Ghi nhận sau 10 ngày Đà Nẵng mở 'chiến dịch' lập lại trật tự vỉa hè
Giải quyết các vấn đề tồn tại về trật tự đô thị (TTĐT) vỉa hè, Đà Nẵng mở “chiến dịch” nhằm lập lại kỷ cương vỉa hè. Sau 10 ngày, tình hình được cải thiện tại một số tuyến phố, nhưng đồng thời phát sinh “bài toán” mưu sinh của một số người dân.
Quyết tâm lập lại trật tự vỉa hè
Cuối tháng 3/2026, UBND TP Đà Nẵng ra quân triển khai Kế hoạch 109 thực hiện Chỉ thị 14 của Thành ủy Đà Nẵng về bảo đảm TTĐT, thực hiện nếp sống văn minh, phấn đấu 100% xã, phường bảo đảm trật tự vỉa hè, môi trường sạch - đẹp; hình thành nếp sống văn minh trong cộng đồng dân cư, hoạt động kinh doanh, tham gia giao thông.
Tại Lễ ra quân, lãnh đạo UBND TP nhấn mạnh: “Một đô thị văn minh không chỉ được đánh giá bằng hạ tầng hay tốc độ tăng trưởng kinh tế, mà còn thể hiện qua ý thức chấp hành pháp luật, tinh thần trách nhiệm của cộng đồng”.
Thực hiện kế hoạch, Sở Xây dựng đã phối hợp triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, đẩy mạnh tuyên truyền đến từng hộ dân bằng nhiều hình thức. Thứ hai, sắp xếp vỉa hè, kẻ vạch phân định rõ phạm vi, đáp ứng không gian cho người đi bộ; yêu cầu người dân tháo dỡ vật cản như hàng hóa, biển hiệu; từng bước xóa bỏ chợ cóc, chợ tạm. Thứ ba, chỉnh trang đô thị: sắp xếp biển báo, chăm sóc cây xanh, xử lý quảng cáo trái phép, bố trí lại điểm tập kết rác, đáp ứng mỹ quan. Thứ tư, tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, đặc biệt là lấn chiếm vỉa hè, đổ rác sai quy định; nghiên cứu áp dụng xử phạt nguội qua hình ảnh.
Việc triển khai chia thành 3 giai đoạn. Giai đoạn 1, tập trung tuyên truyền, vận động người dân tự giác thực hiện. Giai đoạn 2, tổng kiểm tra, xử lý vi phạm, hoàn thành trước ngày 30/4. Giai đoạn 3, duy trì, phòng ngừa, chống tái phạm. “Việc lập lại trật tự vỉa hè không phải nhiệm vụ nhất thời mà là công việc lâu dài. Yếu tố then chốt là ý thức người dân. Vỉa hè là không gian công cộng, việc giữ gìn không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là quyền lợi của mỗi người dân”, Sở Xây dựng khẳng định.
Với quyết tâm đó, 10 ngày qua, một số tuyến phố Đà Nẵng thật sự như “khoác áo mới”, thông thoáng rõ rệt, trong khi một số tuyến phố công tác này chưa thực sự nghiêm. Người buôn bán vỉa hè phải trả lại không gian cho người đi bộ; nhưng một số cửa hàng, nhà mặt tiền có các hạng mục cơi nơi, xây lấn, bảng hiệu treo đặt chắn tầm nhìn, chắn lối đi vẫn chưa bị xử lý. Trong báo cáo mới đây, Sở Xây dựng chỉ rõ: “Việc dọn dẹp vỉa hè tại các tuyến đường trong các khu dân cư chưa có chuyển biến. Nhiều nơi các chậu cây, biển hiệu, thùng xốp, bàn ghế đá, vật cản trên vỉa hè chưa được dọn dẹp”. Vì vậy, Sở Xây dựng đề nghị UBND các phường, xã khẩn trương yêu cầu người dân chấp hành triệt để; có phương án thu dọn trong trường hợp người dân không tự giác chấp hành.
Nỗi băn khoăn mưu sinh của một số người dân
Theo ghi nhận của phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam, chủ trương được đánh giá đúng đắn, các hộ dân ký cam kết chấp hành nghiêm, nhưng vẫn còn đó nỗi băn khoăn mưu sinh của một số người.
Bà Hồ Thị Thanh (từng bán quán ăn trên đường Triệu Nữ Vương, phường Hải Châu) cho hay, chiếc xe đẩy nhỏ và vài bộ bàn ghế, công việc giúp bà thu nhập khoảng 200.000 đồng/ngày. Suốt 10 ngày qua, được nhắc nhở, bà Thanh tạm nghỉ công việc. Bà Thanh nói ủng hộ chủ trương của TP, nhưng mong địa phương có lộ trình thích ứng hoặc cho buôn bán trong khuôn khổ nhất định, vừa bảo đảm không gian đi bộ, vừa giúp những gia đình khó khăn như bà có nguồn thu nhập.
Hiện tại đã có một số người từng buôn bán trên vỉa hè chọn cách chuyển vào các con hẻm để tiếp tục mưu sinh, nguy cơ phát sinh các mâu thuẫn về lối đi, an toàn giao thông…
Một số cán bộ lãnh đạo phường cũng trăn trở việc vừa thực hiện nghiêm chủ trương bảo đảm TTĐT, vừa bảo đảm kế mưu sinh của người dân. Các phường đã phối hợp với MTTQ, đoàn thể nghiên cứu phương án hỗ trợ chuyển đổi nghề với những hộ dân này, nhưng các phương án đều cần thời gian thực hiện.
Ở một góc nhìn khác, ông Phạm Tấn Việt, một người am hiểu trong lĩnh vực nêu quan điểm, ở các quốc gia có hệ thống giao thông công cộng phát triển, người dân di chuyển trong nội thành bằng xe bus, tàu điện ngầm, tàu điện… nên thường phải đi bộ giữa các trạm giao thông công cộng. Trong khi đó ở Việt Nam, phần lớn người dân sử dụng xe máy, không có nhiều nhu cầu đi bộ trong đô thị.
“Tại Đà Nẵng, tôi cho rằng người đi bộ nhiều nhất vẫn là du khách, tập trung ở các tuyến phố du lịch. Vì vậy, cần phân loại tuyến đường và áp dụng chính sách phù hợp theo lộ trình sẽ giúp quản lý hiệu quả hơn. Ví dụ giai đoạn 1 áp dụng khoảng 5 - 10% các tuyến đường có nhu cầu đi bộ cao. Giai đoạn 2 trở đi, sau khi ổn định giai đoạn đầu, tiếp tục chọn thêm các tuyến đường khác để triển khai. Thực hiện theo lộ trình như vậy, lực lượng chức năng vừa khỏi “căng mình”, có thời gian để các hộ dân sắp xếp lại cảnh quan trước nhà và chuyển đổi sinh kế cho những người liên quan”, ông Việt nêu quan điểm.
Thời gian qua, triển khai kế hoạch lập lại trật tự vỉa hè, các tuyến phố theo Kế hoạch 109, Hội An được đánh giá là điểm sáng của Đà Nẵng.
Ông Nguyễn Đức Bình Thành (Bí thư Đảng ủy phường) cho biết, quá trình phát triển của đô thị Hội An có nhiều đặc thù riêng so với các địa phương khác. Trong khu phố cổ, phần lớn các tuyến đường là phố đi bộ, không có xe máy hay ô tô lưu thông. Nhiều tuyến đường nhỏ, hẹp, thậm chí không có vỉa hè, khiến việc quản lý TTĐT từng gặp không ít khó khăn. Bên cạnh đó, từ năm 2016, Hội An đã triển khai Đề án “gánh hàng rong trong phố cổ” nhằm gìn giữ ký ức văn hóa, tái hiện hình ảnh những gánh hàng truyền thống như chè, bắp ven sông Thu Bồn. Cùng với đó là Đề án “Hội An nhân tình thuần hậu”, khuyến khích các hoạt động buôn bán nhỏ lẻ, mang tính nhân văn, phục vụ du khách.
Song song với việc lập lại TTĐT, phường Hội An chú trọng đến việc bố trí không gian kinh doanh phù hợp cho người dân. Hiện địa phương triển khai quy hoạch phân khu, lựa chọn các khu đất thuận lợi để xây dựng các điểm thương mại dịch vụ tập trung. Tại đây, các hộ buôn bán trên lòng đường trước đây sẽ được di dời vào hoạt động ổn định.