Giữ mạch sống biên cương: Chuyện về người "giữ lửa" ở Nà Làng
Vượt qua những cung đường quanh co của dải đất biên viễn Lạng Sơn, chúng tôi tìm về thôn Nà Làng (xã Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn). Nơi phên dậu của Tổ quốc ấy, giữa những cánh rừng thông và bạch đàn ngút ngàn xanh thẳm, có một con người luôn tận tụy bám bản, bám làng, làm cầu nối bền chặt đưa ý Đảng, lòng dân hòa quyện vào nhau. Đó là ông Mã Thế Chính - người có uy tín tiêu biểu, tấm gương sáng trong công tác tuyên truyền chủ trương, chính sách, bảo vệ biên giới và trăn trở đổi mới kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.
Người "giữ nhịp" khối đại đoàn kết nơi biên ải

Đến Nà Làng vào những ngày tháng 10, điều đầu tiên chúng tôi cảm nhận được là sự bình yên nhưng cũng không kém phần nhộn nhịp của một cộng đồng dân cư gắn kết chặt chẽ. Với 146 hộ dân, địa bàn thôn tương đối đông đúc so với các bản làng vùng cao khác. Để quản lý và vận động một khối lượng nhân khẩu lớn ấy không phải là điều dễ dàng, nhưng với uy tín và trách nhiệm của mình, ông Mã Thế Chính luôn là cái tên được bà con nhắc đến với sự kính trọng đặc biệt.

Trò chuyện cùng chúng tôi, ông Chính tâm sự rằng công tác tuyên truyền ở vùng cao đòi hỏi sự kiên trì và gần gũi. Không chỉ dựa vào các buổi họp thôn truyền thống, ông cùng các cán bộ trong thôn luôn chủ động ứng dụng công nghệ, nắm bắt thông tin từ hệ thống báo chí chính thống hay các ấn phẩm về dân tộc và phát triển để cập nhật kiến thức, mô hình hay.
“Hàng ngày, chiếc tivi được Nhà nước hỗ trợ thông qua Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh chính là người bạn đồng hành để tôi theo dõi các mô hình phát triển kinh tế, nắm bắt chủ trương, chính sách rồi truyền đạt lại cho bà con dễ hiểu, dễ làm theo”, ông Chính chia sẻ.
Nhờ sự khéo léo trong cách nói, cách làm, các phong trào thi đua yêu nước, đặc biệt là phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở Nà Làng luôn duy trì sôi nổi. Hằng năm, cứ đến ngày hội, bà con các dân tộc lại quây quần bên nhau, cùng nhau chia sẻ buồn vui sau một năm lao động vất vả, qua đó thắt chặt tình làng nghĩa xóm, củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc ở vùng biên giới.
Trăn trở với bài toán kinh tế "dựa vào cây thông"
Bên cạnh vai trò là chỗ dựa tinh thần, ông Mã Thế Chính còn trăn trở nhiều nhất với bài toán phát triển kinh tế làm sao để bà con thoát nghèo bền vững.
Theo ông Chính, địa bàn Nà Làng chủ yếu là đất rừng núi cằn cỗi, thế mạnh kinh tế lâu năm của bà con dựa vào cây thông và bạch đàn. Tuy nhiên, việc trồng thông đòi hỏi chu kỳ khai thác rất dài, từ 15 đến 20 năm mới có thể chích nhựa. Hơn nữa, giá nhựa thông lại rất bấp bênh, phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái. Khoản thu nhập từ nhựa thông chỉ đủ để trang trải sinh hoạt phí hằng ngày chứ khó có thể tích lũy, làm giàu hay xây dựng nhà cửa khang trang nếu không có thêm sinh kế khác.

Không những thế, một thực trạng đáng suy ngẫm được ông Chính chỉ ra là phần lớn diện tích đất tại khu vực giáp biên là rừng phòng hộ. Bà con hằng ngày tham gia giữ rừng, bảo vệ hệ sinh thái cho đất mẹ nhưng thu nhập từ rừng phòng hộ lại rất khiêm tốn. Việc khai thác lâm sản trên các diện tích này gặp nhiều rào cản về thủ tục, đường xá vận chuyển khó khăn khiến hiệu quả kinh tế mang lại chưa cao.
Từ những trăn trở thực tế ấy, ông Mã Thế Chính đã mạnh dạn đưa ra những kiến nghị thiết thực với các cấp chính quyền: “Chúng tôi rất mong Nhà nước có cơ chế, chính sách đầu tư cởi mở hơn, hướng dẫn bà con chuyển đổi hoặc trồng xen kẽ các loại cây dược liệu, cây măng tre ngắn ngày dưới tán rừng phòng hộ. Có như vậy, bà con mới có thêm nguồn thu nhập ngắn ngày, lấy ngắn nuôi dài, thay vì cứ trông chờ mãi vào cây thông và giữ rừng phòng hộ mà đời sống vẫn còn nhiều chật vật”.
Tiếng lòng từ nhân dân và đánh giá của các cấp lãnh đạo
Những cống hiến thầm lặng nhưng đầy trách nhiệm của ông Mã Thế Chính trong suốt những năm qua đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng mỗi người dân Nà Làng.
Chia sẻ về người uy tín của thôn, một số người dân thôn Nà Làng phấn khởi cho biết: "Bác Chính là người luôn đi đầu trong mọi công việc chung của bản. Không chỉ tận tình hướng dẫn bà con cách chấp hành pháp luật, bác còn luôn nhắc nhở con cháu giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống, vun đắp tình đoàn kết cộng đồng. Nhờ có bác Chính đứng ra hòa giải, khuyên bảo mà tình làng nghĩa xóm ở Nà Làng luôn gắn bó keo sơn, không có chuyện xích mích lớn xảy ra."

Đánh giá về vai trò quan trọng của đội ngũ người có uy tín trong cộng đồng, ông Nguyễn Văn Lực - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn khẳng định: "Những người có uy tín như ông Mã Thế Chính ở cơ sở chính là 'cánh tay nối dài' của cấp ủy, chính quyền địa phương. Họ không chỉ là hạt nhân trong việc tuyên truyền, đưa các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến với đồng bào dân tộc thiểu số mà còn đóng vai trò tiên phong trong việc giữ gìn an ninh trật tự biên giới, phát triển kinh tế - xã hội và bảo tồn văn hóa truyền thống. Sự tâm huyết, trách nhiệm của đội ngũ người có uy tín đã góp phần quan trọng vào sự ổn định và phát triển phồn vinh của đồng bào các dân tộc tỉnh Lạng Sơn."

Rời Nà Làng khi ánh chiều dần buông xuống trên những sườn đồi thông xanh ngắt, hình ảnh người Trưởng thôn Mã Thế Chính vẫn miệt mài đến từng hộ gia đình để vận động, lắng nghe tâm tư của bà con chính là biểu tượng đẹp đẽ cho sức sống bền bỉ ở miền sơn cước. Nơi phên dậu của Tổ quốc, những con người tâm huyết ấy vẫn đang hằng ngày thắp lên ngọn lửa của niềm tin, khát vọng vươn lên, xây dựng bản làng ngày càng ấm no, giàu đẹp.