Gần 900.000 thuê bao không chính chủ bị phát hiện

Phân biệt rõ xác thực thông tin và xác nhận chính chủ thuê bao

Dù đã trải qua đợt tổng rà soát thông tin thuê bao năm 2023, hàng chục triệu người dùng di động hiện vẫn tiếp tục phải xác nhận SIM chính chủ trên VNeID. Đây không phải là bước lặp lại, mà là giai đoạn quan trọng nhằm giúp mỗi công dân trực tiếp kiểm soát các số điện thoại đứng tên mình, ngăn chặn SIM rác, SIM mạo danh và giảm thiểu nguy cơ bị lợi dụng cho các hành vi lừa đảo công nghệ cao.

Tại họp báo thường kỳ tháng 4 của Bộ Khoa học và Công nghệ chiều 29/4, ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông cho biết, nhiều người dân đang nhầm lẫn giữa hai khái niệm: xác thực thông tin thuê bao và xác nhận chính chủ thuê bao.

Theo ông Cương, xác thực thông tin thuê bao là bước đã được triển khai từ nhiều năm qua. Khi đăng ký SIM mới, người dân cung cấp giấy tờ tùy thân và doanh nghiệp viễn thông đối soát dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để bảo đảm thông tin chính xác.

Đây là quá trình làm sạch dữ liệu từ phía doanh nghiệp và cơ quan quản lý, nhằm loại bỏ những trường hợp thông tin sai lệch, giấy tờ không còn phù hợp hoặc dấu hiệu bất thường.

Năm 2023, Việt Nam từng triển khai tổng rà soát trên diện rộng với khoảng 120 triệu thuê bao. Qua đối chiếu, khoảng 17 triệu thuê bao bị phát hiện có thông tin chưa chính xác; trong đó hơn 11 triệu thuê bao đã được chuẩn hóa, còn khoảng 6 triệu thuê bao bị dừng dịch vụ.

Tuy nhiên, đợt rà soát này mới chỉ giải quyết bài toán “giấy tờ thật, người thật”. Trong khi đó, việc xác nhận chính chủ trên VNeID hiện nay là bước cao hơn, cho phép người dân trực tiếp kiểm tra toàn bộ số điện thoại đang đứng tên mình trên tất cả nhà mạng. Người dân có thể xác nhận những số đang sử dụng hợp pháp, đồng thời từ chối các số không còn dùng hoặc không nhận biết. 

Vẫn còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa hoàn tất xác nhận

Theo ông Nguyễn Anh Cương, thống kê sơ bộ từ Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thuộc Bộ Công an ( C06), đến nay đã có hơn 95 triệu thuê bao được đồng bộ lên hệ thống VNeID. Qua rà soát, gần 900.000 thuê bao được phát hiện không chính chủ. Hơn 60 triệu thuê bao đã được người dân xác nhận chính chủ, song vẫn còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa hoàn tất xác nhận. Cơ quan quản lý cho phép người dân tiếp tục thực hiện việc xác nhận đến ngày 15/6/2026.

Việc chia thành nhiều giai đoạn nhằm tạo điều kiện để người dân có đủ thời gian kiểm tra kỹ lưỡng, tránh tình trạng từ chối nhầm những số thuê bao đang phục vụ công việc, thiết bị cá nhân hoặc các nhu cầu đặc thù.

Đại diện Cục Viễn thông cho biết, với sự hỗ trợ của VNeID và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, lần đầu tiên người dân có công cụ trực tiếp để giám sát quyền sở hữu thuê bao của mình, điều trước đây phụ thuộc chủ yếu vào doanh nghiệp viễn thông.

Ông Cương chia sẻ, trong thực tế, suốt hơn 30 năm phát triển ngành viễn thông, nhiều trường hợp phát sinh như đứng tên hộ người thân, cho mượn giấy tờ hoặc bị lợi dụng thông tin cá nhân để đăng ký SIM rác đã khiến không ít người vô tình liên đới trách nhiệm pháp lý. Theo Luật Viễn thông 2023, người đứng tên hợp đồng thuê bao phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về số điện thoại đó.

Cơ quan quản lý cũng ghi nhận nhiều trường hợp người dân bị triệu tập hỗ trợ điều tra vì các SIM cũ, SIM thất lạc hoặc SIM không còn sử dụng nhưng vẫn đứng tên mình bị các đối tượng xấu dùng để lừa đảo.

Do đó, việc xác nhận chính chủ lần này không chỉ là thủ tục hành chính mà còn là biện pháp tự bảo vệ pháp lý cho mỗi công dân trong môi trường số.

Hướng tới môi trường viễn thông minh bạch, an toàn

Ông Nguyễn Anh Cương cũng cho biết thêm, đối với người cao tuổi, người yếu thế, người không có VNeID hoặc gặp khó khăn trong thao tác công nghệ, Cục Viễn thông sẽ phối hợp với lực lượng công an, chính quyền địa phương và doanh nghiệp viễn thông để tổ chức các điểm hỗ trợ trực tiếp. Mục tiêu cuối cùng của chiến dịch không đơn thuần là chuẩn hóa dữ liệu, mà còn nhằm xây dựng môi trường viễn thông minh bạch, an toàn, giảm thiểu SIM rác, SIM giả mạo và ngăn chặn hiệu quả các hành vi lừa đảo qua điện thoại.

Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi, việc mỗi người dân chủ động kiểm soát tài sản số của mình, bắt đầu từ chính số điện thoại cá nhân, đang trở thành yêu cầu tất yếu.

Chiến dịch xác nhận SIM chính chủ lần này vì thế không chỉ là bước siết chặt quản lý nhà nước, mà còn là một phần quan trọng trong tiến trình xây dựng xã hội số an toàn, tin cậy và bền vững.