Giải âm nhạc Cống hiến 2008- Dễ đoán
Kể từ năm 2006, cứ sau một năm, các nhà báo và khán giả có dịp nhìn lại hoạt động âm nhạc trong nước bằng giải thưởng âm nhạc Cống hiến - vốn được coi là “Grammy Việt Nam”, nơi tôn vinh cá nhân, tập thể nghệ sĩ và những sản phẩm âm nhạc “có những đóng góp thiết thực vào sự phát triển nghệ thuật của âm nhạc đại chúng và tạo được tiếng vang trong công luận”. Năm nay, lễ trao giải cống hiến 2008 sẽ diễn ra vào tối 11-3 tại TP Hồ Chí Minh, nhưng các đề cử được công bố trước đó khá lâu.
Đề cử: Theo tiêu chí hay thực tế?
Trước hết nói về đề cử an-bum của năm. “Gút” danh sách có 5 đề cử, nhưng trước đó là 7. Điều đáng nói, hai an-bum từng xuất hiện trong danh sách ban đầu là Chưa dừng lại của ca sĩ trẻ Lương Bích Hữu và Mù tạt của Tina Tình hầu như không được công chúng biết đến, trừ một bộ phận khán giả tuổi “teen” của Lương Bích Hữu. Và tất nhiên, khi đứng cùng những cái tên như Cánh cung 2-Thời gian để yêu hay Trần Tiến’08, người ta sẽ nhìn thấy sự khập khiễng về cái gọi là “cống hiến”. Nói thêm về ba đề cử còn lại: Bóng tối ly cà phê (Lê Thanh Hải); Kiếp nào có yêu nhau (Đức Tuấn) và Trở lại của Mỹ Tâm. Với đa số người yêu nhạc, cái tên đầu tiên còn xa lạ; an-bum của Đức Tuấn không phải là an-bum dành cho thị hiếu chung, và Trở lại không ấn tượng bằng Nhịp đập- To the beat, một an-bum khác của Mỹ Tâm làm bùng nổ sân khấu âm nhạc năm 2008. Nói đơn giản như vậy để có thể thấy, vẫn còn nhiều điều phải bàn về đề cử cho an-bum của năm. Hình như ban tổ chức quên những cái tên như Cánh mặt trời của nhóm Năm Dòng Kẻ (Phương Nam Phim phát hành), Sài Gòn thư giãn – Saigon Lounge (Quốc Bảo) hay Khi ta yêu nhau (Hồ Ngọc Hà).
Có nhiều ý kiến băn khoăn tại sao trong danh sách đề cử ca sĩ của năm không có tên ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng- một ca sĩ "giàu có" giải thưởng của năm 2008. Năm 2007, Đàm Vĩnh Hưng cũng đã chia sẻ giải thưởng danh giá này với ca sĩ Hồ Ngọc Hà, nên không thể giải thích sự vắng mặt này là sợ “bão hoà giải thưởng” hay “tạo cơ hội cho những ca sĩ trẻ khác” mà có vẻ như nó tuân theo cách giải thích của ban tổ chức giải Cống hiến: “Cống hiến” theo tiêu chí nêu trên, nó không phải là khối lượng việc làm hoặc khối lượng hoạt động phục vụ công chúng trong năm, mà là những cống hiến cho “sự phát triển nghệ thuật của âm nhạc đại chúng” và “tạo được tiếng vang trên công luận”. Dù là một việc làm nhỏ nhưng có thể vẫn đóng góp cho sự phát triển. Vì vậy, rất có thể những hoạt động âm nhạc mạnh mẽ của Đàm Vĩnh Hưng trong năm qua chưa đủ sức thuyết phục như anh đã từng thể hiện năm 2007?
Những ai quan tâm đến sân khấu âm nhạc Việt Nam năm qua, sẽ không nghi ngại về cái tên Hồ Ngọc Hà xuất hiện trong danh sách đề cử ca sĩ của năm, tuy nhiên về trường hợp Mỹ Tâm, Đức Tuấn, Hà Anh Tuấn hay nhóm Unlimited, vẫn còn đôi chút lấn cấn. Mỹ Tâm quá nổi tiếng, Đức Tuấn và Hà Anh Tuấn đều có chút gì đó gọi là dấu ấn riêng, Unlimited hoạt động hơi đơn lẻ ở thành phố Hồ Chí Minh và chỉ loáng thoáng xuất hiện trong những chương trình nhạc rock, chừng đó chưa đủ để gọi năm 2008 là năm cống hiến của họ theo cả hai tiêu chí của ban tổ chức. Hay đây chỉ là sự đề cử cho có đủ số lượng: có ca sĩ, có nhóm nhạc và ca sĩ, tất nhiên cũng phải có tiếng!?
Vẫn là sự phân hoá “vùng-miền”
Không giống năm trước, ở hạng mục chương trình của năm là sự cạnh tranh của Sao Mai điểm hẹn, Vietnam Idol…, năm nay, ngoài Bài hát Việt đã quen thuộc, những chương trình còn lại chỉ xuất hiện ở sân khấu phía Nam. Sự mất cân đối này chắc chắn khiến người ta không thể có cái nhìn tổng quan về các chương trình âm nhạc nổi bật của năm, và vì thế, việc thẩm định tính cống hiến sẽ khó thoả mãn được công chúng. Có thể, Con đường tình ta đi, Liveshow Chuyện tình yêu của Quang Dũng hay Unlimited Symphony có giá trị cao về nghệ thuật, nhưng “độ phủ sóng” của nó thậm chí còn không bằng “An-bum Vàng”, cũng là một chương trình của phía Nam nhưng được truyền hình trực tiếp và tiếp sóng trên rất nhiều kênh truyền hình địa phương của cả nước. Đây cũng là chương trình được giới truyền thông quan tâm và bản thân nghệ sĩ cùng sản phẩm âm nhạc của mình cũng thông qua đó, đến gần hơn với khán giả yêu nhạc.
Tương tự, ở đề cử nhạc sĩ của năm, 4/4 nhạc sĩ đều đang hoạt động nghệ thuật tại Hà Nội. Trong danh sách đề cử trước đây, Minh Thư “thế chỗ” cho Lưu Thiên Hương. Minh Thư có lẽ chỉ “nổi đình nổi đám” với an-bum nhạc phim Bỗng dưng muốn khóc trong vai trò nhạc sĩ, trong khi Lưu Thiên Hương ghi dấu ấn ở Bài hát Việt với rất nhiều giải thưởng (bài hát Em sẽ là giấc mơ là bài hát được yêu thích nhất Bài hát Việt năm 2008). Và có lẽ điều này đã khiến cho các nhà báo “nghiêng” về phía Lưu Thiên Hương chăng? Điều duy nhất để lạc quan ở đề cử này có lẽ là sự có mặt của những gương mặt trẻ. “Kỳ cựu” nhất cả về tuổi đời và tuổi nghề là nhạc sĩ Đỗ Bảo, trong khi đó cái tên mới nhất nhưng được nhắc đến nhiều nhất trong năm 2008 ở hạng mục này là Nguyễn Đức Cường. Giống như Lưu Thiên Hương, Nguyễn Đức Cường nổi lên từ chương trình Bài hát Việt với những sáng tác trẻ trung nhưng ca từ sâu sắc và lãng mạn rất được khán giả yêu thích (đa phần là khán giả phía Bắc, rất có thể ở sân khấu phía Nam, anh vẫn chỉ là một cái tên xa lạ!). Dù đứng cùng Đỗ Bảo, Lưu Thiên Hương và Hồ Hoài Anh, nhưng người ta vẫn tin vào khả năng giành giải của Nguyễn Đức Cường, vì năm 2008 chắc chắn là năm của nhạc sĩ trẻ yêu Hà Nội nồng nàn này.
Vẫn còn những điều đáng bàn chung quanh giải Cống hiến năm 2008, nhưng người ta vẫn có quyền hy vọng vào một giải thưởng âm nhạc uy tín, với những tiêu chí thiên về chất lượng nghệ thuật và mang tính định hướng gu thẩm mỹ âm nhạc cao đối với công chúng.
Ngọc Dung