Gia tăng đầu tư Trung Quốc tại Việt Nam

Vài năm trước đây, những chiếc xe máy Trung Quốc đã từng làm mưa làm gió tại thị trường Việt Nam mà một trong số các nhãn hiệu đó thuộc về nhà sản xuất Chongqing Dongli Manufacturing Ltd. 

Nhà sản xuất có 4 nhà máy ở miền nam Trung Quốc và đến năm 2001, hãng đã “vượt qua” biên giới để xây dựng nhà máy của mình tại Việt Nam. Kể từ khi đầu tư 10,3 triệu USD để xây dựng nhà máy đầu tiên của mình tại nước ngoài, nhà máy của Chongqing Dongli ở gần Hà Nội trở thành nhà cung cấp phụ tùng xe máy hàng đầu ở Việt Nam.

“Công việc của chúng tôi ở đây tiến triển rất tốt, bất chấp sự khác biệt về ngôn ngữ”, Yang Dewei, 42 tuổi, người phụ trách nhà máy mang tên United Motor Vietnam Co. Doanh nghiệp của Yang là một trong số những công ty Trung Quốc sớm đầu tư vào Việt Nam, góp phần tạo nên “làn sóng” hàng trăm công ty khác ùa vào quốc gia này. Giá trị đầu tư của Trung Quốc vào nước lãng giềng phía nam tăng từ mức 66 triệu USD năm 2005 lên 312 triệu USD vào năm 2006, với 57 dự án, có thời hạn hoạt động lên đến 40 năm. “Đầu tư của Trung Quốc tăng trưởng rất nhanh”, Jonathan Pincus, trưởng đại diện UNDP tại Việt Nam nói.

Bộ Kế hoạch-Đầu tư Việt Nam cho biết có ít nhất 250 dự án đầu tư của những nhà đầu tư Trung Quốc được xác lập trong 5 năm qua. Tuy nhiên, cho đến giờ, Trung Quốc vẫn là nhà đầu tư nhỏ ở Việt Nam-đứng thứ 13-sau Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan (Trung Quốc) và Nhật Bản.

Vậy điều gì đã xảy ra, Pincus nói, tiền của người Trung Quốc đi đâu?

Trung Quốc vẫn được biết đến như là “nhà máy của thế giới”, nhưng giờ đây, các công ty Trung Quốc đang xây dựng các nhà máy ở những nơi như miền Bắc Việt Nam, nơi có chi phí giá thành rẻ hơn tới 30% so với Trung Quốc. Thực chất, đầu tư của Trung Quốc sang nước láng giềng miền nam đang gặt hái được những thành công. Ví như các dự án đầu tư xây dựng các nhà máy may công nghiệp mà sản phẩm của chúng được xuất khẩu sang các nước phương Tây.

Đối với các doanh nhân Trung Quốc, các điều kiện kinh tế ở Việt Nam đang phát triển theo chiều hướng thuận lợi với họ-nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hiện đang là thị trường cỡ trung, đang phát triển theo chiều hướng tiêu dùng hàng hoá xa xỉ.

Trong khi những người mới giàu ở Trung Quốc nhắm đến xe hơi thì ở Việt Nam, xe máy vẫn là “vua” và đây là tin tốt cho những nhà sản xuất như Chongqing Dongli.

Năm 1992, Việt Nam mới chỉ có 500.000 chiếc xe máy được đăng ký. 15 năm sau, cùng với sự tăng trưởng của nền kinh tế, số xe máy có ở Việt Nam đã là 20 triệu chiếc, tăng trung bình 1 triệu chiếc/năm. “Kinh tế tăng trưởng giống như Trung Quốc 10 năm trước đây”, Yang nói.

Năm 2005, 35% mức đầu tư của Trung Quốc vào Việt Nam là sản xuất hàng hoá. Đến năm 2006, con số này là 83%.

Sự cân bằng trong đầu tư-mục đích chính của những nhà đầu tư Trung Quốc vào Việt Nam cũng như các nơi khác trên thế giới: Tài nguyên thiên nhiên. Năm 2005, mức đầu tư vào các dự án khai thác than và quặng bauxite chiếm 44% tổng vốn đầu tư của Trung Quốc vào Việt Nam, tăng 3% so với năm trước đó.

Cho đến giờ, đối với các nhà sản xuất Trung Quốc, mức chi phí ở Việt Nam thuộc dạng thấp. Sự gần gũi về địa lý và những nét tương đồng văn hoá khiến Việt Nam trở thành điểm đến của các nhà máy Trung Quốc. Yang tỏ ra hài hước khi nói rằng: “Thực ra cũng không hẳn như vậy. Như ở quê hương tôi-Tứ Xuyên-mọi người thường dùng gia vị cho thức ăn. Nhưng ở đây, tôi hơi khó khăn khi tìm cho mình đồ ăn hợp khẩu vị. Nhưng không sao, tôi đến đây với tư cách là một doanh nhân và đây mới là điều quan trọng”.

• Tùng Lâm