Giải phóng mặt bằng-cần có giải pháp hiệu quả

Trước đó, ngày 25-7-2005, công ty đã gửi công văn đến UBND thành phố đề nghị hỗ trợ giải quyết việc HTX Bao bì Thành Anh ký hợp đồng với Điện lực Lê Chân xây dựng cột điện và trạm biến áp tại xưởng sản xuất của HTX. Điều đáng lưu ý là, việc xây dựng ở cơ sở này hiện nằm trong phạm vi diện tích đất mà UBND thành phố đã phê duyệt quy hoạch và ra quyết định giao cho Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng PG thực hiện dự án Khu đô thị- nhà ở An Đồng, nhưng chưa kiểm kê, đền bù giải phóng mặt bằng được. Được biết, cơ sở sản xuất- kinh doanh của HTX Bao bì Thành Anh đã hình thành và hoạt động tại mặt bằng này từ năm 1989 đến nay, việc hợp đồng xây dựng trạm điện mới cũng có xác nhận của UBND xã An Đồng và Phòng Công thương nghiệp huyện An Dương, nhưng có kèm theo cam kết sẵn sàng chấp hành việc Nhà nước thu hồi đất khi thuộc vào dự án công trình quốc gia do ông Nguyễn Đức Hào, đại diện Tổ thương binh hợp tác với HTX ký và gửi UBND xã An Đồng.

Về việc này, ngày 2-8-2005, UBND thành phố có công văn số 4042 nêu rõ Ngày 16-12-2004, tại công văn số 6290/ CV-UB, UBND thành phố đã giao Chủ tịch UBND huyện An Dương chỉ đạo các cơ quan liên quan phối hợp với Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng PG kiểm tra, xem xét, giải quyết nội dung kiến nghị của công ty; trường hợp các hộ dân cố tình không chấp hành, yêu cầu hoàn tất thủ tục hành chính, tổ chức cưỡng chế giải phóng mặt bằng theo đúng quy định của pháp luật... Đến nay, trong phạm vi triển khai thực hiện dự án, phát sinh thêm những phức tạp mới, trong đó, có việc xây dựng trạm biến áp của HTX Bao bì Thành Anh. UBND thành phố yêu cầu UBND huyện An Dương thực hiện nghiêm ý kiến chỉ đạo của UBND thành phố tại công văn trên; đình chỉ ngay việc xây dựng trạm biến áp, đồng thời chủ trì phối hợp với Công an thành phố, Thanh tra thành phố, Công ty Điện lực Hải Phòng kiểm tra, xử lý các cá nhân, tổ chức có liên quan...

Chủ tịch UBND huyện An Dương Đỗ Khắc Hòa cho biết: Ngay sau khi xảy ra việc mất trật tự trị an, đã chỉ đạo Công an huyện An Dương phối hợp với UBND xã An Đồng giải quyết. UBND xã An Đồng tiếp tục hòa giải việc tranh chấp đất đai giữa hai bên, nếu không thành, hướng dẫn các bên đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết theo quy định pháp luật.Phó Trưởng Công an huyện An Dương Trần Quang Hợp khẳng định thường xuyên cử tổ công tác nắm tình hình, bám địa bàn, vận động các bên giải quyết tranh chấp theo quy định, đồng thời kịp thời xử lý nghiêm các trường hợp manh động, không để phát sinh phức tạp nghiêm trọng trên địa bàn của dự án. Ông Nguyễn Thanh Hưng, Giám đốc Điện lực Lê Chân cho biết: Đơn vị chỉ là bên nhận thầu xây dựng trạm biến áp khi bên A đã xuất trình được sơ đồ mặt bằng tuyến xây dựng trạm điện khu sản xuất HTX Bao bì Thành Anh, có chữ ký và dấu của UBND huyện An Dương, Phòng công nghiệp huyện An Dương và xã An Đồng. Khi phát hiện có tranh chấp, đơn vị tạm dừng thi công, nhổ các cột điện đã trồng, chờ các bên giải quyết xong mới tiếp tục việc thi công.

Như vậy, việc mất trật tự trị an ở dự án Khu đô thị- nhà ở An Đồng của Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng PG có nguyên nhân phát sinh từ thực tế chưa giải quyết triệt để việc kiểm kê, đền bù giải phóng mặt bằng cũng như một số cơ quan nhà nước chưa làm hết trách nhiệm được giao. Theo lãnh đạo xã An Đồng cho biết, trước đây, trong quá trình xác lập quy hoạch để giao đất cho chủ đầu tư, các ban ngành thành phố và địa phương chưa xác định rõ và cụ thể việc một số cá nhân, tổ chức đang quản lý, sử dụng đất đai ổn định, lâu dài, để tham mưu cho thành phố ra quyết định bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên.

Để giải quyết triệt để những vấn đề nảy sinh tại dự án này, cho thấy sự cần thiết vào cuộc của các ban, ngành thành phố và hơn bao giờ hết, chính Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng PG cần phối hợp tích cực với chính quyền địa phương trong việc vận động, thuyết phục nhân dân, có biện pháp cần thiết theo quy định pháp luật để kiểm kê, đền bù giải phóng mặt bằng, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của công dân và lợi ích của công ty. Mặt khác, việc một số người làm ảnh hưởng đến trật tự trị an trong ngày 1-8 vừa qua tại văn phòng Ban quản lý dự án Khu đô thị- nhà ở An Đồng cần phải được ngăn chặn, bảo đảm kỷ cương pháp luật, nhằm tạo điều kiện cần và đủ về môi trường đầu tư cho doanh nghiệp thực hiện dự án đúng tiến độ và quy hoạch được phê duyệt. Và ngược lại, nếu như chủ đầu tư bộc lộ sự hạn chế về năng lực, cũng như để kéo dài tiến độ, thực hiện sai mục đích dự án đầu tư, thì dứt khoát phải có sự thu hồi một phần hoặc toàn bộ diện tích đất đã giao, cho thuê nhằm bảo đảm việc quản lý, sử dụng đất đạt hiệu quả cả về mặt kinh tế, cả về ý nghĩa xã hội.

Có thể thấy, đây không phải là một dự án hy hữu ở thành phố từ trước đến nay vấp phải những khó khăn, vướng mắc về thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, hoặc trở ngại khác trong quá trình tổ chức thực hiện. Vì vậy, để thực hiện nghiêm Luật Đất đai 2003 và các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành, ngày 30-3-2005, UBND thành phố ban hành quyết định về việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi thu hồi đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Theo đó, các hộ sử dụng đất nông nghiệp bị thu hồi để sử dụng vào mục đích QP-AN, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, phát triển KT- XH sẽ được hỗ trợ về tạo nghề, hướng nghiệp, di chuyển để ổn định cuộc sống. Như vậy, cùng với việc kiên quyết thu hồi các dự án đầu tư phát triển nói chung, các dự án phát triển nhà nói riêng không phát huy được tác dụng, thì việc UBND thành phố ban hành quyết định trên là rất cần thiết nhằm lập lại trật tự kỷ cương trong lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai.

Xây dựng và phát triển thành phố song song với việc bảo đảm trật tự, kỷ cương, hơn bao giờ hết, công tác quản lý, điều hành xã hội bằng pháp luật luôn là yêu cầu cần thiết và quan trọng nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước và quyền lợi chính đáng của các cá nhân, tổ chức. Do vậy, để hạn chế những phức tạp chung quanh việc thực hiện các dự án, thành phố cần quy định sớm, rõ ràng, cụ thể hoá hơn việc thu hồi đất theo mệnh lệnh hành chính đối với các dự án phục vụ lợi ích quốc gia. Các trường hợp khác, khi giải phóng mặt bằng nên tiến hành theo trình tự dân sự, trên cơ sở thoả thuận bình đẳng giữa các bên, cơ quan Nhà nước làm nhiệm vụ trọng tài, hướng dẫn và xác nhận tính hợp pháp của các loại giao dịch đó, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền pháp luật cũng cần được tăng cường phổ biến sâu rộng, nhằm nâng cao nhận thức cho mọi người để nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật nói chung, Luật Đất đai nói riêng, bảo đảm việc quản lý và sử dụng đất đạt hiệu quả, tiết kiệm.

Nhóm phóng viên