Gỡ rối sắt thép phế liệu

Tuần qua, Đoàn kiểm tra liên ngành Bộ Tài nguyên và Môi trường liên tục kiểm tra việc nhập khẩu sắt thép phế liệu tại Hải Phòng và thành phố Hồ Chí Minh. Đây là việc không mới nhưng trong những năm gần đây, ngay cả khi Luật Môi trường có hiệu lực vẫn liên tục nảy sinh những vấn đề rắc rối khiến cơ quan Nhà nước phải gỡ mãi không xong, doanh nghiệp thì gặp nhiều phiền toái.

Theo đại diện Cục Hải quan Hải Phòng, việc giải quyết các lô hàng thép phế liệu luôn khó khăn và phức tạp. Cảng Hải Phòng hiện có tới gần 200 công-ten-nơ thép phế liệu nhập khẩu. Hải quan buộc phải tái xuất 158 công-ten-nơ do chưa bảo đảm các quy định về môi trường. Nhưng tới nay mới tái xuất được 26 công-ten-nơ. Số còn lại, doanh nghiệp đang kêu cứu, hy vọng các ngành chức năng nới lỏng quy định, xuê xoa, bỏ qua vì “ mới vi phạm lần đầu”.

Thực tế vấn đề không lớn nhưng làm đau đầu các cơ quan chức năng. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu ngay trong tuần này, Bộ Tài nguyên và Môi trường làm đầu mối cùng các ngành phải giải quyết dứt điểm, thống nhất trong chỉ đạo, không để mỗi ngành giải thích một kiểu làm khó khăn, phức tạp thêm. Phía Bộ Tài nguyên - Môi trường khẳng định, các ngành chức năng và các địa phương  xử lý đúng khi giữ lại các lô hàng thép phế liệu tại Cảng Hải Phòng và Cảng Sài Gòn. Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam nhìn thấy các công-ten-nơ thép phế liệu là vỏ lon, hộp đựng thực phẩm, thùng sơn, thùng dung môi hữu cơ, thùng dầu...chưa được phân loại làm sạch, ép thành bánh đã phát biểu: không thể chấp nhận được cho dù rất thông cảm với các doanh nghiệp trong ngành.

Như vậy, về lý, các doanh nghiệp khó có thể khiếu nại. Nhưng về tình thì cần phải xem xét vì “ của đau con xót”, doanh nghiệp đã tốn không ít tiền để nhập khẩu nguyên liệu về sản xuất. Vì thế, trong tuần này, các cơ quan chức năng phải họp bàn để xem xét, xử lý theo cách nào hợp tình, hợp lý nhất. Tuy nhiên, qua chuyện này, các doanh nghiệp nhập khẩu thép phế liệu một lần nữa được một bài học.

Mặc dù vậy, doanh nghiệp vẫn thấy ấm ức. Theo họ, một số quy định tại điều 43 Luật Môi trường chưa rõ ràng, các văn bản hướng dẫn chưa thật cụ thể nên doanh nghiệp khó có thể xác định được như thế nào là được phân loại, làm sạch. Ngay cả cơ quan quản lý cũng nhiều khi lúng túng. Vì vậy, mỗi ngành giải thích một kiểu. Cho dù với lý do gì thì doanh nghiệp cũng cần chuyển hướng, có nhận thức đầy đủ hơn về nhập khảu thép phế liệu. Không cho nhập thép phế liệu có dính nhiều tạp chất bởi không thể biến Việt Nam thành nơi chứa rác thải cho dù mục tiêu phát triển kinh tế đang được đặt lên hàng đầu. 

Dư luận mong sau khi gỡ rối xong chuyện này, các ngành chức năng sớm sửa đổi những quy định chưa hợp lý, nhất là những quy định về “phế liệu đã được làm sạch, phân loại” phải thật cụ thể, rõ ràng mới không phải gỡ rối những lần sau, tránh thiệt hại cho cả Nhà nước và doanh nghiệp.

 

Hồng Thanh