Giám định tư pháp: thiếu người tài!

Lĩnh vực giám định tư pháp đang rất thiếu những chuyên gia “đầu đàn”, khó tìm nguồn bổ nhiệm giám định viên do việc đãi ngộ chưa tương xứng...

Việc nhiều, người ít.

Theo thống kê của Bộ Tư pháp tính đến thời điểm đầu năm 2010, cả nước có 33 Trung tâm pháp y và 16 phòng giám định pháp y trực thuộc; 11/30 tỉnh có bệnh viện tâm thần được thành lập Trung tâm pháp y tâm thần; tổng số giám định viên tư pháp là 2409 người.

Con số giám định viên thì lên đến hàng ngàn song phổ biến mỗi tổ chức giám định tư pháp chỉ có khoảng 2-3 giám định viên, trong khi nhiều địa phương khối lượng công việc hiện nay rất lớn.

Kết quả rà soát mới đây cũng cho thấy, hiện hầu hết các tổ chức giám định pháp y đều thiếu giám định viên pháp y chuyên trách, riêng đội ngũ giám định kỹ thuật hình sự toàn quốc còn thiếu trên 200 người.
Điển hình như ở Vĩnh Phúc, tháng cao điểm Trung tâm pháp y tỉnh tiếp nhận khoảng 30 vụ giám định tử thi, còn trung bình cũng trên dưới 20 vụ/tháng; chưa kể là các ca giám định thương tích, xâm phạm tình dục theo trưng cầu của cơ quan tố tụng…Tuy nhiên, trung tâm hiện cũng mới chỉ có 3 giám định viên sau 4 năm thành lập và đi vào hoạt động.

Giám định tư pháp đang thiếu nhân lực trầm trọng

Tình trạng thiếu giám định viên ở nhiều tỉnh thành khác cũng đang ở mức trầm trọng. Theo báo cáo của Sở Tư pháp tỉnh Đồng Tháp, hiện toàn tỉnh có 62 giám định viên trên tất cả các lĩnh vực: văn hóa, Tài chính kế toán, Xây dựng, Đo lường chất lượng, Pháp y, Kỹ thuật hình sự.

Song cái khó nhất là giám định viên chuyên trách cho Trung tâm pháp y tỉnh lại rất thiếu. Đa số cán bộ đủ chuẩn của ngành y tế không muốn làm giám định viên pháp y chuyên trách.

Chính vì vậy mà từ khi thành lập đến nay đã hơn một năm mà Trung tâm chưa bố trí tối thiểu đủ 3 giám định viên chuyên trách theo quy định.

Hiện tại Trung tâm được giao 17 chỉ tiêu biên chế, nhưng chỉ thực hiện được 05 biên chế, trong đó chỉ có 1 giám định viên chuyên trách làm Phó Giám đốc.

Nhiều tỉnh  mặc dù Trung tâm pháp y được thành lập nhưng không thể “kiếm” đâu ra người để bổ nhiệm, đáp ứng con số tối thiểu là 3 giám định viên.

Chế độ đãi ngộ còn nhiều hạn chế.

Hiện nay, các giám định viên ngoài chế độ lương, chỉ được hưởng chế độ bồi dưỡng khi thực hiện nhiệm vụ giám định theo quy định tại Quyết định số 74/2009/QĐ-TTg ngày 07/5/2009 của Thủ tướng Chính phủ về chế độ bồi dưỡng giám định viên tư pháp và Thông tư số 02/2009/TT-BTP ngày 17/9/2009 của Bộ Tư pháp quy định về chế độ phụ cấp trách nhiệm công việc giám định tư pháp.

Tuy nhiên, hiện nay một số nơi ngành dọc vẫn chưa áp dụng chế độ bồi dưỡng cho giám định viên theo quy định mới này, dẫn đến quyền lợi của những người làm công tác giám định bị ảnh hưởng.

Bằng quyết định 74/TTg nói trên, chế độ cho giám định viên đã được cải thiện phần nào. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Hoài Nam, Giám đốc Trung tâm pháp y tỉnh Vĩnh Phúc thì với một công việc nặng nhọc, bất kể đêm hôm mưa gió, thường xuyên tiếp xúc với độc hại (mổ tử thi) thì mức thù lao này vẫn chưa tương xứng.

Ông Nam lấy ví dụ, một ca mổ tử thi được chi trả 1 triệu đồng. Trong khi đó, cả ê kíp thực hiện phải huy động tới cả 5-6 người.

Do khối lượng công việc lớn, ông Nam cho biết thêm, theo quy định của pháp luật cán bộ công chức, thì mỗi công chức chỉ làm thêm tối đa 200h/năm. “Trong khi chúng tôi phải làm thêm hàng ngàn giờ, bất kể lúc nào cần là có. Vậy nhưng vẫn chưa được tính chế độ”.

“Cứ đà này, trong vài năm tới, chúng tôi cũng không tìm đâu ra nguồn cán bộ để bổ nhiệm giám định viên”. Ông Nam dự báo.

Còn Giám đốc Sở Tư pháp Đồng Tháp Nguyễn Thành Thơ thì kiến nghị Bộ Tư pháp cho áp dụng chế độ phụ cấp trách nhiệm công việc giám định tư pháp (Thông tư số 02/2009/TT-BTP của Bộ Tư pháp) đối với tất cả giám định viên tư pháp là người hưởng lương từ ngân sách nhà nước như giám định viên ở lĩnh vực văn hóa, tài chính kế toán, xây dựng, đo lường - chất lượng… , chứ không nên giới hạn áp dụng ở giám định viên pháp y, giám định viên pháp y tâm thần, giám định viên kỹ thuật hình sự như hiện nay.

“Vì như vậy sẽ không khuyến khích các tổ chức giám định”, ông Thơ nhấn mạnh.

Giám định tư pháp là lĩnh vực đặc thù, để có nguồn bổ nhiệm giám định viên cũng như thu hút người tài cần sự quan tâm toàn diện về chế độ đãi ngộ, trang thiết bị, môi trường làm việc.

Đầu tháng 3 vừa qua Thủ tướng Chính phủ đã thông qua Đề án "Đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp”.

Đây sẽ là tiền đề quan trọng trong kiện toàn, bổ sung đội ngũ cho các tổ chức giám định.

Thu Hằng