’GPP sẽ phản tác dụng nếu chỉ mang tính đối phó’

Theo quy định của Bộ Y tế, các nhà thuốc chưa đạt chuẩn GPP sẽ không được tiếp tục hoạt động kể từ 01/01/2011, trong khi, dự đoán đến hết năm 2010 TP.HCM cũng mới có khoảng 40% nhà thuốc đạt chuẩn. Tuy nhiên, trả lời phỏng vấn PLVN, bà Phạm Khánh Phong Lan – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho rằng, tỷ lệ này đã là “một kết quả rất đáng khích lệ.”

- Xin bà cho biết, liệu hết năm nay, TP.HCM có thực hiện xong lộ trình nhà thuốc GPP như Bộ Y tế đề ra hay không?

- Cho đến ngày 20/10/2010, toàn TP đã có 1.145 nhà thuốc đạt chuẩn GPP trên tổng số 3.667 nhà thuốc (tỷ lệ 31%), trong đó có 93 nhà thuốc bệnh viện, 132 nhà thuốc doanh nghiệp và 920 nhà thuốc tư nhân. Chúng tôi dự đoán đến hết năm 2010 TP sẽ có khoảng 1.500 nhà thuốc đạt chuẩn, tức là chỉ đạt tỷ lệ khoảng 40%.

Theo lộ trình của Bộ Y tế, các nhà thuốc chưa đạt chuẩn GPP sẽ không được hoạt động kể từ 01/01/2011. Tuy nhiên, xuất phát từ thực tế quy chuẩn đòi hỏi phải có thêm thời gian, Sở y tế TP.HCM đề xuất với Bộ Y tế tạm thời cho phép các nhà thuốc chưa đạt chuẩn được tiếp tục kinh doanh trong một phạm vi giới hạn (chỉ được bán thuốc không kê đơn), trong thời gian nhất định (6 tháng -1 năm). Dẫu sao, tỷ lệ 40% là một kết quả rất đáng khích lệ, với sự nỗ lực rất lớn của ngành dược TP và đã đảm bảo nhu cầu thuốc của người dân.

- Thưa bà, trong quá trình thực hiện nhà thuốc tiêu chuẩn, TP đã gặp phải những khó khăn gì? Nhất là khó khăn về vấn đề pháp lý?

- Để thực hiện lộ trình GPP, TP.HCM gặp rất nhiều khó khăn vì có số lượng nhà thuốc lớn nhất nước. Với các tồn tại nhiều năm qua như tình trạng vắng mặt dược sĩ, thuốc kê đơn bán tự do, điều kiện kinh doanh tại nhà thuốc chưa bảo đảm, tình trạng mua bán thuốc không hóa đơn chứng từ còn phổ biến. Nguồn nhân lực Sở và các phòng y tế quận, huyện còn hạn chế, chưa tiến hành hiệu quả công tác thẩm định, hậu kiểm và thanh tra.

Về mặt pháp lý, ở thời điểm năm 2007 ban hành Quyết định 11/2007/QĐ-BYT về GPP, đại đa số người hành nghề lúc đó chưa hiểu về GPP, thậm chí cho rằng GPP là không khả thi. Người dân thì cũng dè dặt, chưa tin tưởng ủng hộ các nhà thuốc GPP. Các quy trình thẩm định, cấp phép, hậu kiểm mới ở trên lý thuyết, cần cụ thể hóa để đưa vào thực tế, vừa làm vừa rút kinh nghiệm…

Yêu cầu cấp thiết là phải chấn chỉnh lại khâu bán lẻ thì mới thực sự bảo đảm thuốc đến tay người dân chất lượng, hiệu quả an toàn, giá cả hợp lý. Về quan điểm, việc triển khai tiêu chuẩn Thực hành tốt GPP là giải pháp phần gốc, thực chất là thực thi Luật Dược 34/2005/QH11, các quy định của GPP chỉ là cụ thể hóa những tiêu chuẩn trong Luật Dược, nhưng cho người hành nghề một lộ trình để thực hiện (gần 4 năm, từ 1/2007 đến hết 12/2010) song song đó phải duy trì và phát huy hiệu quả giải pháp phần ngọn là công tác hậu kiểm, thanh kiểm tra xử lý vi phạm. Nếu không GPP sẽ chỉ mang tính hình thức đối phó và phản tác dụng.

- Thưa bà, kể từ lúc cấp phép cho các nhà thuốc tiêu chuẩn GPP, TP đã tiến hành hậu kiểm ra sao? Nếu những nhà thuốc đạt chuẩn mà vi phạm thì cách xử lý như thế nào?

Hậu kiểm được tiến hành theo kế hoạch, định kỳ hàng tuần Sở y tế hậu kiểm 5-10 nhà thuốc (cả GPP và chưa GPP). Các phòng y tế quận, huyện chủ động hậu kiểm, nhắc nhở thường xuyên các nhà thuốc trên địa bàn. Kết quả hậu kiểm được tổng hợp về sở, nếu sai phạm nặng được chuyển thanh tra xử lý theo quy định của pháp luật.

Để thực hiện thành công chủ trương GPP hóa các nhà thuốc, đòi hỏi phải có thời gian và quyết tâm và sự đồng thuận của toàn ngành, toàn xã hội, tất cả vì mục tiêu phục vụ cho lợi ích nhân dân. Triển khai GPP đã khó, duy trì chuẩn GPP còn khó hơn. Chúng tôi không kỳ vọng chuẩn GPP hoàn thiện 100% chỉ trong một thời gian ngắn, nhưng ít nhất trong thời điểm này, các nhà thuốc GPP phải tốt hơn, với các trọng tâm: Thuốc có nguồn gốc rõ ràng bảo đảm chất lượng, giá thuốc hợp lý và vai trò của dược sĩ.

- Xin cảm ơn bà.

Ngọc Quý (thực hiện)