Gian nan bắt tội phạm truy nã (kỳ 2)
Tội phạm truy nã thường trốn sâu, trốn kỹ ở nhiều địa bàn khác nhau, tạo nhiều vỏ bọc và cảnh giác với mọi người chung quanh.
Tội phạm truy nã thường trốn sâu, trốn kỹ ở nhiều địa bàn khác nhau, tạo nhiều vỏ bọc và cảnh giác với mọi người chung quanh. Bắt được 1 đối tượng trốn lệnh truy nã về quy án, các đơn vị công an phải dày công nghiên cứu hàng trăm mối quan hệ của đối tượng, đi tới những vùng được coi là “khỉ ho cò gáy” hoặc đóng nhiều vai, nghiên cứu tỷ mỷ “đường đi lối lại” của đối tượng trước khi “cất vó”.
Lực lượng công an dẫn giải tội phạm có lệnh truy nã bằng đường hàng không
Những chuyến đi “cất vó”
Ngày 15-9, sau hơn 1 tuần lặn lội ở các tỉnh miền Nam, Tổ truy nã do thiếu tá Nguyễn Hồng Nam, Đội trưởng Đội 2, Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm chỉ huy về tới Hải Phòng mang theo đối tượng trốn truy nã phạm tội giết người. Tên tội phạm là Nguyễn Văn Hải, sinh năm 1973 ở thôn Trà Sơn, xã Kênh Giang, huyện Thủy Nguyên.
10 năm trước, Hải gây ra vụ án giết người ở xã Hòa Bình, huyện Thủy Nguyên rồi bỏ trốn. Trong 10 năm lẩn trốn, hắn sinh sống ở nhiều tỉnh, thành phố phía
Xác định chính xác tên Hải cần truy bắt đang ở khu vực khu lô cao su, giáp biên giới Việt Nam-Cam-pu-chia. Phương án xác minh tên Hải được triển khai, qua các dấu hiệu, tổ công tác nhận định hắn chính là kẻ trốn lệnh truy nã các anh đang tìm. Theo nguồn tin quần chúng nhân dân cung cấp, Hải sống ở một quả đồi vắng, hắn luôn sống khép kín, ít khi quan hệ, giao tiếp và luôn đề phòng, cảnh giác cao độ. Tổ công tác phải chọn thời điểm ban đêm để tiếp cận lán của hắn, giữa đêm khuya, các chiến sĩ công an phải len lỏi đi bộ vượt qua hơn 10km rừng cao su bạt ngàn để tiếp cận. Khi bị bắt, tên tội phạm giết người Nguyễn Văn Hải vẫn không hiểu bằng cách nào mà sau 10 năm, hắn đã trốn đến tận nơi sơn cùng thủy tận, giáp biên giới Cam-pu-chia mà vẫn bị Công an Hải Phòng bắt.
Trong những chuyến bắt tội phạm truy nã, thượng tá Nguyễn Trường Tam, Phó trưởng Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm nhớ nhất chuyến đi “cất vó” của anh cùng đồng đội đầu năm 2010 khi anh còn là Đội trưởng, Phòng CSĐT tội phạm hình sự. Trong chuyến đi kéo dài 13 ngày, anh cùng 2 đồng đội bắt 6 đối tượng truy nã đồng thời bắt giúp Công an tỉnh Đồng Nai 2 tên (từ 2 tên này, Công an Đồng Nai khai thác tài liệu khám phá 1 chuyên án lớn). Trong chuyến đi này, để bắt mỗi đối tượng các anh phải vào các vai khác nhau, khi là người lái xe ôm, khi là một cán bộ công chức... Có vụ, qua nguồn tin các anh biết đối tượng trốn “truy nã” đang ở Trảng Bom (Đồng Nai), vậy là hôm sau những người dân khu vực này bỗng thấy xuất hiện 1 chiếc ô tô cáu cạnh và chiếc xe máy theo sau. Từ trên xe, một số người bước xuống trong đó có người xách cặp rất giống cán bộ địa chính, 2 người đi xe máy đích thị là “cò” đất còn người trông bệ vệ là người muốn mua đất lập trang trại. Họ bàn tán xôn xao về đất cát, không quên thăm hỏi những người chung quanh những câu hỏi xã giao, bâng quơ, để rồi ngày hôm sau một kẻ trốn lệnh truy nã nhiều năm bị áp giải về trụ sở công an.
“Bắt nã” không đơn giản là “cất vó”
Bắt các đối tượng truy nã là công việc đầy khó khăn, nguy hiểm nhưng đối với các cán bộ, chiến sĩ công an đó là phần việc cuối cùng trong cả một quy trình vất vả điều tra, xác minh.
Thượng tá Nguyễn Trường Tam cho biết: Khi một vụ án xảy ra, lực lượng công an bắt đầu điều tra, xác định hung thủ, qua một số nguồn để có được ảnh chân dung của đối tượng. Tuy nhiên, không phải lúc nào trong hồ sơ của công an cũng có ảnh đối tượng vì có vụ án hung thủ từ nhỏ tới lớn chẳng bao giờ chụp ảnh và cũng chưa làm chứng minh nhân dân. Sau khi phát lệnh truy nã, nhiệm vụ truy bắt đối tượng được giao cho một đơn vị không thụ lý vụ án, không biết về vụ án mà đối tượng đã gây ra, thậm chí không có cả ảnh chân dung của đối tượng. Cầm trong tay một bộ hồ sơ về đối tượng, cán bộ làm công tác truy nã bắt đầu dựng lại toàn bộ các mối quan hệ của kẻ đang bị truy nã, xác minh những nơi hắn có thể trốn. Trong khi đó qua nhiều tháng, năm trốn tránh pháp luật, đối tượng thay đổi hình dạng rất nhiều. Có kẻ cố tình thay đổi diện mạo như đi thẩm mỹ viện nhưng cũng có kẻ hình dạng thay đổi do thời gian. Bên cạnh đó, qua nhiều năm, các mối quan hệ xã hội của kẻ trốn truy nã nhiều thêm tạo cho hắn cơ hội lẩn trốn.
Nói về hồ sơ xác minh, một cán bộ Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm cho biết: “Có những đối tượng, chúng tôi xác minh tới hơn 10 năm, hồ sơ xác minh nặng tới cả chục kg với hàng trăm lần đi xác minh tại hàng chục địa bàn khác nhau”. Trong những lần “trà dư tửu hậu” với anh em công an, có người nói vui: “anh em làm nhiệm vụ truy nã mặc dù chưa một lần gặp đối tượng cần bắt nhưng hiểu về hắn còn hơn cả hiểu người nhà, vợ con mình”.
Để có thể hoàn thành nhiệm vụ bắt tội phạm truy nã đòi hỏi người cán bộ, chiến sĩ công an ngoài mưu trí dũng cảm phải thực sự yêu nghề, lăn xả vào công việc và có tính kiên trì cao vì không phải ai cũng đủ kiên trì hàng chục năm trời lần theo dấu vết của một tên tội phạm trốn truy nã.
Việt Hòa