Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái

0:00 / 0:00
0:00
Từ năm 2015 đến nay, tỉnh Yên Bái liên tục ghi nhận và phát hiện các khối đá khắc cổ trên địa bàn xã Lao Chải, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái. Sau 2 đợt nghiên cứu, bức màn bí ẩn của các vết điêu khắc trên đá đã dần được hé lộ.

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 1

Theo Bảo tàng tỉnh Yên Bái, đến nay, đã phát hiện và ghi nhận được 14 khối đá khắc cổ ở địa bàn các thôn Tà Ghênh, Xéo Dì Hồ, Hú Trù Lình và Hồng Nhì Pá của xã Lao Chải, huyện Mù Cang Chải.

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 2

Đây là một kỷ lục về “bích họa trên đá” được phát hiện trên địa bàn tỉnh Yên Bái.

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 3

Các khối đá được khắc có kích thước khác nhau, khối chìm, khối nổi; hình thù cũng đa dạng, như hình mai rùa, hình trụ, hình quả núi, quả xoài… nhưng có điểm chung là ở vị trí có tầm quan sát rộng, một mặt phẳng và điểm điêu khắc ở mặt dễ nhìn thấy.

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 4

Theo những người già ở đây, những tảng đá điêu khắc này không biết có từ bao giờ, nhưng ngay từ khi còn nhỏ theo bố mẹ lên núi, lên nương đã thấy chúng có ở trong rừng, trong vườn nhà...

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 5

Theo nghiên cứu của Bảo tàng tỉnh Yên Bái và các cơ quan chuyên môn; các hình, vết chạm khắc trên đá nổi bật là đề tài hình ruộng bậc thang. Ngoài ra, còn có các phác họa khác như lưỡi rìu, lưỡi thanh đao, lưỡi gươm, bộ phận sinh dục phụ nữ, dao nhọn, mỏ chim… Các vết khắc còn khá rõ, nhưng cũng đủ cho thấy nó đã tồn tại từ lâu đời.

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 6

Các khối đá được phát hiện có khắc họa trên địa bàn xã Lao Chải, huyện Mù Cang Chải nằm cách nhau từ vài mét đến nửa cây số.

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 7

Tuy đề tài chạm khắc đơn giản, lặp đi lặp lại trên các khối đá lớn, nhưng nó cho thấy sự kỳ công, thể hiện chủ ý rõ ràng của tác giả.

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 8

Theo nhận định, các hình điêu khắc này không phải là ký hiệu cột mốc, họa địa đồ cổ, mà là “Bản thông điệp thiết kế ruộng bậc thang của người xưa để lại” hoặc “họa lại ruộng bậc thang trên đá” của người bản địa, khi người bản địa cảm nhận được vẻ đẹp của những thửa ruộng bậc thang do mình tạo ra.

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 9

Theo phương pháp luận lịch sử, tộc người Mông ưa thích ở nơi khí hậu ôn đới, sống bằng nghề trồng trọt và săn bắn, hái lượm; họ cũng là tộc người thông minh, sáng tạo và thích du canh du cư, phát nương làm rẫy...

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 10

Nhưng khi diện tích rừng phát nương bị thu hẹp, sức ép dân số tăng, buộc họ phải sáng tạo ra phương thức sản xuất mới kết hợp với làm nương rẫy, đó có thể chính là ruộng bậc thang ra đời.

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 11

So sánh các bức họa khắc trên đá với ruộng bậc thang hiện tại đang được bà con người Mông ở đây canh tác, mở rộng, tạo thành một Danh thắng cấp Quốc gia đặc biệt và là nguồn thóc lúa nuôi sống hàng vạn người nơi đây, có thể nhận định ban đầu đây vừa là “Bản thông điệp thiết kế ruộng bậc thang” vừa là “họa lại ruộng bậc thang trên đá” của người xưa.

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 12

Ông Lý Kim Khoa - Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Yên Bái cho biết dân tộc Mông không phải là một dân tộc có truyền thống về lúa nước, mà chỉ có truyền thống về lúa cạn (làm nương rẫy), nhưng từ những nghiên cứu, có thể tạm khẳng định rằng các điêu khắc trên những khối đá cổ ở Mù Cang Chải là của tổ tiên người Mông để lại.

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 13

Cũng theo ông Khoa, để hiểu thêm ý nghĩa xác thực của các phác họa trên các khối đá khắc cổ này sẽ cần thêm sự nghiên cứu của các nhà khoa học để làm rõ cả niên đại và lĩnh vực dân tộc học. Tuy nhiên, nhận định ban đầu, chúng đã tồn tại từ khoảng 300 đến trên 450 năm.

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 14

Những đám ruộng bậc thang khắc trên đá nằm song song với ruộng bậc thang đào đắp tại một sườn đồi.

Giải mã bí ẩn về ruộng bậc thang trên đá ở Yên Bái ảnh 15

Việc phát hiện các khối, phiến đá khắc cổ kết hợp với Danh thắng cấp Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải chắc chắn sẽ bổ sung thêm vào thế mạnh ngành công nghiệp “không khói” của Mù Cang Chải, Yên Bái trong tương lai gần./.

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Flamingo đồng hành cùng Hải Phòng trong phát triển du lịch

Các vận động viên thi đấu hăng say bên vịnh biển đẹp nhất thế giới
(PLVN) - Là một trong những nhà đầu tư bất động sản nghỉ dưỡng lớn nhất tại Hải Phòng, Flamingo đã và đang góp phần tạo nên sự thay đổi ngoạn mục của thành phố biển. Không chỉ tạo đòn bẩy giúp thay đổi diện mạo ngành du lịch địa phương, Flamingo còn đồng hành cùng thành phố Hải Phòng trong nhiều hoạt động xã hội ý nghĩa khác.

Cần nhiều thay đổi để hút khách du lịch quốc tế

Cần thay đổi nhiều hơn để hút khách quốc tế trở lại.
Mặc dù đã chính thức mở cửa đón khách du lịch quốc tế từ 15/3/2022 nhưng số lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 4 chưa bằng 10% so với năm 2019. Do đó, để đạt mục tiêu 5 triệu khách quốc tế trong năm 2022, cần phải mạnh mẽ thay đổi nhiều quy định.

Hình ảnh du lịch Hà Nội có lồng ghép logo SEA Games 31 trên CNN

 Hình ảnh du lịch Hà Nội có lồng ghép logo SEA Games 31 trên CNN
(PLVN) -Để quảng bá hình ảnh Thủ đô Hà Nội với bề dày truyền thống văn hoá, tiềm năng và những thành tựu kinh tế - xã hội tới gần hơn với nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế nhân sự kiện Việt Nam đăng cai SEA Games 31, Sở Du lịch Hà Nội đã tổ chức chuỗi các hoạt động của ngành Du lịch Hà Nội chào đón, phục vụ SEA Games 31.

Du lịch leo núi hấp dẫn du khách

Chinh phục các đỉnh núi đang hấp dẫn du khách.
(PLVN) - Được thiên nhiên ban tặng những dãy núi trải dài tạo nên cảnh quan kỳ vĩ, ngành du lịch các tỉnh miền núi phía Bắc đang tập trung phát triển, các loại hình du lịch, đặc biệt là du lịch leo núi để thu hút du khách trong và ngoài nước.

Kỳ vọng du lịch sông Đồng Nai

Thủy điện Trị An trên sông Đồng Nai.
(PLVN) -  Với chiều dài hơn 200km chảy qua tỉnh Đồng Nai, sông Đồng Nai không những mang đến giá trị văn hóa, giao thông, cảnh quan, môi trường mà còn mang đến tiềm năng kinh tế chờ khai thác.