Giáo dục mầm non trước thềm năm học mới

Quá tải về số lượng

Trước đây, thường chỉ có một số “trường điểm” mới thu hút đông các cháu, nhưng năm nay, hầu hết các trường mầm non khu vực nội thành đều “quá tải”.

Chị Lệ Hằng ở khu dân cư gần cầu An Dương giãi bày: “Con gái chị năm nay 4 tuổi. Chị muốn cháu đi học mẫu giáo, làm quen dần với môi trường học tập. Vậy mà ngay từ đầu hè, dù sốt sắng đến Trường mầm non An Dương xin học cho con, chị vẫn bị từ chối”. Chưa năm nào nhu cầu gửi con ở lứa tuổi mầm non đông như năm nay. Hiệu trưởng Trường mầm non An Dương (quận Lê Chân) Phạm Thị Thanh cho biết: “Năm nay, trường chỉ tuyển các cháu có hộ khẩu trên địa bàn phường và 20 cháu ở phường khác là phải khoá sổ vì cơ sở vật chất nhà trường không cho phép tuyển nhiều hơn. Với tổng số hơn 400 cháu ở 4 độ tuổi, nhà trường đang phải đối mặt với thách thức “quá tải”. Ở Trường Mầm non 1, nhu cầu gửi trẻ năm nay cũng tăng cao. Hiệu trưởng Nguyễn Kim Dung bộc bạch: “Chúng tôi buộc phải từ chối rất nhiều trường hợp phụ huynh đến xin học cho con.” Năm nay, nhà trường đón nhận 58 cháu trên địa bàn phường Minh Khai, còn phần lớn (hơn 100 cháu) thuộc diện “trái tuyến”, chủ yếu là con em cán bộ, CNV các cơ quan, ban, ngành thành phố đóng trên địa bàn quận. Do nhu cầu gửi trẻ tăng, trường xin tăng mỗi lớp thêm 5 cháu so với quy định và mở thêm 1 lớp với phòng học vừa được cải tạo, nâng cấp. Thực tế, có trường, số cháu lớp 4 tuổi lên tới hơn 50 cháu, trong khi quy định chỉ có 30 cháu/ lớp.

Vướng mắc trong thu-chi

Một trong những khó khăn mà nhiều hiệu trưởng đề cập là vấn đề thu- chi hoạt động thường xuyên của nhà trường. Hiện tại, các trường vẫn thực hiện quy định về các khoản thu từ năm 2003 của thành phố, nhưng trong tình hình giá cả thị trường nhiều biến động, mức thu đó không còn phù hợp.

Chỉ riêng việc mua sắm văn phòng phẩm cũng không có quy định rõ ràng, mà thực hiện theo thoả thuận giữa nhà trường với phụ huynh, vì thế mỗi trường, mỗi địa phương có một cách làm riêng. Có trường, phụ huynh mang đồ chơi đến nộp, mỗi người một vài thứ, tập hợp lại thì cái thừa, cái thiếu, không đáp ứng yêu cầu dạy trẻ, nhất là dạy theo chuyên đề. Trường mầm non An Dương nhiều năm nay thoả thuận với phụ huynh thu bằng tiền để trường tự mua sắm những vật dụng cần thiết, có sự giám sát của phụ huynh. Với cách làm như Trường mầm non An Dương, nhiều trường chủ động tháo gỡ khó khăn về đồ dùng, đồ chơi cho trẻ. Ở quận Hồng Bàng, chi hội phụ huynh từng lớp đứng ra mua sắm, thực hiện đúng quy định “thu bằng hiện vật”, nhưng gặp khó khăn trong quá trình triển khai hoạt động chuyên môn theo từng giai đoạn. Đồ dùng, đồ chơi ở các trường mầm non cũng giống như sách giáo khoa ở trường phổ thông. Nếu như học sinh trường phổ thông mua sách giáo khoa dễ dàng, thì phụ huynh trường mầm non rất lúng túng và tốn nhiều thời gian, công sức tìm mua đồ chơi, đồ dùng học tập cho con. Đã đến lúc thành phố xem xét, quy định lại mức thu- chi trong ngành giáo dục nói chung và các trường mầm non nói riêng cho phù hợp với tình hình thực tế và đáp ứng yêu cầu bảo đảm chất lượng giáo dục.

Được biết, hiện nay, việc phân bổ kinh phí cho giáo dục mầm non được thực hiện bằng cách tính định mức chi trên đầu trẻ đối với các trường khu vực nội thành; còn các trường nông thôn chỉ được hỗ trợ trả lương cô giáo. Thực tế này dẫn đến nghịch lý: học sinh những trường mầm non trên  địa bàn thuận lợi được Nhà nước đầu tư nhiều hơn các em học ở trường vùng nông thôn khó khăn; vùng kinh tế- xã hội phát triển, người dân có khả năng đóng góp cao, lại được tỷ lệ đầu tư của Nhà nước trên trẻ cao; và ngược lại, vùng kinh tế- xã hội kém phát triển, mức thu nhập của người dân còn thấp, tỷ lệ đầu tư của Nhà nước trên trẻ cũng thấp.

Chế độ chính sách bất cập

Trường Mầm non 1 hiện có 2 giáo viên hợp đồng do quận trả lương mức 1,2 triệu đồng/ tháng; 1 giáo viên hợp đồng do nhà trường trả lương và đóng BHXH, khoảng 600 nghìn đồng/tháng. Nếu tuyển thêm giáo viên, trường phải tự trả lương, nhưng với mức lương chỉ bằng một nửa như vậy, ít người mặn mà với công việc. Đều là lao động hợp đồng, cùng một công việc, cường độ lao động như nhau, nhưng hưởng chế độ khác nhau, giáo viên không yên tâm công tác. Đó là chưa kể mức chênh lệch lương quá lớn giữa giáo viên trong biên chế và ngoài biên chế. Vì thế, tuy trường thiếu 4 giáo viên, nhưng đến nay chỉ tuyển được 2 người.

Đây là tình trạng khá phổ biến ở nhiều trường mầm non hiện nay. Toàn ngành hiện có 91- 92% số giáo viên đạt chuẩn về trình độ đào tạo, nhưng không phải lúc nào cũng ổn định như vậy. Bởi có thời kỳ, không ít giáo viên mầm non ngoại thành chuyển sang cơ sở liên doanh với mức thu nhập cao hơn, nên các trường đành tiếp nhận người chưa được đào tạo vào làm cô giáo để bồi dưỡng…Trong các trường công lập, giáo viên hợp đồng không được hưởng phụ cấp ưu đãi của ngành, chế độ hợp đồng phụ thuộc vào chính sách của từng địa phương, từng trường. Có giáo viên hợp đồng dạy 5-10 năm ở trường mầm non công lập  nhưng vẫn chỉ hưởng lương bậc 1. Hải Phòng là địa phương đi đầu hỗ trợ lương giáo viên mầm non ngoại thành, nhưng đời sống của giáo viên mầm non ngoài biên chế vẫn còn nhiều khó khăn với mức thu nhập thấp, không ổn định, không được xếp và tính lương theo ngạch bậc, không được hưởng phụ cấp nghề nghiệp. Giáo viên mầm non ngoại thành chỉ hưởng 1 mức lương từ lúc vào nghề đến lúc nghỉ hưu. Chế độ lương của giáo viên chưa tương xứng với thời gian làm việc và cường độ lao động, sự chênh lệch quá lớn giữa giáo viên  trong biên chế và ngoài biên chế đang là bất cập về chế độ chính sách cần được các ngành chức năng quan tâm giải quyết.

Chăm lo từ nền móng

Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng ban đầu cho sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tình cảm và thẩm mỹ của trẻ. Vì thế, quan tâm phát triển sự nghiệp giáo dục- đào tạo, không thể thiếu sự chăm lo ngay từ nền móng. Được biết, ngành Giáo dục- đào tạo hoàn chỉnh dự thảo đề án “Phát triển giáo dục mầm non giai đoạn 2007-2015” trình lãnh đạo thành phố. Nếu đề án sớm được phê duyệt sẽ định hướng bước đi, tạo điều kiện cho giáo dục mầm non thành phố phát triển đáp ứng nhu cầu xã hội và yêu cầu nâng cao chất lượng nuôi dạy trẻ trong giai đoạn mới.     

Thuỳ Dung