Hà Nội chấm dứt giết mổ nhỏ lẻ, kiểm soát chặt an toàn thực phẩm ngay từ đầu chuỗi
Từ 701 cơ sở giết mổ, trong đó khoảng 95% là cơ sở thủ công, nhỏ lẻ, đến nay Hà Nội đã chấm dứt hoạt động giết mổ nhỏ lẻ trên toàn Thành phố, từng bước tổ chức lại tại các cơ sở tập trung, tập trung tạm thời, qua đó tăng cường kiểm soát dịch bệnh, vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm ngay từ đầu chuỗi.
Chấm dứt hoạt động giết mổ nhỏ lẻ
Hà Nội là địa bàn có quy mô chăn nuôi, giết mổ và nhu cầu tiêu thụ sản phẩm động vật lớn. Vì vậy, kiểm soát hoạt động giết mổ có vai trò quan trọng trong phòng, chống dịch bệnh động vật, bảo đảm vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Trước khi triển khai Kế hoạch số 283/KH-UBND, toàn Thành phố có 701 cơ sở giết mổ, trong đó chỉ có 09 cơ sở giết mổ công nghiệp, 26 cơ sở bán công nghiệp và tới 666 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, thủ công, chiếm khoảng 95% tổng số cơ sở.
Ông Nguyễn Hữu Thảo – Trưởng phòng Quản lý dịch bệnh (Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội) cho biết, hoạt động giết mổ nhỏ lẻ, rải rác, phân tán gây nhiều khó khăn cho công tác kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y, phòng chống dịch bệnh, bảo đảm an toàn thực phẩm và quản lý môi trường. Việc tổ chức lại hoạt động giết mổ theo hướng tập trung vì vậy không chỉ là yêu cầu về quản lý nhà nước mà còn là giải pháp cần thiết để nâng cao chất lượng và hiệu quả kiểm soát từ khâu đầu tiên của Chuỗi cung ứng thực phẩm nguồn gốc động vật.
Với mục tiêu từng bước chấm dứt hoạt động giết mổ nhỏ lẻ, đưa hoạt động giết mổ vào các cơ sở tập trung, UBND Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 283/KH-UBND ngày 20/10/2025 về quản lý giết mổ, vận chuyển, kinh doanh động vật và sản phẩm động vật trên địa bàn Thành phố đến năm 2030.
Sau khi Kế hoạch được ban hành, Thành phố tiếp tục có nhiều văn bản chỉ đạo, trong đó xác định rõ trách nhiệm của các sở, ngành và UBND các xã, phường trong việc xây dựng lộ trình, tổ chức lại hoạt động giết mổ, phát triển cơ sở giết mổ tập trung, tăng cường quản lý và từng bước chấm dứt hoạt động giết mổ nhỏ lẻ.
Quá trình tổ chức lại hoạt động giết mổ được triển khai theo hướng đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Các xã, phường được chỉ đạo rà soát hoạt động giết mổ trên địa bàn; lựa chọn, đề xuất địa điểm đầu tư cơ sở giết mổ tập trung, cơ sở giết mổ tập trung tạm thời; tuyên truyền, vận động các hộ chuyển đổi hoạt động và tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định.
Cùng với đó, Thành phố thành lập các Đoàn kiểm tra, đoàn công tác liên ngành để kiểm tra, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý các trường hợp giết mổ trái phép.
Trong quá trình này, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội đã phát huy vai trò cơ quan chuyên môn về chăn nuôi, thú y; tham mưu, hướng dẫn và phối hợp với các địa phương triển khai các nhiệm vụ về kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y, phòng chống dịch bệnh và quản lý hoạt động giết mổ trên địa bàn.
Nhiều văn bản chuyên môn đã được tham mưu, ban hành để tăng cường kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, chấn chỉnh công tác kiểm tra, hướng dẫn vệ sinh thú y tại các cơ sở giết mổ tập trung tạm thời, cập nhật mã số kiểm soát giết mổ và kiểm tra vệ sinh thú y.
Một trong những kết quả nổi bật nhất trong quá trình triển khai Kế hoạch số 283/KH-UBND là việc toàn Thành phố đã chấm dứt hoạt động của các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ. Kết quả đến nay, một phần các hộ đã chuyển vào hoạt động tại các cơ sở giết mổ tập trung, tập trung tạm thời; phần còn lại là cơ sở không đáp ứng yêu cầu phải chấm dứt hoạt động theo chỉ đạo của chính quyền địa phương hoặc chuyển đổi mục đích kinh doanh.
Hiện có 71 cơ sở giết mổ tập trung, tập trung tạm thời đang hoạt động, với số lượng động vật được kiểm soát giết mổ bình quân mỗi ngày khoảng 6.500 con lợn, 85.000 con gia cầm và 300 con trâu, bò. Đây là sự thay đổi có tính bước ngoặt trong phương thức quản lý hoạt động giết mổ trên địa bàn Thành phố: từ hàng trăm cơ sở nhỏ lẻ, phân tán sang hệ thống các cơ sở tập trung, tập trung tạm thời để tổ chức kiểm soát.
100% xã, phường cùng vào cuộc
Theo ông Nguyễn Hữu Thảo – Trưởng phòng Quản lý dịch bệnh (Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội, để kết quả đạt được bền vững, sự vào cuộc của chính quyền cơ sở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đến nay, 100% UBND các xã, phường đã ban hành văn bản chỉ đạo chấm dứt hoạt động giết mổ nhỏ lẻ trên địa bàn, đồng thời thành lập và duy trì các Đoàn, tổ công tác liên ngành để kiểm tra, giám sát việc thực hiện; tiếp tục tuyên truyền, vận động không để phát sinh lại hoạt động giết mổ nhỏ lẻ, không có kiểm soát.
Sự thống nhất từ Thành phố đến cơ sở đã tạo điều kiện quan trọng để chủ trương tổ chức lại hoạt động giết mổ được triển khai đồng bộ, từng bước đưa hoạt động giết mổ vào nền nếp, phù hợp với yêu cầu quản lý đô thị và bảo đảm an toàn thực phẩm.
Đối với ngành thú y, việc tổ chức hoạt động giết mổ tại các cơ sở tập trung tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện kiểm soát giết mổ và kiểm tra vệ sinh thú y. Thông qua kiểm soát tại cơ sở, động vật và sản phẩm động vật được kiểm tra, giám sát theo quy định; những trường hợp không bảo đảm yêu cầu được phát hiện và xử lý kịp thời, góp phần hạn chế nguy cơ động vật mắc bệnh hoặc sản phẩm không bảo đảm an toàn được đưa ra thị trường.
Công tác kiểm tra, kiểm soát cũng được tăng cường gắn với phòng, chống dịch bệnh. Từ tháng 6/2025 đến nay, các lực lượng chức năng của Thành phố đã phối hợp phát hiện, xử lý 03 vụ vận chuyển, giết mổ, kinh doanh thịt lợn nhiễm vi rút Dịch tả lợn châu Phi, tiêu hủy toàn bộ động vật và sản phẩm động vật nhiễm bệnh, đồng thời khởi tố 10 đối tượng có liên quan theo quy định. Qua kiểm tra hoạt động giết mổ, các lực lượng chức năng đã xử phạt vi phạm hành chính 02 cơ sở, tổng số tiền 48 triệu đồng.
Những kết quả này cho thấy công tác kiểm soát giết mổ ngày càng được thực hiện theo hướng chủ động, có trọng tâm, góp phần kiểm soát nguy cơ dịch bệnh từ khâu giết mổ và bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng.
Hoàn thiện mạng lưới giết mổ tập trung
Một dấu mốc quan trọng trong quá trình tổ chức lại hoạt động giết mổ là Quyết định số 4314/QĐ-UBND ngày 16/8/2026 của UBND Thành phố về việc phê duyệt Mạng lưới cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung trên địa bàn thành phố Hà Nội. Theo đó, Thành phố quy hoạch 28 cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung tại 25 xã, tạo cơ sở để thu gom các hộ có nhu cầu giết mổ vào hoạt động tại các cơ sở tập trung.
Việc phê duyệt mạng lưới là bước chuyển quan trọng, tạo định hướng lâu dài cho hoạt động giết mổ trên địa bàn. Nếu giai đoạn trước tập trung giải quyết tình trạng giết mổ nhỏ lẻ, phân tán thì giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung vào xây dựng, hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động của mạng lưới cơ sở giết mổ tập trung. Qua đó, từng bước hình thành hệ thống giết mổ phù hợp với quy hoạch phát triển của Thành phố, đáp ứng nhu cầu thực tế của các địa phương và tạo điều kiện kiểm soát tốt hơn toàn bộ quá trình từ vận chuyển động vật đến giết mổ, kiểm soát thú y và lưu thông sản phẩm.
Từ 701 cơ sở giết mổ, trong đó khoảng 95% là cơ sở thủ công, nhỏ lẻ, đến nay hoạt động giết mổ nhỏ lẻ đã được chấm dứt trên toàn Thành phố và từng bước được tổ chức lại tại các cơ sở tập trung, tập trung tạm thời. Đây là kết quả thể hiện sự quyết tâm của Thành phố, sự phối hợp của các sở, ngành, chính quyền địa phương và sự đồng hành của các cơ sở, hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi.
Theo Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội, những kết quả đạt được mới là bước đầu trong quá trình thực hiện mục tiêu quản lý giết mổ đến năm 2030. Thời gian tới, Thành phố tiếp tục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo Kế hoạch số 283/KH-UBND; tập trung thu hút đầu tư 28 cơ sở giết mổ tập trung theo mạng lưới đã được phê duyệt, đồng thời nâng cao hiệu suất hoạt động của các cơ sở giết mổ tập trung tạm thời để đáp ứng nhu cầu trước mắt.
Cùng với phát triển cơ sở vật chất, công tác quản lý, kiểm soát thú y tiếp tục được tăng cường. Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương thực hiện kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y tại các cơ sở đủ điều kiện; hướng dẫn thực hiện các quy định chuyên môn; cập nhật, quản lý mã số kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y và phối hợp kiểm dịch động vật vận chuyển đến các cơ sở giết mổ trên địa bàn Thành phố.
Đồng thời, tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn và vận động các cơ sở, hộ giết mổ thực hiện đúng quy định; tăng cường kiểm tra, giám sát, kiên quyết không để phát sinh, tái phát hoạt động giết mổ nhỏ lẻ, trái phép; chỉ cho phép hoạt động tại các cơ sở đủ điều kiện, được kiểm soát theo quy định.
Với định hướng tập trung, có kiểm soát và quản lý theo chuỗi, công tác kiểm soát giết mổ trên địa bàn Hà Nội đang từng bước chuyển sang phương thức quản lý hiện đại, góp phần kiểm soát dịch bệnh ngay từ cơ sở, bảo đảm vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm động vật đến tay người tiêu dùng. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Thành phố tiếp tục xây dựng hệ thống giết mổ gia súc, gia cầm an toàn, hiệu quả, phù hợp với quy hoạch và yêu cầu phát triển bền vững của Thủ đô, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và xây dựng Hà Nội ngày càng văn minh, hiện đại.
***
Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội