Lực lượng chuyên môn thiếu và yếu

Việc tính toán đền bù giải phóng mặt bằng vốn, phức tạp, nhưng ở nhiều nơi công việc này khó khăn gấp bội do lực lượng cán bộ chuyên trách thiếu, chủ yếu kiêm nhiệm, năng lực hạn chế. Nhiều cán bộ lúng túng, bị động, thiếu sót trong tính toán đền bù; thậm chí còn tính toán sai phương án đền bù cho dân, buộc phải chỉnh sửa nhiều lần. Chẳng hạn như tại dự án xây dựng Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng, xã Phục Lễ (huyện Thủy Nguyên) phương án hỗ trợ làm đến 4 lần vẫn không rõ ràng, nhiều sai sót trong tính diện tích, hạng đất, cây vụ đông... Nguyên nhân do cán bộ làm công tác giải phóng mặt bằng của xã lúng túng. Công tác kiểm kê trực tiếp tại hiện trường của một số cán bộ địa chính còn cảm tính, thiếu chính xác. Tương tự như vậy, dự án xây dựng sân gold và khu nghỉ dưỡng tổng hợp xã Lưu Kiếm (Thủy Nguyên), nhiều hộ dân khiếu nại việc kiểm kê đền bù thiếu diện tích đất được giao theo quyết định 03, sai hạng đất, thiếu sót về cây cối, hoa màu, vật kiến trúc. Trong khi đó, năng lực, trình độ nhiều cán bộ xã, thôn có hạn nên không giải thích thỏa đáng cho các hộ dân có kiến nghị.

Bên cạnh đó, ở không ít địa phương có tình trạng cán bộ cơ sở trong thống kế, tính toán, tự ý nâng hạng đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, chuyển đất công ích sang đất giao lâu dài... Điển hình như việc lập hồ sơ khống chiếm đoạt tiền đền bù đất đai tại dự án của Công ty TNHH Phú Cường (quận Kiến An); giao đất cho công dân khi chưa đủ điều kiện để được đền bù ở mặt bằng dự án Công ty Môi trường đô thị tại phường Đông Hải 2 (quận Hải An); tự ý thu hồi, kiểm kê, đền bù giải phóng mặt bằng hơn 13.800 m2 đất nông nghiệp nằm ngoài chỉ giới, không có quyết định của cấp có thẩm quyền ở dự án khu tái định cư và nhà ở Vườn Đốm, phường Anh Dũng, quận Dương Kinh.. Rõ ràng khi cán bộ chuyên môn vừa yếu năng lực, vừa thiếu “chữ tâm”, việc tính toán đền bù, giải phóng mặt bằng còn nhiều vướng mắc.

Huy động hệ thống chính trị cơ sở  “vào cuộc”

Theo đánh giá của UBND thành phố, những năm gần đây, tiến độ giải phóng mặt bằng nhiều dự án chậm do các địa phương chưa làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân; đội ngũ cán bộ hạn chế khả năng giải thích, vận động để người dân hiểu đầy đủ về chính sách liên quan; hệ thống chính trị cơ sở chậm “vào cuộc” và khá lúng túng, bị động trong việc tuyên truyền, thuyết phục người dân ủng hộ công tác giải phóng mặt bằng.Chẳng hạn như dự án xây dựng Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng, tại xã Phục Lễ (huyện Thủy Nguyên), công tác giải phóng mặt bằng ì ạch do nhân dân kiến nghị về sai sót trong tính toán đền bù. Trong khi đó, MTTQ và các tổ chức đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, chưa phát huy vai trò tuyên truyền, giải thích, vận động nhân dân. Nhiều người dân cho rằng cán bộ xã là những người gần dân nhất nhưng lại chưa quan tâm đến việc làm cho dân hiểu rõ các chính sách cụ thể liên quan đến quyền lợi trực tiếp của họ.