Giảm thất thoát nước: Từ chủ trương đến hành động và chuyển đổi quản trị - Kỳ 2 - Theo chân đội “săn nước”: Những ca làm việc kéo dài xuyên đêm
Không ánh đèn công trường, không tiếng máy móc ồn ào, công việc dò tìm thất thoát nước diễn ra trong lặng lẽ. Từ 22 giờ đêm đến rạng sáng, những kỹ thuật viên của Bewaco lắng nghe từng âm thanh dưới lòng đất để phát hiện rò rỉ. Phía sau những con số giảm thất thoát là những đêm dài, nhịp sống đảo lộn và những hy sinh ít ai biết đến.
Làm việc bắt đầu khi phố đã ngủ
Theo kế hoạch tháng 4/2026, công tác dò tìm được triển khai theo từng tuyến, từng khu vực cụ thể, chủ yếu trong khung giờ từ 22 giờ đêm đến 2 giờ sáng hôm sau, thậm chí có hôm kéo dài hơn tùy theo điều kiện thực tế.
Các tuyến đường trung tâm như Hùng Vương, Nguyễn Huệ, Phan Đình Phùng, khu chợ An Hội… lần lượt được kiểm tra theo lịch định sẵn. Mỗi đêm, đội kỹ thuật chia thành hai nhóm, sử dụng thiết bị chuyên dụng dò dọc tuyến ống chính và các nhánh trong hẻm, bảo đảm không bỏ sót.
Công việc được tính toán theo thủy triều, theo áp lực nước, theo đặc điểm từng khu vực. Không có chuyện làm “cho đủ ca”. Mỗi đêm đều là một bài toán kỹ thuật.
Nghe nước - công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn gần như tuyệt đối
23 giờ. Một đoạn đường vắng. Thiết bị dò được đặt xuống mặt nhựa. Người kỹ thuật viên khom người, tai áp sát vào tai nghe, giữ im lặng tuyệt đối. Trong không gian tĩnh của đêm, một âm thanh rất nhỏ dần hiện lên không rõ ràng, không liên tục, nhưng đủ để nghi ngờ. Anh không vội kết luận. Tiếp tục nghe. Đổi vị trí. So sánh...
Phải mất gần 20 phút, điểm nghi rò rỉ mới được đánh dấu.
Một kỹ thuật viên chia sẻ: “Không phải cứ nghe là xác định được ngay. Có khi phải nghe đi nghe lại nhiều lần, loại bỏ tiếng nhiễu từ xe xa, từ dòng chảy trong ống. Làm ban ngày thì gần như không thể”.
Công việc này không dành cho sự vội vàng. Càng vội, càng sai.
8 đêm mỗi tháng, thực tế còn nhiều hơn
Theo phân công, mỗi kỹ thuật viên tham gia tối thiểu 8 đêm dò tìm mỗi tháng. Tuy nhiên, thực tế thường vượt con số này, đặc biệt vào những giai đoạn cần kiểm soát chặt thất thoát.
Có những đêm, công việc không dừng lại ở 2 giờ sáng. Khi xuất hiện nhiều điểm nghi ngờ, cả đội phải ở lại kiểm tra, đối chiếu thêm, có khi kéo dài đến gần sáng.
Một người trong đội kể: “Có hôm xong việc là 4, 5 giờ sáng. Lúc đó không về ngủ ngay, mà rủ nhau đi ăn sáng, uống ly cà phê cho tỉnh rồi mới về. Theo quy định thì làm đêm được nghỉ buổi sáng, nên tụi tôi ngủ bù đến trưa, đầu giờ chiều lại đi làm tiếp”.
Nhịp sống bị đảo lộn. Cơ thể phải thích nghi với việc thức đêm liên tục. Cảm giác mệt mỏi là có thật. Nhưng công việc không cho phép dừng. Dần cũng quen rồi. Đó là những lời chia sẻ trong phút chốc của một kỹ thuật viên hơn 10 năm thâm niên đang cẩn thận dò tìm điểm ống bể.
Những khoảnh khắc đối lập trong đêm
Có những đoạn đường, khi họ đang cúi xuống lắng nghe dưới lòng đất, cách đó không xa là những nhóm bạn trẻ tụ tập, nói cười, ăn uống.
Một kỹ thuật viên nhìn sang, rồi cười nhẹ: “Nhiều lúc cũng nghĩ, giá mà được đổi một đêm cho nhau. Mình thì chỉ muốn ngủ vì quá mệt, còn các bạn trẻ thì dành cả đêm để đi chơi. Nhưng thôi, mỗi người một công việc, mình làm để nước không bị thất thoát”.
Đây không phải lời than! Chỉ là một thoáng suy nghĩ rất đời. Giữa hai nhịp sống trong cùng một không gian, một bên là giải trí, một bên là lao động thầm lặng.
Những dấu sơn nhỏ và ý nghĩa lớn
Việc xác định sai vị trí rò rỉ không chỉ là sai sót kỹ thuật đơn thuần. Nó kéo theo việc đào sai, tốn chi phí, ảnh hưởng giao thông và sinh hoạt người dân. Vì vậy, mỗi điểm đánh dấu đều phải được kiểm tra lại nhiều lần, đối chiếu với dữ liệu mạng lưới trước khi chuyển sang xử lý. Áp lực không nằm ở khối lượng công việc, mà nằm ở độ chính xác.
2 giờ sáng, có khi 3, 4 giờ sáng, ca làm mới kết thúc. Những dấu sơn nhỏ còn lại trên mặt đường là kết quả của cả một đêm làm việc. Không ai chú ý và cũng không ai ghi nhận trực tiếp. Nhưng chính những dấu sơn đó đang góp phần kéo tỷ lệ thất thoát xuống từng phần trăm. Và phía sau mỗi phần trăm ấy là những đêm trắng.
Ở đâu đó dưới lòng đất, nước vẫn đang chảy. Vấn đề là, dòng chảy ấy có được kiểm soát hay tiếp tục thất thoát trong im lặng. Và câu trả lời nằm ở những con người vẫn đang làm việc khi thành phố ngủ.
(Còn tiếp)