của Lý Thường Kiệt tại Thăng Long xưa “Nam quốc sơn hà, Nam đế cư...”. Và những bài ca tháng Mười ấy cũng vang lên âm hưởng khí thế hừng hực của ngọn lửa “Thăng Long thành” khi chống giặc ngoại xâm trải qua bao thời kỳ sóng gió. ở đấy, những bài ca Thăng Long – Hà Nội đã bừng lên sau những bước quân hành “Tiến về Hà Nội” (nhạc sĩ Văn Cao). Đó là “Người Hà Nội” (Nguyễn Đình Thi). “Hà Nội niềm tin và hy vọng” (Phan Nhân), “Bài ca Hà Nội” (Vũ Thanh) “Cảm xúc tháng mười” (Nguyễn Thành – Tạ Hữu Yên), “Hà Nội – Điện Biên Phủ” (Phạm Tuyên), “Tình yêu Hà Nôi” (Hoàng Vân), “Vầng trăng Ba Đình” (Thuận Yến), “Cả nước hướng về Hà Nội) (Trọng Bằng), “Ba Đình nắng” (Bùi Công Kỳ), “Trời Hà Nội xanh” (Văn Ký)... Thật khó có thể kể hết, bởi hàng trăm nhạc sĩ đã dành cho Hà Nội tình yêu thân thương nhất, và trong tâm hồn mỗi người đến nay đều vang lên những giai điệu đặc sắc để ca ngợi Thủ đô.

Một thời kỳ lịch sử, chiến đấu, phát triển và dựng xây đã đem lại nguồn cảm xúc bất tận cho sự sáng tạo âm nhạc. Giai điệu nào cũng đều có những bài hát vang về Hà Nội. Những nhạc sĩ không những đổ mồ hôi, nước mắt và cả máu của mình trong sự nghiệp giải  phóng Thủ đô. Giờ đây, những đường phố mới hình thành, những tòa lâu đài nhiều tầng mọc lên và những vườn hoa tươi thắm tràn ngập hương sắc, nhưng âm nhạc không thể quên những ký ức đầy sóng gió của những đêm B52 dội bom xuống phố phường, của một “Hà Nội ta đánh Mỹ giỏi” (ký Nguyễn Tuân) vào những năm 70. Âm nhạc cũng không thể quên những người con Thủ đô tình nguyện lên đường chiến đấu để giải phóng miền Nam. Từ đó, người nghe đã vui mừng đón nhận những bài ca Hà Nội của những thời oanh liệt trong mấy thập niên qua. Những ca khúc của mùa dựng xây của một Hà Nội thanh lịch hào hoa. Đó là “Thành phố tình yêu” (Hồ Bắc), “Tôi yêu mùa thu Hà Nội” (Phạm Trọng Cầu), “Khi thành phố lên đèn” (Thái Cơ), “Những bông hoa trong vườn Bác” (Văn Dung), “Mùa xuân làng lúa làng hoa” (Ngọc Khuê), “Một thường Tây Hồ” (Phó Đức Phương)...

      Có lẽ không thể có đề tài nào lớn hơn và sâu sắc hơn đối với từng nhạc sĩ, đó là viết về Hà Nội. Số lượng bài hát hay về Hà Nội cũng đã được tính tới hàng trăm. Và nguồn cảm xúc của 1000 năm Thăng Long – Hà Nội đang ngày càng nung nấu trong quá trình sáng tác của hàng trăm nhạc sĩ trong thời gian tới.