Giảm thiểu rác thải bằng thu phí vệ sinh phù hợp
Việc thu phí vệ sinh môi trường bao nhiêu, thu như thế nào đang là vấn đề được nhiều người quan tâm, đưa ra bàn thảo. Bởi nếu có hình thức thu phí phù hợp sẽ khuyến khích người dân giảm thiểu rác thải. Tuy nhiên, việc tổ chức thu phí vệ sinh đang không đạt được yêu cầu này.
15 nghìn đồng/tháng, đây là số tiền phí vệ sinh môi trường mà các hộ dân ở quận Kiến An đóng hàng tháng. Từ hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống đến hộ không kinh doanh, hộ có nhiều khẩu, hộ ít khẩu…, tất cả đều chung một mức phí. Chuyện thu phí kiểu cào bằng này vừa không khuyến khích được hộ dân giảm thiểu rác thải, vừa thất thoát nguồn thu.
|
Phí dịch vụ môi trường là một dạng phí phải trả khi sử dụng một số dịch vụ môi trường. Mức phí tương ứng với chi phí cho dịch vụ môi trường đó. Bên cạnh đó, phí dịch vụ môi trường còn có mục đích hạn chế việc sử dụng quá mức các dịch vụ môi trường. Có hai dạng dịch vụ và phí dịch vụ môi trường là dịch vụ cung cấp nước sạch, xử lý nước thải và dịch vụ thu gom chất thải rắn. |
Bà Nguyễn Thị Thanh (quận Kiến An) cho biết: vừa qua gia đình bà có dỡ bỏ giàn hoa giấy, lượng rác là cành cây, lá, hoa khánhiều . Bà đề nghị nộp thêm khoản phí, ngoài số lệ phí vệ sinh bà nộp hàng tháng, để được thu gom chỗ rác trên, nhưng công nhân vệ sinh không nhận lời. Chỗ rác để ứ đọng nhiều ngày, bà thuê được người xích lô mang đi đổ. Điều đáng nói ai là người sẽ phải thu gom xử lý chỗ rác mà nhà bà Thanh thuê đổ trộm kia? Vẫn sẽ là công ty công trình công cộng, vì người xích lô mang đổ ra ga rác của công ty. Tình trạng này diễn ra khá phổ biến. Hiện nay, công nhân của Công ty công trình xây dựng và công cộng Hải Phòng mới chỉ đảm nhiệm việc thu gom rác thải sinh hoạt, còn những loại rác thải phát sinh như vôi thầu, gạch vỡ, hay cành cây lớn do người dân xả ra…hiện bị từ chối thu gom. Tình trạng này khiến cho người dân bức xúc, bởi việc tìm người nhận đổ trộm không đơn giản. Hiện nay, những khu đất trống để có thể đổ trộm rác không còn nhiều, nếu có thì ở khu vực rất xa khu dân cư, ngoài cánh đồng, đường khó đi, cũng không mấy người nhận dịch vụ này. Đương nhiên công ty vẫn phải nhận trách nhiệm thu gom, xử lý rác, nhưng lại mất nguồn thu.
Một lý do khác khiến các hộ dân không đồng tình với việc thu phí vệ sinh hiện nay chính là cách tính cào bằng. Mức thu phí vệ sinh hàng tháng của các hộ dân đồng đều 15000 đồng/hộ/tháng, từ hộ có 2 khẩu, đến hộ nhiều khẩu hơn, hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống, hộ không kinh doanh.... Hình thức thu lệ phí như thế này khiến nhiều người thắc mắc. Lượng rác thải của cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống rõ ràng nhiều hơn những hộ không kinh doanh, nhà có nhiều khẩu lượng rác cũng nhiều hơn, như vậy không khuyến khích người dân hạn chế lượng rác thải.
|
Việc xác định mức phí của dịch vụ môi trường có thể thuận lợi khi cân nhắc, phân tích các chi phí cần thiết và dựa trên trọng lượng, hoặc thể tích của rác thải. Nếu theo khối lượng rác thải thì các hộ gia đình phải có thùng đựng rác riêng đặt ở một vị trí cố định và việc trả phí phải hoàn toàn tự nguyện trên cơ sở khối lượng rác thải sản sinh ra hàng ngày hoặc hàng tuần. Còn một cách khác là theo số lượng người trong một gia đình, ví dụ 3 người một suất phí dịch vụ môi trường v.v... để xác định mức phí dịch vụ môi trường phải nộp. Theo cách này có thể không được công bằng, nhưng thuận lợi hơn, tuy nhiên không khuyến khích được các hộ gia đình giảm thiểu rác thải. |
Việc thu gom, xử lý rác thải đang được nhiều địa phương quan tâm, đặc biệt ở thành phố lớn. Hà Nội đang triển khai mô hình 3R (phân loại rác từ nguồn), thành phố Hồ Chí Minh đang chuẩn bị triển khai một mô hình thu gom rác thải mới với phương châm “xả rác bao nhiêu, trả phí bấy nhiêu”. Tại Hải Phòng lượng rác thải trong dân cư chiếm khối lượngkhá lớn. Khu vực đô thị, lượng chất thải rắn vào khoảng 1500-1700 tấn/ngày, lượng rác thải khu vực nông thôn cũng bằng khoảng 2/3 khu vực đô thị. Đáng chú ý, lượng rác thải ở khu vực dân cư cả ở nội thành và ngoại thành có xu hướng tăng cao. Việc xác định hình thức thu phí phù hợp sẽ khuyến khích người dân giảm thiểu rác thải là biện pháp hiệu quả để bảo vệ môi trường thành phố.
Nguyên Mai