Giải quyết trong tranh chấp di sản thừa kế
Bà Năm, ông Tư kết hôn năm 1960, ông bà có 4 người con chung. Trong đó, anh Tam lấy chị Hồng và sinh được cháu Vân và cháu Hoàng. Tháng 5/2005, anh Tam qua đời để lại di chúc chia một nửa tài sản cho hai con. Tài sản chung của anh Tam và chị Hồng trị giá 600 triệu, trước khi kết hôn anh Tam có mua một chiếc xe máy trị giá 35 triệu và mảnh đất 120 m2 trị giá 500 triệu. Chi phí mai táng cho anh Tam là 10 triệu. Bà Năm và chị Hồng xảy ra tranh chấp về việc chia di sản thừa kết. Xin hỏi cách giải quyết về việc chia thừa kế trường hợp này?”
Bác Lại Cao Nhân (Giảng viên khoa Nhà nước và pháp luật – Trường chính trị tỉnh Thái Bình) hỏi: Bà Năm, ông Tư kết hôn năm 1960, ông bà có 4 người con chung. Trong đó, anh Tam lấy chị Hồng và sinh được cháu Vân và cháu Hoàng. Tháng 5/2005, anh Tam qua đời để lại di chúc chia một nửa tài sản cho hai con. Tài sản chung của anh Tam và chị Hồng trị giá 600 triệu, trước khi kết hôn anh Tam có mua một chiếc xe máy trị giá 35 triệu và mảnh đất 120 m2 trị giá 500 triệu. Chi phí mai táng cho anh Tam là 10 triệu. Bà Năm và chị Hồng xảy ra tranh chấp về việc chia di sản thừa kết. Xin hỏi cách giải quyết về việc chia thừa kế trường hợp này?”
- Căn cứ quy định của Bộ luật Dân sự (BLDS) 2005 và Luật Hôn nhân và Gia đình 2000 thì cách giải quyết như sau: Phần tài sản của anh Tam trong khối tài sản chung là: 600.000.000 đồng / 2 = 300.000.000 đồng. Xe máy và 120 m2 đất phát sinh trước thời kỳ hôn nhân và không được thỏa thuận sáp nhập vào khối tài sản chung của vợ chồng nên đây vẫn là tài sản riêng của anh Tam.
Như vậy, di sản thừa kế của anh Tam là: 300.000.000 + 35.000.000 + 500.000.000 – 10.000.000 (chi phí mai táng anh Tam) = 825.000.000 đồng.
- Ông Tư, Bà Năm và chị Hồng là những người thừa kế không phụ thuộc vào di chúc theo quy định tại Điều 669 BLDS nên theo quy định của pháp luật họ phải được hưởng phần di sản bằng 2/3 suất thừa kế nếu di sản được chia theo pháp luật. Tức là ông Tư, bà Năm và chị Hồng mỗi người sẽ được hưởng: (825.000.000/5) x 2/3 = 110.000.000 đồng.
(Anh Tam có 5 người thừa kế theo pháp luật ở hàng thứ nhất là: ông Tư, bà Năm, chị Hồng, cháu Vân và cháu Hoàng nên một suất thừa kế theo pháp luật là 825.000.000 đồng/5)
Tuy nhiên, nếu theo đúng di chúc của anh Tam thì ½ tài sản, tương ứng: 825.000.000 đồng/2 = 412.500.000 đồng sẽ được chia cho 2 cháu Vân và cháu Hoàng, còn 412.500.000 đồng còn lại sẽ được chia theo pháp luật, tức là chia cho 5 người thừa kế hàng thứ nhất, mỗi người sẽ được: 412.500.000 đồng/5 = 82.500.000 đồng.
Như vậy, ông Tư, bà Năm, chị Hồng chỉ được hưởng 82.500.000 đông, ít hơn mức 2/3 suất thừa kế theo pháp luật là: 110.000.000 – 82.500.000 = 27.500.000 đồng.
Để đảm bảo quyền lợi cho ông Tư, bà Năm, chị Hồng mỗi người được hưởng đủ 110.000.000 đồng theo quy định của Điều 669 BLDS thì phần di sản chia theo di chúc sẽ bị bớt đi là 27.500.000 x 3 = 82.500.000 đồng. Do đó, phần di sản chia theo di chúc chỉ còn lại: 412.500.000 – 82.500.000 = 330.000.000 đồng; Cháu Vân và cháu Hoàng mỗi cháu theo di chúc sẽ được hưởng: 330.000.000 / 2 = 165.000.000 đồng. Phần di sản còn lại là 825.000.000 – ((165.000.000 x 2) + (110.000.000 x 3)) = 165.000.000 đồng sẽ được chia đều cho cháu Vân và cháu Hoàng: 165.000.000 /2 = 82.500.000 đồng
Vậy, mỗi người sẽ được hưởng số di sản như sau: Cháu Vân = cháu Hoàng = 165.000.000 + 82.500.000 = 247.500.000 đồng; Ông Tư = bà Năm = chị Hồng = 110.000.000 đồng.
PLVN