Gập ghềnh con đường đấu giá đất
Như nhiều địa phương khác, Hải Phòng xác định đất đai là nguồn tài nguyên quý giá, cần được khai thác, sử dụng hiệu quả. Chính vì vậy, trong những năm gần đây, thành phố có nhiều chủ trương, giải pháp huy động nguồn lực từ đất đai phục vụ đầu tư và phát triển và đấu giá đất trở thành một trong những giải pháp quan trọng. Tuy nhiên, hiệu quả của công tác này chưa thực sự tương xứng với khả năng thực tế.
Số lượng đã ít, lại nợ tiền
Tháng 8-2003, UBND thành phố có quyết định về việc ban hành quy chế tạm thời về đấu giá quyền sử dụng đất (QSDĐ) để tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng trên địa bàn thành phố. Cuối năm đó, phiên đấu giá khu đất của Xí nghiệp chế biến lương thực diện tích hơn 8.522 m2 tại phường Niệm Nghĩa (quận Lê Chân) được tổ chức. Mặc dù diện tích không lớn, số tiền trúng đấu giá không cao, nhưng phiên đáu giá đầu tiên, được coi là thành công với số tiền trúng đấu giá hơn 29,3 tỷ đồng. Hơn 8 tháng sau, phiên đấu giá thứ hai khu đất Đồng Kênh Trong, phường Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân) mới được tổ chức. Tổng diện tích khu đất hơn 35.827 m2, số tiền trúng đấu giá hơn 49,2 tỷ đồng. Nhưng gần một năm qua, chưa có thêm phiên đấu giá đất nào được tổ chức. Điều đáng nói là trong tổng số hơn 78,5 tỷ đồng của 2 phiên nêu trên, đến nay người trúng đấu giá mới thanh toán được gần một nửa và hiện còn nợ tới 39,2 tỷ đồng tiền sử dụng đất.
Đấu giá đất khi mặt bằng chưa 'sạch'
Thông thường, các khu đất khi đưa vào đấu giá đều phải có mặt bằng sạch, nhưng hai khu đất trên đều 'chưa sạch'. Đối với khu đất của Xí nghiệp chế biến lương thực, vẫn còn 9 hộ chưa cho kiểm kê để đền bù, trong đó có 8 hộ nằm trên đất vỉa hè đường Thiên Lôi mà nguyên nhân là do sai sót trong việc lập hồ sơ ban đầu không xác định rõ nguồn gốc đất đai của các hộ. Tương tự, tại khu đất Đồng Kênh Trong hiện còn 1 hộ chưa nhận tiền đền bù, vì chưa thống nhất về mức giá.
Số phiên đấu giá đã quá ít, nhưng một nửa số tiền sử dụng đất từ các dự án đấu giá đất lại nợ đọng, vì vậy số tiền thu được chẳng đáng là bao so với mục tiêu cũng như yêu cầu đặt ra, khiến ... hiệu quả thu được từ đấu giá đất chưa như mong muốn.
Cần sớm tháo gỡ những vướng mắc
Để việc đấu giá đất đạt hiệu quả, thì một trong những yếu tố quan trọng là những khu đất được đưa vào đấu giá phải ở những vị trí 'đắc địa' và có mặt bằng 'sạch'. Theo kế hoạch của Sở Tài nguyên và Môi trường, dự kiến từ nay đến cuối năm sẽ đưa khoảng 5-6 khu đất vào đấu giá như các khu đất của : Công ty hoá chất vật liệu điện tại phường Máy Tơ (quận Ngô Quyền); Công ty XNK súc sản và gia cầm Hải Phòng tại phường Vĩnh Niệm, Công ty Dệt Hải Phòng ở phường Niệm Nghĩa, Công ty Thảm len Hải Phòng ở phường Cát Dài (quận Lê Chân); Chi nhánh Công ty kỹ nghệ lạnh tại thị xã Đồ Sơn; Công ty cơ khí Duyên Hải ở quận Hồng Bàng, với tổng diện tích khoảng 45.000 m2...
Tuy nhiên, hiện vẫn còn những vướng mắc làm ảnh hưởng đến triển khai đấu giá đất, mà trước hết là cơ chế chính sách. Quyết định 1783 / QĐ-UB ngày 1-8-2003 của UBND thành phố ban hành quy chế tạm thời về đấu giá quyền sử dụng đất để tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng trên địa bàn thành phố Hải Phòng đã bộc lộ nhiều điểm lạc hậu so với Luật Đất đai năm 2003. Mặt khác, theo chỉ đạo của thành phố, để đấu giá đất đem lại hiệu quả kinh tế cao, các khu đất đấu giá sau này phải chú ý có hạ tầng kỹ thuật, nên những địa điểm xác định đấu giá quyền sử dụng đất có cơ sở hạ tầng cần có quá trình thực hiện thủ tục đầu tư xây dựng cơ bản như đấu thầu xây dựng hạ tầng kỹ thuật, thi công xây dựng hạ tầng kỹ thuật, nhưng quá trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung tâm khai thác đất (Sở Tài nguyên và Môi trường) và Ban quản lý dự án (Sở Xây dựng), ngoài ra còn một số vướng mắc về xác định nguồn gốc đất cũng như cần phải có một đội ngũ cán bộ chuyên môn thạo việc...
Để đẩy nhanh tiến độ đấu giá quyền sử dụng đất, tại cuộc làm việc gần đây với Sở Tài nguyên và Môi trường, Chủ tịch UBND thành phố Trịnh Quang Sử yêu cầu ngành sớm tham mưu với thành phố bổ sung sửa đổi quy định về đấu giá quyền sử dụng đất theo đúng quy định của Luật Đất đai. Lựa chọn thứ tự, ưu tiên những địa điểm có khả năng đấu giá đạt hiệu quả cao để khẩn trương hoàn thiện thủ tục. Chủ tịch cũng yêu cầu các ngành: Tài nguyên và Môi trường, Xây dựng tiếp tục rà soát các dự án sử dụng đất vi phạm cũng như quỹ nhà cho thuê để có thể đưa thêm vào nguồn đấu giá nhà đất.
Như vậy, trong những tháng cuối năm nay, nếu việc đấu giá nhà đất đối với 5-6 địa điểm thành công sẽ đem lại cho ngân sách thành phố nguồn thu đáng kể. Việc đấu giá đất trên địa bàn thành phố thời gian qua là quá chậm và vẫn là đấu giá đất thô nên hiệu quả thấp. Vấn đề đặt ra trong công tác đấu giá đất hiện nay là bên cạnh việc xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách về đấu giá đất, cần kiện toàn Hội đồng đấu giá đất thành phố, Trung tâm khai thác đất; mở rộng hình thức đấu giá : nhà ở, đất sản xuất kinh doanh, dịch vụ, đấu thầu công trình có sử dụng đất và đa dạng loại hình đấu giá.../.
Thuỷ An