Giá thép xây dựng tăng do yếu tố đầu cơ

Từ đầu năm đến nay, thị trường vật liệu xây dựng nhiều lần tăng giá, trong đó đáng chú ý là mặt hàng thép xây dựng có tới 5 lần điều chỉnh giá bán. Vin vào cớ do tác động của giá nguyên liệu đầu vào tăng, một số doanh nghiệp đã đẩy mặt hàng này tăng giá chóng mặt.

Có yếu tố đầu cơ
Từ đầu tháng 3 đến nay, giá thép xây dựng liên tiếp được các doanh nghiệp điều chỉnh giá bán 4 đến 5 lần. Gần đây nhất, giá bán thép cuộn giao tại nhà máy chưa tính thuế giá trị gia tăng phổ biến ở mức 13,77 triệu đồng/tấn, thép cây khoảng 13,87 triệu đồng/tấn. Tuy nhiên, dạo qua các điểm kinh doanh vật liệu xây dựng trên địa bàn Hà Nội, giá bán lẻ thép xây dựng đã bị đẩy lên mức trên dưới 17 triệu đồng/tấn (tùy loại).
Theo nhiều chủ kinh doanh vật liệu xây dựng, trong khi các vật liệu như xi măng, gạch, đá, cát, sỏi chỉ tăng giá từ 10 đến 20% thì thép xây dựng là mặt hàng tăng mạnh nhất trong 5 tuần gần đây, khiến họ cũng phải bất ngờ. Giá thép xây dựng được các chủ kinh doanh thông báo vẫn chưa tăng đến đỉnh điểm, nếu không mua ngay, giá sẽ còn tăng mạnh trong thời gian tới. Điển hình là đã có nhiều khách hàng thấy giá tăng mạnh tạm thời không mua, nhưng chỉ vài ngày sau giá đã tăng thêm 200.000 đến 500.000 đồng/tấn. Với việc giá thép tăng mạnh trong thời gian gần đây, nhiều chủ thầu đang vướng phải thế “tiến thoái lưỡng nan”, không thực hiện tiếp hợp đồng sẽ bị phạt, còn thực hiện sẽ cầm chắc lỗ trong tay.
Các doanh nghiệp vin vào cớ nguyên liệu nhập khẩu, giá điện, than và chi phí vận chuyển tăng, nên giá bán sản phẩm phải tăng theo. Trong khi đó, trong nước đã tự chủ được 60% phôi, còn điện và than tăng giá không đáng kể, nhưng vẫn hô “do tác động nguyên liệu đầu vào”. Đặc biệt, giá xuất xưởng của nhà máy rất thấp, nhưng khi đến tay người tiêu dùng đã bị đẩy lên cao. Điều này cho thấy các doanh nghiệp đang ôm hàng để đầu cơ.

Bốc xếp thép thanh cho khách hàng tại Công ty liên doanh Việt- Úc.                                                                                              Ảnh: Duy Thính

Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) Phạm Chí Cường cho rằng, nền kinh tế đã hồi phục, nhiều doanh nghiệp thương mại nắm bắt được giá thép có xu hướng tăng đã ôm hàng vào với số lượng lớn chờ thời cơ bung hàng. Ngoài ra, các đại lý cũng lợi dụng diễn biến thị trường để “té nước theo mưa”, nâng giá kiếm lời. Điều này dễ đẩy thị trường rơi vào tình trạng hỗn loạn do thiếu thép “ảo”. Theo quy luật thị trường, khi tăng tới đỉnh, giá thép sẽ chững lại và trở về mức cũ. Điển hình như diễn biến của thị trường năm 2008, khi giá thép tăng tới 60 - 70% rồi hạ bất ngờ khiến nhiều doanh nghiệp trở tay không kịp dẫn đến tình trạng tồn kho lớn, không tiêu thụ được.
Tương tự, Tổng công ty Thép Việt Nam (Vnsteel) thừa nhận, việc nhu cầu thép tăng mạnh trong tháng 3 và tháng 4 có khả năng tiềm ẩn yếu tố tích trữ, đầu cơ. Như vậy, phần nhiều lượng thép các nhà máy bán ra vẫn chưa đưa vào sử dụng mà còn ở dạng tồn kho trong xã hội.
Cơ quan chức năng vào cuộc
Trước việc giá thép tăng cao, Bộ Công Thương đã yêu cầu VSA, Vnsteel phải báo cáo giá hằng ngày của các doanh nghiệp sản xuất thép. Yêu cầu này được đặt ra trong bối cảnh giá thép thời gian qua tăng nhanh và quá cao, khiến một loạt công trình có nguy cơ bị ngừng trệ do chi phí nguyên vật liệu trượt giá quá nhiều so với dự toán trước đó.
Theo đó, VSA yêu cầu một số doanh nghiệp sản xuất thép lớn báo cáo nhanh tình hình giá đến ngày 9-4, sau đó nếu tăng hoặc giảm sẽ phải có báo cáo kịp thời thay vì báo cáo hằng ngày. Bên cạnh đó, tổ công tác về giá thép của Bộ Tài chính - Công Thương cũng đang tiến hành khảo sát chi phí sản xuất thực tế tại các doanh nghiệp sản xuất thép, cũng như tại một số công ty phân phối thép lớn, nhằm tìm câu trả lời về nguyên nhân giá thép tăng cao hiện nay.
Theo Vnsteel, hiện công suất cán thép xây dựng cả nước lên trên 7 triệu tấn/năm, riêng hệ thống Vnsteel đã gần 4 triệu tấn/năm, trong khi nhu cầu của cả nước chỉ hơn 5 triệu tấn. Cung vượt xa cầu và áp lực cạnh tranh giữa các nhà sản xuất trong nước (trên 30 doanh nghiệp lớn, nhỏ) và nguy cơ từ thép nhập khẩu do mức thuế bảo hộ đối với ngành thép hiện khá thấp sẽ làm giảm áp lực tăng giá. Hiện lượng thép xây dựng gối đầu của các nhà sản xuất vẫn ở mức an toàn, khoảng 200.000 tấn, dự trữ phôi thép cũng đang ở mức cao 530.000 tấn, cộng với lượng hàng sản xuất hằng tháng đủ đáp ứng cho nhu cầu các tháng tới. Tuy nhiên, với việc tồn kho tăng cao, áp lực về cầu trong thời gian tới sẽ giảm, góp phần hạ nhiệt về giá thép trong nước.
Dự báo về thị trường thép thế giới, Vnsteel nhận định sẽ còn diễn biến phức tạp, nhưng do giá nguyên liệu đầu vào (quặng sắt, than mỡ, thép phế, phôi thép) đều đã tăng 50-100% so với năm 2009 và đã lên tới vùng giá cao, nên mức tăng sẽ chậm lại. Bên cạnh đó, thời tiết ở các nước châu Âu và bắc Mỹ cũng đã bớt khắc nghiệt (tuyết tan) tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc khai thác, vận chuyển thép phế và các loại nguyên liệu luyện kim khác, góp phần tăng nguồn cung trên thị trường, tạo điều kiện giảm áp lực về giá.
Vnsteel đã xây dựng kế hoạch tham gia bình ổn thị trường thép xây dựng 2010, đồng thời liên tục theo dõi, chỉ đạo các đơn vị thành viên tham gia bình ổn thị trường hướng tới 2 mục tiêu lớn: kiềm chế giá thép và bảo đảm cung ứng đủ thép cho thị trường. Vì vậy, giá bán của Vnsteel trong quý 1 cũng như trong quý 2 sẽ tiếp tục tuân thủ nguyên tắc giá được điều chỉnh trên cơ sở chi phí đầu vào hợp lý, tiết kiệm và thấp hơn giá thị trường để không gây đột biến về giá, góp phần bình ổn thị trường đồng thời đảm bảo không bị lỗ.
Cùng với đó, Vnsteel cũng đẩy mạnh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư nhằm tăng năng lực sản xuất, cung ứng thép trong thời gian tới; tiết kiệm chi phí, giảm giá thành sản phẩm góp phần kiềm chế giá; tiếp tục phát triển hệ thống phân phối theo hướng tăng tỷ lệ cung ứng tới các công trình, đơn vị sử dụng cuối cùng; và niêm yết công khai giá bán...
                                                                                                                                              Văn Xuyên