Giảm thất thoát nước: Từ chủ trương đến hành động và chuyển đổi quản trị - Kỳ 3 - Từ “nghe nước” rò rỉ đến quản trị thông minh
Nếu dò tìm trong đêm là tuyến đầu phát hiện rò rỉ, thì phía sau là một quá trình chuyển đổi sâu sắc về cách quản lý. Từ việc phụ thuộc vào kinh nghiệm con người, ngành cấp nước đang chuyển sang mô hình vận hành dựa trên dữ liệu, phân vùng kiểm soát và công nghệ hiện đại.
Vùng DMA - chia nhỏ để kiểm soát lớn
Dò tìm thủ công giúp phát hiện rò rỉ, nhưng không thể bao phủ toàn bộ mạng lưới trong thời gian ngắn. Để giảm thất thoát bền vững, Bewaco xác định phải thay đổi cách tiếp cận: từ “đi tìm” sang “kiểm soát”.
Giải pháp trọng tâm là triển khai mô hình DMA (District Metered Area), phân vùng mạng lưới thành các khu độc lập.
Mỗi khu vực có đồng hồ tổng, theo dõi liên tục lưu lượng và áp lực. Khi có biến động bất thường, hệ thống sẽ cảnh báo ngay khu vực có nguy cơ rò rỉ.
Nhờ đó, Phòng Chống thất thoát (Bewaco) mới có thể thu hẹp phạm vi dò tìm, giảm thời gian kiểm tra, tăng độ chính xác… Thay vì đi trên diện rộng, giờ đây việc dò tìm được “chỉ điểm” cụ thể.
Dữ liệu trở thành công cụ quản trị
Song song với DMA, việc số hóa dữ liệu mạng lưới đang giúp thay đổi cách vận hành.
Các thông số như lưu lượng, áp lực, biến động trên các logger (thiết bị giám sát lưu lượng áp lực trên mạng lưới) theo thời gian được theo dõi liên tục, tạo thành hệ thống giám sát gần như thời gian thực. Khi có bất thường, cảnh báo được đưa ra sớm. Đội kỹ thuật không còn “mò tìm”, mà làm việc theo dữ liệu.
Dù công nghệ phát triển đến đâu, khâu kiểm tra cuối cùng vẫn cần con người. Thiết bị phát hiện tín hiệu, nhưng các kỹ thuật viên mới là người đưa ra kết luận. Công nghệ giúp giảm sức và chính con người quyết định hiệu quả.
Từ mục tiêu 15% đến bài toán dài hạn
Theo ông Trần Thanh Bình – Tổng Giám đốc Bewaco: “Giảm thất thoát xuống 15% là mục tiêu trước mắt. Nhưng phía sau là bài toán dài hạn về quản trị tài nguyên nước. Đó là quá trình chuẩn hóa quy trình, ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực con người Một quá trình không thể hoàn thành trong ngày một ngày hai. Tại địa bàn Bến Tre (tỉnh Vĩnh Long) là khu vực chịu ảnh hưởng của xâm nhập mặn hàng năm, việc chống thất thoát nước là phương án tiết kiệm nước hàng đầu. Bởi đối với các khu vực bị xâm nhập mặn, từng giọt nước sạch trở nên quý giá hơn bao giờ hết.
Từ những đêm dò tìm lặng lẽ đến hệ thống quản trị thông minh, hành trình giảm thất thoát nước không chỉ là câu chuyện kỹ thuật. Đó là hành trình của trách nhiệm. Trách nhiệm giữ lại từng giọt nước. Giữ ổn định một hệ thống hạ tầng. Và giữ niềm tin của người dân.