Giúp học sinh nghèo vay vốn học tập: Vướng mắc không đáng có
Thời điểm này, các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thành phố đang tiếp nhận và hoàn thiện hồ sơ giúp học sinh, sinh viên nghèo được vay vốn học tập. Tại các trường đại học Hải Phòng, Hàng hải, Dân lập Hải Phòng, Y Hải Phòng, cao đẳng Vietronic, cao đẳng cộng đồng, số học sinh, sinh viên làm đơn xác nhận từ phía nhà trường khá nhiều. Và cũng từ đây, một số vướng mắc phát sinh.
Các mẫu xác nhận “vênh” nhau
Một trong những thủ tục mà các học sinh, sinh viên muốn vay vốn phải làm là giấy xác nhận từ phía nhà trường. Song hiện đang có khó khăn, vướng mắc bởi hai mẫu xác nhận của Bộ Giáo dục - Đào tạo và Ngân hàng chính sách xã hội Việt Nam không khớp nhau.
Ông Nguyễn Đăng Hoà, ở huyện An Dương có con đang theo học tại Trường Cao đẳng Công nghệ Viettronics cho biết: “Từ sáng đến giờ, tôi phải đi lại không biết bao nhiêu lần chỉ vì tờ giấy xác nhận”. Theo quy định, sinh viên đăng ký vay vốn tại nơi gia đình cư trú. Các em được địa phương phát mẫu khai lấy xác nhận của trường đại học, cao đẳng đang theo học. Mẫu này do Ngân hàng chính sách xã hội ban hành. Song các trường từ chối xác nhận với lý do mẫu này không theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục-Đào tạo. Các em phải vi tính lại theo đúng mẫu hướng dẫn từ phía nhà trường. Khi gia đình mang mẫu giấy xác nhận của nhà trường lên ngân hàng, cán bộ ngân hàng từ chối không chấp thuận, vì mẫu này không đúng “hướng dẫn”. Rốt cuộc, những học sinh, sinh viên có nhu cầu vay vốn không biết xin xác nhận theo mẫu nào.
Những sinh viên sinh sống tại Hải Phòng hoặc những tỉnh, thành phố lân cận khó khăn một, thì việc xin xác nhận đối với những sinh viên ở tỉnh xa khó khăn gấp mười. Một sinh viên quê ở Thanh Hoá cho biết, gia đình các em làm tờ khai, xin xác nhận, đóng dấu của chính quyền địa phương diện hộ nghèo và gửi theo đường bưu điện. Nhưng khi mang đến trường xin xác nhận đều phải làm lại theo đúng mẫu hướng dẫn của Bộ Giáo dục-Đào tạo. Nhưng đây vẫn là trường hợp thuận lợi hơn một số học sinh khác. Nhiều địa phương gây khó dễ với việc xác nhận vì “bệnh thành tích”, “lộ” số hộ nghèo thực tế bị che giấu nhiều năm nay.
Cán bộ nhà trường làm nhiệm vụ tiếp nhận giấy xác nhận của các em học sinh, sinh viên đề nghị được vay vốn cũng bức xúc. Họ rất vất vả trong việc giải thích và đề nghị sinh viên xem lại mẫu được dán công khai gần cửa ra vào. Sau đó hướng dẫn các em vi tính lại bản xác nhận theo mẫu. Không ít học sinh, sinh viên do không để ý kỹ nên cán bộ phải hướng dẫn nhiều lần. Hơn thế, một số bậc phụ huynh học sinh do phải đi lại nhiều cũng tỏ ra cáu bẳn, to tiếng và cho rằng cán bộ nhà trường “cố tình gây khó dễ, cứng nhắc trong việc giải quyết các thủ tục hành chính”. Chỉ khi các bậc phụ huynh này được “mục sở thị” văn bản hướng dẫn của Bộ Giáo dục-Đào tạo mới thôi phàn nàn, nhưng trong bụng vẫn ấm ức.
“Vạn sự khởi đầu nan”
Thông báo hướng dẫn học sinh, sinh viên làm thủ tục vay vốn có nêu rõ, “sinh viên được hướng dẫn toàn bộ quy trình làm thủ tục vay vốn. Việc làm thủ tục vay vốn được thực hiện ở phòng giao dịch tại địa phương nơi gia đình sinh viên đang cư trú”. Theo thông báo này, ngân hàng chính sách chuyển giấy xác nhận về các địa phương và cấp cho học sinh, sinh viên nghèo vay vốn là hoàn toàn phù hợp. Các trường căn cứ mẫu của ngân hàng xác nhận sinh viên đang theo học tại trường mình. Nhưng việc cùng lúc có 2 loại song mẫu xác nhận như đã nên thể hiện rõ tình trạng chưa có sự thống nhất từ “gốc”. Cơ quan chủ quản nào cũng muốn học sinh thực hiện theo mẫu của mình ban hành, nên càng gây thêm khó khăn trong việc giải quyết các thủ tục.
Đây là những vướng mắc khkông đáng có ảnh hưởng đến việc thực hiện một chủ trương đúng được xã hội hoan nghênh. Việc Chính phủ quyết định cho học sinh, sinh viên nghèo được vay vốn học tập thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với gia đình khó khăn, tạo điều kiện cho các em được tiếp tục học tập nâng cao trình độ. Sinh viên được vay vốn ưu đãi không cần tài sản thế chấp, không phải trả nợ gốc và lãi trong thời gian học tập. Tuy nhiên sinh viên có trách nhiệm trả nợ cả gốc và lãi mức lãi ưu đãi 0,65%/tháng sau khi đã tốt nghiệp, đi làm việc có nguồn thu nhập. Vấn đề phát huy giá trị đồng vốn vay cũng được học sinh, sinh viên trong diện này quan tâm. Em Vũ Thị Kiều Minh, sinh viên Trường Đại học Hải Phòng cho rằng, Ngân hàng chính sách xã hội nên phối hợp chặt chẽ với các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn trong việc tổ chức thu các khoản học phí của sinh viên bằng cách chuyển thẳng số tiền cho sinh viên vay vào tài khoản các trường. Việc chuyển thẳng này sẽ tránh tối đa sự cố “thất thoát” khi học sinh, sinh viên xa nhàtrực tiếp cầm tiền mặt.
“Vạn sự khởi đầu nan”, những vướng mắc trong quá trình thực hiện quy định mới nàycó thể thông cảm. Song người dân rất mong các đơn vị liên quan sớm quan tâm giải quyết tận gốc sự thiếu thống nhất trong hệ thống văn bản, giúp học sinh, sinh viên hoàn cảnh khó khăn nhanh chóng được giải quyết thủ tục vay vốn. Mặt khác, nếu có sự tồn tại 2 loại văn bản cùng một chức năng, nên có thông báo rộng rãi với cơ quan phối hợp, tránh việc đẩy người vay vốn vào tình trạng “xin đi xin lại mãi mà chưa xong một tấm giấy xác nhận”.
NHÓM PV XÃ HỘI