Giáo dục mầm non Hải Phòng: Thiếu phòng học, thiếu giáo viên

4 vấn đề nổi cộm

Nói về những khó khăn, bất cập của giáo dục mầm non (GDMN) Hải Phòng hiện nay, Phó giám đốc Sở Giáo dục-Đào tạo Vũ Thị Phương Vinh chỉ rõ 4 vấn đề nổi cộm. Thứ nhất, số lượng trường và lớp học chưa đáp ứng nhu cầu gửi trẻ của người dân, nhiều trường mầm non quá tải. Thứ hai, chất lượng nuôi, dạy trẻ có sự chênh lệch giữa nội thành với khu vực nông thôn, hải đảo. Thứ ba, cơ sở vật chất không bảo đảm, vừa xuống cấp, vừa chưa đạt chuẩn, vừa không đủ diện tích. Thứ tư, đội ngũ giáo viên thiếu về số lượng và yếu về chất lượng. Đó là chưa kể tình trạng thiếu trang thiết bị dạy, học, chăm sóc trẻ, nhất là ở các trường ngoại thành.

Năm 2008, thành phố có gần 130 nghìn trẻ em độ tuổi mầm non, trong đó, mới huy động được hơn 77 nghìn trẻ đến lớp, đạt tỷ lệ gần 60%. Điều đó có nghĩa, khoảng 40% trẻ em trong độ tuổi chưa được đến trường mầm non. Quy định của Bộ GD-ĐT, bình quân 2 m2/ trẻ, mỗi lớp mầm non 30 trẻ và mỗi nhóm trẻ không quá 15 cháu nhưng nhiều lớp mầm non ở nội thành có số trẻ từ 50 đến 60 cháu. Nếu đáp ứng yêu cầu chăm sóc, nuôi dạy hơn 77 nghìn trẻ em độ tuổi mầm non thì hiện thành phố còn thiếu khoảng 100 phòng học.

Kết quả khảo sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố về thực trạng giáo dục mầm non tại một số quận, huyện mới đây cho thấy: quận Dương Kinh còn 57% số phòng học không đủ diện tích và trang thiết bị. Số trường, lớp có bếp ăn đạt tiêu chuẩn ít. Hơn 1/5 số lớp mầm non không có công trình vệ sinh khép kín. Hiện địa phương này thiếu hàng trăm giáo viên mầm non. Tại huyện An Lão, tình trạng học sinh mầm non phải học nhờ, học tạm khá phổ biến. Hầu hết các trường đều thiếu phòng chức năng và các công trình phục vụ trẻ như sân chơi, nhà bếp, công trình vệ sinh. Xã Mỹ Đức có 5 phòng học mầm non, mỗi phòng chỉ có 8 m2/ lớp cho 20 học sinh.

Đáng lo nhất là tình trạng thiếu giáo viên và trình độ giáo viên không bảo đảm, nhất là giáo viên ở ngoại thành và hải đảo. Nguyên nhân là do mức lương của giáo viên mầm non chưa tương xứng với thời gian và cường độ làm việc. Hiện mức lương giáo viên mầm non trong và ngoài biên chế khoảng 800 nghìn đến 1,3 triệu đồng/ người/ tháng. Riêng giáo viên mầm non ở khu vực nông thôn không được xếp và tính lương theo ngạch bậc, không có phụ cấp ưu đãi và tăng lương như giáo viên trong biên chế. Lương của các cô giáo chủ yếu được lấy từ nguồn đóng góp học phí của phụ huynh, có nghĩa là “cháu nuôi cô”.

Chậm khắc phục

Lãnh đạo Sở GD-ĐT cho rằng, thành phố chưa quan tâm đầu tư đúng mức cho bậc học mầm non mặc dù Luật Giáo dục năm 2005 xác định vị trí đặc biệt của bậc học này trong hệ thống giáo dục quốc dân. Trong 10 năm gần đây, các bậc học khác xây nhiều trường mới  nhưng chưa có trường mầm non công lập nào được xây mới, trong khi số trẻ em tăng lên gần 10 nghìn. Đó là chưa kể một số cơ sở GDMN bị thu hẹp do chuyển đổi cơ chế kinh tế, thực hiện cổ phần hóa, khiến một số cơ sở mầm non của đơn vị, doanh nghiệp bị xóa sổ.

Bên cạnh các nguyên nhân này, còn một số nguyên nhân cơ bản khác:  nhận thức của cấp ủy Đảng, chính quyền nhiều địa phương về vị trí, vai trò của GDMN còn hạn chế, chưa có quy hoạch, đầu tư xây dựng tương xứng. Tỷ lệ đầu tư chưa bình đẳng giữa các loại hình. Cơ chế, chính sách đãi ngộ, điều kiện làm việc, nhất là chính sách hỗ trợ lương giáo viên mầm non ngoại thành không còn phù hợp cũng là nguyên nhân làm cho nhiều người không tha thiết, mặn mà với nghề nuôi, dạy trẻ...Với mức lương trên dưới 1 triệu đồng/tháng như hiện nay, các giáo viên mầm non ở ngoại thành và hải đảo khó có thể yên tâm, dốc òng vì sự nghiệp.

Phương án phát triển GDMN đến năm 2015

“Chuyển tất cả các trường mầm non công lập và bán công sang hoạt động theo mô hình công lập tự chủ về tài chính một phần hoặc toàn phần trên cơ sở thay đổi cơ chế, định mức phân bổ ngân sách cho GDMN” là phương án được hầu hết đại biểu các ngành, địa phương trong thành phố nhất trí tại hội nghị thẩm định Đề án phát triển GDMN đến năm 2015, do UBND thành phố tổ chức mới đây.

Theo đó, thành phố xây dựng định mức chi trên đầu trẻ trong độ tuổi phù hợp với sự phát triển kinh tế-xã hội từng khu vực, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục nhằm bảo đảm cân đối thu chi cho các cơ sở GDMN.

Ngành GD-ĐT tham mưu với thành phố xây dựng một số mục tiêu cụ thể đến năm 2010 và 2015, trong đó, mục tiêu 25% số cơ sở GDMN đạt chuẩn quốc gia vào năm 2010 và 50% cơ sở GDMN đạt chuẩn quốc gia vào năm 2015 được nhiều đại biểu cho rằng không khả thi.

Mặc dù vậy, Phó chủ tịch UBND thành phố Hoàng Văn Kể đề nghị thành phố và các địa phương nỗ lực thực hiện theo đúng lộ trình, bảo đảm tỷ lệ các trường mầm non Hải Phòng đạt chuẩn quốc gia không thể thấp hơn mục tiêu quốc gia. Trước mắt, cần xác định cụ thể lộ trình  thực hiện, xây dựng định mức hỗ trợ trên đầu trẻ phù hợp tình hình thực tế các địa phương và giải quyết cơ chế, chính sách hợp lý để giáo viên mầm non yên tâm công tác.

                                                                                    Bích Hạnh