Góp vốn bằng công nghệ: Quy định chặt chẽ, minh bạch để tránh gây thất thoát tài sản

Góp vốn bằng công nghệ: Quy định chặt chẽ, minh bạch để tránh gây thất thoát tài sản
Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn ĐBQH TP HCM). (Ảnh trong bài: quochoi.vn)

(PLVN) - Ngày 21/11, thảo luận ở hội trường Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ, nhiều ý kiến đại biểu đề nghị quy định chặt chẽ, minh bạch về việc góp vốn bằng công nghệ để tránh gây thất thoát tài sản.

Đại biểu (ĐB) Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn TP Hồ Chí Minh) cho rằng, quy định định giá công nghệ góp vốn tại dự thảo Luật là đột phá. Theo ĐB, đối với dự án có sử dụng vốn nhà nước, việc thẩm định giá trị công nghệ là quan trọng để tránh thất thoát ngân sách và bảo toàn vốn. Do đó, ĐB đề nghị Ban soạn thảo xem xét quy định chi tiết, chặt chẽ về phương pháp thẩm định giá công nghệ. Ví dụ, ưu tiên phương pháp tiếp cận từ thu nhập hoặc thị trường và tiêu chí năng lực của tổ chức thẩm định giá độc lập nhằm bảo đảm giá trị công nghệ góp vốn được xác định chính xác, phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý tài chính nhà nước.

Đại biểu Dương Khắc Mai  (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng).
Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng).

Cũng góp ý về nội dung này, ĐB Nguyễn Văn Huy (Đoàn Hưng Yên) đề nghị cân nhắc quy định tổ chức, cá nhân được tự quyết định giá trị công nghệ góp vốn. Bởi, theo ĐB, quy định này chưa phù hợp với nguyên tắc định giá tài sản góp vốn tại Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư; đồng thời, tiềm ẩn nhiều rủi ro về “thổi giá” công nghệ, chuyển giá, gây thất thoát tài sản, đặc biệt là trong các dự án có yếu tố nước ngoài. “Việc không xác định cơ chế thẩm định giá, trách nhiệm của các bên và tiêu chí đánh giá dễ dẫn đến tranh chấp và ảnh hưởng đến tính minh bạch của thị trường công nghệ”, ĐB nói.

Trên cơ sở đó, ĐB đề nghị sửa đổi quy định theo hướng việc định giá công nghệ góp vốn phải do các bên thỏa thuận hoặc thông qua tổ chức định giá độc lập để bảo đảm tính khách quan, minh bạch và phù hợp với pháp luật về sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp và chuyển giao công nghệ. Bên góp vốn phải thực hiện đầy đủ việc bàn giao công nghệ bằng bảo đảm giá trị và hiệu quả công nghệ, đồng thời phải tuân thủ các nghĩa vụ liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ và thuế.

Quy định định giá công nghệ góp vốn tại dự thảo Luật được đánh giá là
đột phá. (Ảnh minh họa)
Quy định định giá công nghệ góp vốn tại dự thảo Luật được đánh giá là đột phá. (Ảnh minh họa)

Trong khi đó, ĐB Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) cho rằng, nếu áp dụng cứng nhắc mọi giao dịch góp vốn bằng công nghệ có vốn Nhà nước đều phải tổ chức thẩm định giá, trong khi chưa phân loại quy mô, mức độ rủi ro sẽ rất dễ tạo thêm thủ tục kéo dài thời gian, đặc biệt với các dự án nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Ngược lại, với các giao dịch giữa các chủ thể, dự thảo Luật cho phép các bên tự thỏa thuận giá trị công nghệ góp vốn nhưng không kèm theo cơ chế hậu kiểm, dễ phát sinh hành vi nâng khống giá trị công nghệ để chuyển giá và trốn thuế.

Do đó, ĐB đề nghị sửa đổi, bổ sung theo hướng phân loại đối với các trường hợp sử dụng vốn Nhà nước, vốn Nhà nước tại doanh nghiệp cần quy định rõ ngưỡng giá trị, lĩnh vực bắt buộc thẩm định giá. Đồng thời, quy định trách nhiệm pháp lý cụ thể của tổ chức thẩm định giá, nếu kết quả sai lệch gây thất thoát vốn Nhà nước đối với giao dịch thuần túy tư nhân. 

Cùng ngày, thảo luận ở Tổ về dự án Luật Trí tuệ nhân tạo (AI), ĐB Nguyễn Thị Lan (Đoàn TP Hà Nội) và nhiều đại biểu khác tán thành với việc ban hành Luật; nhấn mạnh đây là đạo luật có tính mở đường, tạo nền tảng pháp lý cho một lĩnh vực công nghệ có ý nghĩa quyết định đối với năng lực cạnh tranh quốc gia trong nhiều thập kỷ tới. Góp ý về quy định cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, ĐB đề nghị quy định khung nguyên tắc rõ ràng loại hình AI được thử nghiệm; quyền và nghĩa vụ của đơn vị tham gia, bao gồm trường đại học, viện nghiên cứu và startup; thời hạn thử nghiệm; tiêu chí đánh giá rủi ro; và cơ chế bồi thường.
ĐB Nguyễn Thị Tuyết Nga (Đoàn Quảng Trị) chỉ ra rằng, dự thảo Luật có 36 điều nhưng chưa có điều nào quy định về các hành vi bị nghiêm cấm. Trong khi đó, quy định hành vi cấm trong Luật AI là “lá chắn pháp lý” để ngăn AI trở thành công cụ gây hại, bảo vệ quyền con người, thúc đẩy cạnh tranh công bằng và đồng bộ quốc tế - thay vì kìm hãm, sẽ định hướng AI phát triển có trách nhiệm. Do vậy, ĐB đề nghị nghiên cứu bổ sung một điều quy định về các hành vi bị nghiêm cấm trong dự thảo Luật.
Minh Ngọc