Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không sát với hiện trạng

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là một phần dữ liệu của hệ thống hồ sơ địa chính. Nhưng hiện cơ sở dữ liệu này lại chưa có sự gắn kết với hệ thống.

Đến thời điểm này, gần 89% số thửa đất của gia đình, cá nhân trên địa bàn thành phố được cấp GCNQSDĐ; tỷ lệ cấp GCNQSDĐ với tổ chức, cơ quan cũng đạt 51,7%. Song những GCNQSDĐ đã cấp chưa phản ánh đầy đủ hiện trạng sử dụng đất. Nguyên do phần lớn GCNQSDĐ đã cấp căn cứ trên hệ thống bản đồ địa chính cũ vốn không thể hiện, phản ánh đầy đủ hiện trạng sử dụng đất. Xây dựng qua nhiều giai đoạn, nên hệ thống hồ sơ địa chính (bản đồ địa chính và hệ thống sổ sách) hiện nay chắp vá, thiếu đồng bộ. Năm 1999, thành phố triển khai dự án xây dựng hệ thống hồ sơ địa chính giai đoạn 1998-2000, gồm một số việc: lập phương án kỹ thuật, dự toán đo đạc lập bản đồ địa chính hồ sơ địa chính quận Hải An, huyện Tiên Lãng và thị trấn Cát Bà, xây dựng mạng lưới địa chính, gồm 284 điểm GPS, 1735 điểm địa chính cấp 1 và 1973 điểm địa chính cấp 2, đo đạc bản đồ địa chính ở 76 xã, phường, thị trấn. Nhưng đến nay, toàn thành phố mới có 76/223 xã, phường thị trấn được đo đạc, lập bản đồ địa. Số còn lại, hầu hết sử dụng bản đồ giải thửa lập theo Chỉ thị 229/TTg ngày 10-11-1980. Dạng bản đồ này đo vẽ bằng phương pháp thủ công, không có tọa độ, không gắn kết với hệ thống sổ sách, không đủ thông tin. Với hệ thống bản đồ này, việc lập trích đo thửa đất sẽ không phản ánh được đúng hiện trạng sử dụng. Việc cấp GCNQSDĐ cho hộ dân, cá nhân vẫn theo kiểu hộ dân tự kê khai.

Một số mảnh ruộng cánh đồng Dăm (xã Quang Trung, An Lão) đã được hộ dân chuyển đổi cho doanh nghiệp, chưa được cập nhật trong hệ thống hồ sơ địa chính của xã.

Theo Sở Tài nguyên-Môi trường, hệ thống hồ sơ địa chính hiện tồn tại nhiều loại sổ sách địa chính khác nhau, thiếu thông tin so với yêu cầu quản lý; không được cập nhật, chỉnh lý biến động thường xuyên ở cấp xã. Đặc biệt, từ năm 1988 đến nay, đất đai có nhiều biến động, do chuyển đổi mục đích sử dụng các nhóm đất, như nhóm đất nông nghiệp, đất chưa sử dụng sang đất chuyên dùng sử dụng vào mục đích sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp hoặc chuyển sang phát triển đô thị,…Bên cạnh đó, nhiều vấn đề lịch sử để lại chưa được giải quyết dứt điểm, kịp thời. Như việc xác định nguồn gốc đất, ranh giới, mốc giới và thời điểm mục đích sử dụng đất; rồi những vấn đề mới lại tiếp tục phát sinh như việc thu hồi đất để thực hiện các dự án,…Nhiều địa phương có dự án đầu tư xây dựng, hiện trạng sử dụng đất biến động, thay đổi nhiều nhưng hệ thống hồ sơ địa chính không cập nhật được những thay đổi này, trong đó có huyện đảo Cát Hải, các quận Đồ Sơn, Hải An, Dương Kinh,...

Để khắc phục tình trạng này, Sở Tài nguyên-Môi trường lập dự án tổng thể xây dựng hệ thống hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu quản lý đất đai. Mục tiêu của dự án là hoàn thiện công tác đo vẽ bản đồ địa chính, hoàn thiện hồ sơ địa chính đã lập ở dạng giấy sang dạng số, xây dựng hoàn thiện cơ sở dữ liệu địa chính; đào tạo chuyển giai công nghệ cho đội ngũ cán bộ địa chính xã, phường, tổng thể xây dựng hệ thống hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu quản lý đất đai. Ngày 12-11-2010, UBND thành phố có quyết định phê duyệt giai đoạn 1 của dự án với tổng mức đầu tư hơn 59 tỷ đồng. Dự án được thực hiện tại các xã, phường thuộc quận Dương Kinh, Đồ Sơn và huyện đảo Bạch Long Vĩ,…Theo đó, chi phí đo đạc, lập bản đồ địa chính vào khoảng hơn 51 tỷ đồng; chi phí cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và lập hồ sơ địa chính hơn 6,4 tỷ đồng; chi phí xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý đất đai 375 triệu đồng; chi phí thiết bị 929 triệu đồng; chi phí khảo sát 905 triệu đồng. Tuy nhiên, đến nay, dự án chưa được ghi vốn đầu tư.

Dự kiến trong năm 2011, số thửa đất của gia đình, cá nhân được cấp giấy chứng nhận sẽ tăng lên 98,2%, tỷ lệ này với các tổ chức là 70,77%. Song, nếu hệ thống hồ sơ địa chính chưa được hoàn thiện thì việc tăng tỷ lệ cấp GCNQSDĐ sẽ không đạt được mục tiêu hoàn thiện cơ sở dữ liệu quản lý đất đai./.

Nguyên Mai