Giải quyết tranh chấp đất đai- Chú trọng đào tạo kiến thức pháp luật cho cán bộ cơ sở

Đó là đánh giá tình hình giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân trong năm 2009 được đưa ra tại buổi làm việc của Ban Pháp chế HĐND thành phố với Thanh tra thành phố vừa qua.

Từ chuyện tranh chấp đất…

Bà Nguyễn Thị Tám, ở xóm 1 thôn Hà Dương, xã Cộng Hiền (huyện Vĩnh Bảo) khiếu nại việc UBND huyện Vĩnh Bảo cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) mang tên anh Nguyễn Thế Cường, ở khu 4 phường Văn Đẩu (quận Kiến An) trên diện tích 1.350 m2, gồm đất ở và đất vườn do bà Tám đang quản lý, sử dụng. Diện tích đất kể trên nguyên của vợ chồng bà Nguyễn Thị Tám và ông Nguyễn Trọng Tiệc, còn anh Cường là con của ông Tiệc với người vợ thứ hai. Năm 2007, ông Tiệc qua đời do tuổi cao, bệnh nặng, lúc này anh Cường mới xuất trình GCNQSDĐ, dẫn đến mâu thuẫn trong gia đình. Cơ quan chức năng huyện Vĩnh Bảo xem xét, giải quyết tranh chấp, mới vỡ lẽ, năm 2003 cán bộ UBND xã Cộng Hiền lúc bấy giờ chỉ căn cứ vào đề nghị của ông Tiệc, không có ý kiến của bà Tám, hoàn thiện thủ tục để UBND huyện Vĩnh Bảo cấp GCNQSDĐ mang tên anh Nguyễn Thế Cường.

Tại xã Tiên Thanh (huyện Tiên Lãng), khi chính quyền địa phương xem xét cấp GCNQSDĐ cho anh Nguyễn Văn Vinh mới tính đến tính thực tế diện tích đất do anh Vinh quản lý, sử dụng từ năm 1987. Tuy nhiên chưa xem xét nguồn gốc đất là của vợ chồng cụ Hoàng Văn Sói và Phạm Thị Khuyến để lại theo di sản thừa kế cho các con, trong đó có bà Hoàng Thị Yến, sinh sống ở phường Cát Bi (quận Hải An), nên phát sinh khiếu kiện phức tạp, kéo dài giữa các bên về quyền sử dụng đất.

… Dẫn đến việc phải ra tòa

Sáng ngày 13-11 vừa qua, TAND quận Kiến An xử phạt hai mẹ con bà Bùi Thị Quyên, sinh 1928, trú quán tổ 25, khu 9, phường Lãm Hà (quận Kiến An) và Vũ Văn Tú, sinh 1963 về tội huỷ hoại tài sản. Trước đó, giữa gia đình bà Quyên với gia đình bà Nguyễn Thị Lợi tranh chấp đất đai ở phường Lãm Hà, nhưng chưa được giải quyết dứt điểm. Bà Quyên cho rằng mảnh đất mà gia đình bà Lợi đang sinh sống là của chồng bà Quyên khai khẩn, sau đó cho người khác “ở nhờ”. Còn bà Lợi khẳng định nhận chuyển nhượng hợp pháp và được UBND quận Kiến An cấp GCNQSDĐ. Trong khi các cơ quan chức năng đang giải quyết tranh chấp, thì các bên không giữ nguyên hiện trạng, bà Quyên và con trai tự ý đẩy đổ tường bao xây bằng gạch pa-panh trên đất nhà bà Lợi, nên “dính” vào vòng lao lý. Một vụ án khác, cũng trên địa bàn quận Kiến An, do tranh chấp từ việc xây dựng nhà, gia đình Hoàng Thị Liên, sinh năm 1970, ở số nhà 36 phố Lê Duẩn, phường Quán Trữ mâu thuẫn với gia đình anh Trần Văn Hải, ở liền kề, dẫn đến xô xát. Hậu quả, chị Trần Thị Hoa bị thương tích, còn Liên phải lĩnh án 2 năm tù vì tội cố ý gây thương tích và bồi thường cho người bị hại.

Cần nâng cao trình độ pháp luật cho cán bộ cơ sở

Ở hai vụ việc xảy ra tại xã Cộng Hiền (huyện Vĩnh Bảo) và Tiên Thanh (huyện Tiên Lãng), chính quyền địa phương rất lúng túng lý giải vì sao khi cấp GCNQSDĐ không xem xét quyền lợi những người được hưởng quyền tài sản chung của gia đình và quyền thừa kế quyền sử dụng đất.

Qua khảo sát cho thấy, phần nhiều cán bộ cấp xã chưa nắm rõ quy định pháp luật về tài sản chung của những người trong gia đình và quyền hưởng di sản thừa kế, nên khi giải quyết các vụ việc liên quan đến đất đai không đúng quy định, không kịp thời, phát sinh khiếu kiện phức tạp, kéo dài, cá biệt phát sinh thành vụ án hình sự, như nêu ở trên. Thực tế đòi hỏi công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực quản lý, kiến thức pháp luật cho cán bộ cấp xã, phường cần được chú trọng hơn nữa. Đi liền với đó công tác thanh tra công vụ thực hiện thường xuyên, kiên quyết thay thế, bổ sung nguồn nhân lực những nơi yếu kém,  cán bộ thiếu trách nhiệm, tiêu cực trong thực hiện công vụ. Đó là những giải pháp cần thiết, bảo đảm giải quyết kịp thời, hiệu quả các tranh chấp đất đai phát sinh trong dân cư, góp phần bảo đảm an sinh xã hội.                                 

T.T