Giáo dục mầm non huyện An Lão: Khó khăn mọi bề
Phòng làm việc, tiếp khách của ban giám hiệu nhà trường chung với nhà bếp; phòng học chủ yếu là nhà cấp 4, diện tích chừng 10m2. Đây là thực trạng chung của hệ thống giáo dục mầm non huyện An Lão. Khó khăn là vậy, nhưng việc đầu tư, cải thiện cơ sở vật chất trường lớp mầm non rất hạn chế.
Chưa rõ loại hình hoạt động
Phó trưởng phòng giáo dục huyện An Lão Lê Thị Tuyến cho biết: Hiện nay, hệ thống giáo dục mầm non không biết xếp vào loại hình nào, dân lập hay công lập. Theo điều lệ cũ, giáo dục mầm non có 3 loại hình hoạt động là công lập, dân lập và bán công. Nhưng theo Nghị định 161/CP hệ thống các trường mầm non chỉ còn loại hình duy nhất là bán công. Từ năm 2005 thực hiện Luật Giáo dục mới và theo Điều lệ trường mầm non năm 2008, trong hệ thống giáo dục sẽ không tồn tại loại hình bán công. Tuy nhiên, cùng với những quy định bỏ loại hình bán công, các văn bản liên quan hiện hành cũng không chỉ ra hoặc xác định giáo dục mầm non sẽ thuộc loại hình nào. Bất cập này tồn tại hơn 4 năm nay (?!)
Huyện An Lão hiện có 18 trường mầm non, trong đó duy nhất Trường mầm non Sao Sáng là trường công lập. 377 cán bộ, giáo viên, trong đó có 51 cán bộ quản lý; 100% số giáo viên của 17 trường chưa được biên chế, xếp ngạch bậc. Trong khi 99,2% số giáo viên đạt chuẩn, 34,6% đạt trên chuẩn.
Về chế độ tiền lương, thu nhập chi đội ngũ cán bộ quản lý của các trường và một số giáo viên cũ của Trường mầm non Sao Sáng được hưởng lương theo ngạch bậc, thuộc biên chế, còn lại 100% số giáo viên của 17 trường mầm non hưởng trợ cấp 350 nghìn đồng/người/tháng đối với giáo viên có trình độ cao đẳng và đại học; 250 nghìn đồng/người/tháng đối với giáo viên có bằng trung cấp; đồng thời hưởng lương từ tiền học phí theo hình thức trường dân lập. Với cơ chế này, các trường mầm non đang gặp nhiều khó khăn, cơ sở vật chất thiếu thốn, không bảo đảm chất lượng chăm sóc nuôi dạy trẻ.
Cô và trò cùng khổ
Được biết, các giáo viên mầm non không được xếp vào hạn ngạch biên chế, không tăng lương theo định kỳ. Thu nhập giáo viên mầm non gồm tiền trợ cấp hàng tháng và tiền trích từ học phí đóng góp của học sinh. Trong khi quy định của thành phố về mức thu học phí ở bậc học mầm non khu vực ngoại thành 15-20 nghìn đồng/cháu/tháng không phù hợp. Với mức thu như vậy, mỗi tháng, ngoài số tiền trợ cấp, mỗi cô chỉ được nhận thêm khoảng hơn 100 nghìn đồng. Để bảo đảm lương tối thiểu cho giáo viên, nhiều trường tự thoả thuận với phụ huynh tăng mức học phí với mức thu bình quân trên dưới 100 nghìn đồng. Với mức học phí theo thoả thuận, thu nhập của giáo viên mầm non cũng chỉ 700-800 nghìn đồng/người/tháng. Thu nhập thấp, việc thu hút giáo viên bậc học mầm non không dễ dàng chút nào. Chị Đặng Thị Liền, Hiệu trưởng Trường mầm non xã Chiến Thắng cho biết: Nhiều năm nay nhà trường thiếu giáo viên. Theo quy định bình quân mỗi lớp có 1,5-2 cô giáo, nhưng nhà trường chỉ có 1,2 giáo viên/lớp, bởi không có nguồn để tuyển.
Đáng chú ý, những năm gần đây, trong khi các ban, ngành quan tâm đầu tư cải thiện cơ sở trường lớp, trang thiết bị phục vụ dạy và học ở bậc học tiểu học và THCS, nhiều trường đạt chuẩn quốc gia thì bậc học mầm non dường như không có sự thay đổi. Xã Mỹ Đức hiện có 2 trưởng tiểu học đạt chuẩn, nhưng hệ thống trường mầm non không tương xứng. Toàn xã có 7 điểm học với 17 phòng học, trong đó có 4 điểm vẫn phải học nhờ trụ sở của thôn, 8 phòng học diện tích chỉ có 8 m2/phòng với 20 cháu /lớp. Tình trạng này cũng có ở các điểm học của các xã Chiến Thắng, Bát Trang, Thái Sơn…Bởi nguồn kinh phí đầu tư xây sửa hệ thống trường mầm non chỉ trông chờ vào số thu học phí hằng năm. Theo quy định mức chi hoạt động của trường mầm non 5 triệu đồng/năm, chưa đủ bảo đảm hoạt động thường xuyên của mỗi trường. Do đó, hằng năm các trường dành 30% tổng số học phí thu được vào việc mua sắm, đầu tư trang thiết bị. Nguồn thu này đang có xu hướng ít đi bởi chất lượng trường lớp không bảo đảm, giáo viên thiếu, tỷ lệ huy động trẻ trong độ tuổi đến lớp đạt thấp. Tại xã Mỹ Đức, tỷ lệ huy động các cháu nhà trẻ đạt 15%, mẫu giáo 85%. Ở xã Bát Trang, tỷ lệ huy động gửi trẻ cũng dưới 30%, mẫu giáo 80%. Vòng luẩn quẩn: tỷ lệ huy động thấp, nguồn thu học phí thấp, chất lượng trường lớp chậm được cải thiện, khiến chất lượng giáo dục bậc học mầm non ở An Lão khó đáp ứng yêu cầu, nếu không có sự chuyển đổi loại hình phù hợp.
Nguyên Mai