Giao thông đường thuỷ nội địa trên sông Hàn và Phi Liệt: Chưa an toàn vì xử lý chưa nghiêm

Tình trạng “3 không”

Sông Phi Liệt và sông Hàn có mật độ phương tiện lưu thông lớn, trong đó,  rất nhiều đoàn tàu đẩy trọng tải trên 1.000 tấn thường xuyên hoạt động cả hai chiều. Trong khi đó, 2 tuyến sông này có nhiều khúc cong, cua liên tục, luồng hẹp, gần như không có hành lang an toàn dưới nước, hai bên bờ có nhiều kè thuỷ lợi cấm phương tiện neo đậu, việc lập bến khó bảo đảm điều kiện về vùng nước theo quy định.  Hiện vẫn còn nhiều bến trong phạm vi hành lang bảo vệ đê điều, lưới điện. Trên sông Phi Liệt, có 4 công trình vượt sông, 10 bến vận chuyển khách ngang sông (6 bến đã được cấp phép, 4 bến chưa được cấp phép), từ km2 đến km5 sông Phi Liệt thuộc xã Lại Xuân có tới 25 bến bốc xếp đá trong đó có 14 bến đã được cấp phép, 2 bến đã được cấp phép nhưng đang bị đình chỉ hoạt động và 11 bến chưa được cấp phép. Trong khoảng từ km2 đến km3 sông Hàn thuộc xã An Sơn, có 2 cụm bến (trên 10 bến) bốc xếp đá.

Tình trạng “3 không” như: phương tiện không đăng ký, không đăng kiểm, người điều khiển không có giấy phép, phương tiện cũ nát, thiếu thiết bị an toàn như phao cứu sinh…; bến đò, bến kinh doanh VLXD mở ra tuỳ tiện, không theo quy hoạch, không có giấy phép kinh doanh, mở bến; khai thác đá, cát tràn lan, tuỳ tiện, mạnh ai nấy làm… vẫn tiếp diễn. Cơ sở hạ tầng giao thông ĐTNĐ trên hai tuyến sông này hầu hết vẫn ở tình trạng lạc hậu, việc đầu tư cải tạo, nâng cấp  hạn chế, phương tiện không bảo đảm các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật. Trong khi đó, với ý thức pháp luật của người điều khiển thấp, dẫn đến xảy ra nhiều vụ tại nạn đáng tiếc, gây thiệt hại không nhỏ. Đơn cử, ngay trong những ngày đầu thực hiện đợt cao điểm giải toả (ngày 12-12-2008) xảy ra vụ va chạm giữa tàu pha sông biển với phương tiện chở đá trên km 2+500 sông Hàn; ngày 13-12-2008,  một phương tiện chở đá tự chìm do chở quá tải trên km6 sông Phi Liệt. Có thể thấy, việc kiểm soát và quản lý các bến bãi khai thác đá và quản lý các phương tiện thuỷ nội địa chưa chặt chẽ là do hạn chế trong công tác quản lý nhà nước và  ý thức chấp hành pháp luật giao thông của một bộ phận những người làm ăn, sinh sống trên sông nói chung và làm nghề vận tải thuỷ nói riêng chưa cao.

Lực lượng chức năng vào cuộc triệt để

Sau hai tháng thực hiện kế hoạch 1152 về phối hợp bảo đảm trật tự ATGT trên sông Phi Liệt và sông Hàn, kết quả được đánh giá chưa vững chắc, tình hình trật tự ATGT tại các bến chưa thật sự ổn định. Một trong những nguyên nhân là việc thực hiện kế hoạch của các cơ quan chức năng mới chỉ tập trung, kiên quyết thực hiện các biện pháp giải toả tình hình trên phạm vi mặt nước, chưa đồng bộ trong việc kiểm tra, xử lý vi phạm và tổ chức quản lý các bến bãi ở trên bờ. Việc tổ chức giao thông trên hai tuyến sông chưa có biện pháp quyết liệt điều chỉnh kịp thời phao tiêu, báo hiệu trên tuyến. Công tác tuyên truyền, hướng dẫn các phương tiện chấp hành đúng quy định của pháp luật chưa được duy trì thường xuyên.  

Mặt khác, kinh phí hỗ trợ việc thực hiện lập lại trật tự cũng là một vấn đề đáng quan tâm. Về lâu dài, nếu không có kinh phí, khó có thể tổ chức lực lượng tuần tra, kiểm soát, phương tiện phục vụ. Một lãnh đạo Cục ĐTNĐ Việt Nam giả định, nếu kinh phí phục vụ công tác này lên đến vài tỷ đồng/ năm, liệu cơ quan thẩm quyền có đồng ý giải ngân? Điều này cho thấy việc thực hiện nếu trông chờ vào nguồn kinh phí hết sức khó khăn. Trong khi đó, để duy trì trật tự ATGT, trong hai tháng qua, có ngày xuồng máy của Cục CSGT đường thuỷ phải hoạt động liên tục đến 4 giờ; xuồng của các đơn vị cơ sở của CSGT đường thuỷ, thanh tra, cảng vụ phải hoạt động ít nhất 2 giờ. Đặc biệt, việc không có tổ an ninh tự quản tại các địa phương cũng là khó khăn trong việc ngăn chặn các tệ nạn xã hội nảy sinh bên cạnh những hoạt động kinh doanh trên sông.

Như vậy, bài toán duy trì trật tự an toàn giao thông trên hai tuyến sông này sẽ chỉ được giải đáp khi có sự vào cuộc một cách triệt để của các lực lượng chức năng, nhất là chính quyền cơ sở 2 bên bờ sông. Nếu không, rất dễ xảy ra tình trạng “bắt cóc bỏ đĩa”.

Hà Giang