Giải 'bài toán' thu hút khách trong mùa thấp điểm du lịch

Những bãi biển vắng người, khách sạn chỉ lác đác vài phòng sáng đèn, nhà hàng thưa khách là hình ảnh dễ bắt gặp tại nhiều điểm du lịch khi bước vào mùa thấp điểm. Tình trạng này không đồng nghĩa với việc điểm đến thiếu sức hấp dẫn, mà phần lớn xuất phát từ sự phụ thuộc vào một nhóm sản phẩm hoặc một vài thị trường nhất định.

Đơn cử, tại Quảng Ninh. Với thế mạnh nổi bật là du lịch biển đảo, lượng khách tập trung mạnh trong các tháng mùa hè. Vào mùa thu - đông, du khách chủ yếu đến thăm Hạ Long, Yên Tử với thời gian lưu trú tương đối ngắn. Nhiều khu vực như đặc khu Vân Đồn rơi vào tình trạng vắng khách. Chỉ vài khách lẻ đến lưu trú ngắn ngày. Điều này dẫn tới nguồn thu từ lưu trú, ăn uống và các dịch vụ vui chơi giải trí giảm sâu, gây áp lực tài chính lớn cho các nhà đầu tư; lãng phí hạ tầng. Các khách sạn cao cấp, khu nghỉ dưỡng, các cảng biển hiện đại rơi vào tình trạng hoạt động dưới công suất, trong khi chi phí vận hành và bảo dưỡng máy móc vẫn phải duy trì.

Côn Đảo cũng là một điểm đến du lịch chịu ảnh hưởng nhiều từ mùa vụ. Từ khoảng tháng 10 đến tháng 3 hằng năm là mùa gió chướng, cũng là mùa thấp điểm du lịch ở Côn Đảo. Số liệu thống kê năm 2025 cho thấy ngành Du lịch Côn Đảo đã đón khoảng 612.038 lượt khách trong 12 tháng, riêng 6 tháng đầu năm, lượng khách đạt gần 400 nghìn lượt. Sự bùng nổ tập trung mạnh vào các tháng hè và dịp năm mới khi điều kiện hàng hải thuận lợi và thời tiết đẹp. Chia sẻ với truyền thông, ông Nguyễn Hoàng Phương, đại diện Công ty TNHH Dịch vụ du lịch Poulo Condor Travel nhận định, nguồn nhân lực tại đây phụ thuộc rất lớn vào mùa vụ. Mùa cao điểm thiếu người, mùa thấp điểm có thể lại dư lao động phổ thông.

Không chỉ có những điểm đến như Côn Đảo, đặc khu Vân Đồn chịu ảnh hưởng du lịch bởi tính mùa vụ, mà nhiều điểm đến khác cũng rơi vào tình trạng tương tự. Ví dụ như biển Sầm Sơn (Thanh Hóa), Cửa Lò (Nghệ An) là những bãi tắm thu hút một lượng khách khổng lồ vào mùa hè, nhưng lại vắng vẻ, đìu hiu vào mùa còn lại trong năm.

“Bài toán” vì thế không chỉ là “làm thế nào để có thêm khách”, mà quan trọng hơn là “làm thế nào để có khách vào thời điểm mà điểm đến đang vắng”. Nếu giải được “bài toán” này, mùa thấp điểm sẽ không còn là mùa “đóng cửa” mà trở thành thời gian tái tạo sức hút, nâng chất lượng dịch vụ và tạo thêm nguồn thu cho cộng đồng địa phương.

Từ thực tế mùa vụ, nhiều địa phương đang chuyển từ tư duy khai thác một sản phẩm chủ lực sang xây dựng hệ sinh thái sản phẩm có thể vận hành quanh năm. Đây là bước chuyển quan trọng để du lịch phát triển bền vững hơn, giảm áp lực lên điểm đến trong mùa cao điểm và tăng hiệu quả sử dụng hạ tầng.

Đặc khu Phú Quốc là một điểm đến phá được thế “mùa vụ”. Trước đây du khách đến Phú Quốc tập trung vào mùa khô (kéo dài từ tháng 5 đến tháng 8), hiện nay, lượng khách đến Phú Quốc vẫn tăng mạnh gần như quanh năm. Theo số liệu của Sở Du lịch tỉnh An Giang, 7 tháng đầu năm 2026, đặc khu Phú Quốc đón hơn 6,8 triệu lượt khách. Riêng ngày 11/6, Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc phục vụ tới 67 chuyến bay. Bên cạnh nghỉ dưỡng biển, đảo Ngọc phát triển hệ thống vui chơi, giải trí, nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch sinh thái, ẩm thực và các sự kiện quy mô lớn, qua đó tạo thêm lý do để du khách đến đảo vào nhiều thời điểm trong năm.

Đà Nẵng cũng là một điểm đến khắc phục nhược điểm của du lịch mùa vụ. Thông thường, thời gian đẹp tới Đà Nẵng du lịch kéo dài từ tháng 3 cho đến tháng 8. Bắt đầu sang tháng 9 đến tháng 12, do ảnh hưởng của thời tiết, Đà Nẵng dễ có mưa, biển động, nước biển không trong xanh như mùa cao điểm. Để khắc phục tính mùa vụ, Đà Nẵng có những chương trình ưu đãi, như giá phòng, giá vé máy bay. Nhiều chương trình trải nghiệm đón Noel, đón năm mới được đẩy mạnh. Kết quả là, Đà Nẵng đón một lượng lớn du khách nước ngoài đến nghỉ dưỡng, tận hưởng không khí ấm áp, thăm thú cảnh quan, trải nghiệm văn hóa ở các làng chài, phố cổ Hội An...

Số liệu năm 2025 cho thấy thành phố phục vụ hơn 17,3 triệu lượt khách lưu trú. Đáng chú ý, ngay trong tháng 11 năm 2025 thời điểm Đà Nẵng bước vào mùa mưa, hoạt động du lịch biển chịu nhiều ảnh hưởng, TP vẫn đón hơn 1,1 triệu lượt khách, trong đó có khoảng 606.000 khách quốc tế.

Những kết quả trên cho thấy phát triển du lịch bốn mùa không nhất thiết phải tạo ra những điểm tham quan hoàn toàn mới. Điều quan trọng là phải “đọc” được đặc trưng của từng mùa để thiết kế sản phẩm phù hợp. Để làm được điều đó, các địa phương cần thay đổi cách xúc tiến du lịch. Thay vì quảng bá một điểm đến quanh năm bằng cùng một thông điệp, cần xây dựng lịch sản phẩm theo mùa, xác định rõ nhóm khách mục tiêu và liên kết nhiều địa phương thành một hành trình. Khi một điểm đến biển bước vào mùa mưa, du khách có thể được dẫn sang các điểm văn hóa, đô thị hoặc miền núi có điều kiện thời tiết thuận lợi hơn. Khi thị trường nội địa giảm, khách quốc tế có thể trở thành nguồn bù đắp và ngược lại.