'Gà trống đẻ ra vàng' trên thị trường vũ khí quốc tế

Chiến đấu cơ Rafale.
Chiến đấu cơ Rafale.
(PLO) - Theo một thống kê gần đây, Pháp đứng thứ ba trong số các nhà xuất khẩu vũ khí của thế giới, thua xa Hoa Kỳ nhưng ngang ngửa với Nga. Đâu là chìa khóa thành công của ngành công nghệ chế tạo vũ khí trên xứ của các chú "gà trống Gaulois"?.
 

Hiện diện trong nhiều lĩnh vực từ trực thăng đến chiến đấu cơ, từ hàng không mẫu hạm đến xe bọc thép, tổng kim ngạch xuất khẩu trang thiết bị quân sự của Pháp không ngừng gia tăng. 

Hợp đồng với Canberra thể hiện “sức mạnh kinh tế, tiềm lực của nền công nghiệp và kỹ thuật của Pháp, mở ra một giai đoạn hợp tác trong 50 năm” trong lĩnh vực công nghệ quốc phòng. Thủ tướng Pháp Manuel Valls không khỏi tự hào tuyên bố như trên sau khi Paris mới đây giành được hợp đồng 34 tỷ đô la, cung cấp 12 tàu ngầm Barracuda cho Hải Quân Úc. Đây là một bước tiến mới trên con đường chinh phục thị trường vũ khí thế giới của các nhà sản xuất Pháp.

Từ 4 năm qua, xuất khẩu vũ khí của Pháp không ngừng gia tăng. 2015 thậm chí còn là một năm kỷ lục khi ngành công nghệ trang thiết bị quân sự thu vào 16 tỷ euro hợp đồng, cao gấp đôi so với kết quả của 2014 và tăng gần gấp 4 lần so với thời điểm 2012 khi tổng thống François Hollande bước vào điện Elysée. 

2016 tiếp tục là một năm thuận lợi đối với các tập đoàn sản xuất vũ khí Pháp, bởi chỉ riêng nước Úc đồng ý mua vào 12 chiếc tàu ngầm do tập đoàn DCNS thiết kế, tổng trị giá lên tới 34 tỷ euro.

Trong bảng xếp hạng thế giới, Pháp đang vươn lên hàng thứ 3, sau Mỹ và gần bằng Nga. Những khách hàng quan trọng nhất của Pháp tập trung ở khu vực Trung Cận Đông, từ Ả Rập Xê Út đến Ai Cập, Qatar. Còn trong vùng châu Á và châu Đại Dương, có Indonesia, Ấn Độ và nhất là Úc là những miền đất hứa.

Chiến đấu cơ Rafale.

Chiến đấu cơ Rafale.

Ngành công nghệ không hề biết khủng hoảng

Theo thẩm định của bộ Quốc Phòng Pháp được công bố vào tháng 1/2016, ngành công nghiệp vũ trang bảo đảm công việc làm cho 165.000 nhân viên và khối lượng này ước tính tăng lên tới 200.000 vào năm 2018.

Còn căn cứ vào bản nghiên cứu được thực hiện hồi năm 2014, trong thời gian từ 2009 đến 2013 xuất khẩu vũ khí của Pháp chiếm ¼ tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước và cũng nhờ lĩnh vực mũi nhọn này nhập siêu của Paris được thu hẹp từ 5 - 8 % trong cùng thời gian. Doanh thu của các tập đoàn trong ngành lên tới trên 17 tỷ euro.

Bối cảnh địa chính trị bấp bênh gần như đã lan rộng ra cả khu vực Trung Cận Đông, một phần lớn ở châu Phi và một số điểm nóng tại châu Á, đe dọa khủng bố nhắm vào nhiều quốc gia tại châu Âu đã đẩy thế giới vào một cuộc chạy đua vũ trang. 

Tháng 5/2015 quân đội Qatar chính thức đặt mua 24 chiến đấu cơ Rafale của Pháp, trị giá hợp đồng hơn 6 tỷ euro. Tập đoàn đóng tàu quân sự DCNS ngấp nghé để bán 3 khu trục hạm có trang bị tên lửa chống tên lửa cho Doha.

Lại cũng chính quyền Quatar có kế hoạch trang bị 22 trực thăng chiến dấu loại NH90 do liên doanh châu Âu chế tạo và được sản xuất tại Pháp và Ý, trị giá hợp đồng 2 tỷ euro. Cùng mùa xuân năm ngoái, sau nhiều năm lận đận, tập đoàn Dassaut Aviation lần đầu tiên xuất khẩu được loại chiến đấu cơ cực kỳ tối tân Rafale cho Ai Cập trị giá hơn 4 tỷ euro.

Trực thăng chiến dấu loại NH90

Trực thăng chiến dấu loại NH90

Tại châu Âu sau nhiều tháng do dự, Ba Lan tiếp tục đàm phán để mua vào khoảng 50 chiếc trực thăng loại Caracal do Airbus sản xuất.

Nhìn sang châu Mỹ, từ 2008 Pháp đã ký kết với Brazil hợp đồng hơn 6 tỷ euro để cung cấp cho Brasilia trực thăng quân sự, tàu ngầm tấn công và chuyển giao công nghệ cho xứ này trong lĩnh vực thiết kế tàu ngầm sử dụng năng lượng nguyên tử 

Tại Châu Á, đầu năm nay, đến lượt Ấn Độ đạt thỏa thuận để mua 36 chiếc Rafale (5 tỷ euro) cho dù tiến trình đàm phán vẫn chưa tới hồi kết. Đôi bên còn bất đồng về giá cả. Máy bay Pháp bị New Delhi chê là quá đắt và chính phủ của thủ tướng Modi còn thương lượng thêm đòi Paris “mạnh dạn hơn” trong việc chuyển giao công nghệ cho phía Ấn Độ.

Nhưng trên bàn cờ mua bán vũ khí, Ả Rập Xê Út là lá chủ bài của Paris. Năm 2014 vương quốc này trở thành nguồn nhập khẩu trang thiết bị quân sự số 1 của thế giới. Tháng 10/2014 chính phủ Pháp thông báo đã ký kết nhiều hợp đồng lên tới 10 tỷ euro với Riyad, trong đó có cả dự án hợp tác hàng hải. 

Kể từ ngày quốc vương Abdelaziz ben Abderrahman al Saoud lên ngôi năm 1926 cho đến cuối 2014, nguyên thủ và các lãnh đạo Pháp đã 39 lần dừng chân tại xứ dầu hỏa, và 15 chuyến công tác đó diễn ra trong vòng 3 năm kể từ khi tổng thống Hollande lên cầm quyền. Cũng đích thân tổng thống Pháp đã 3 lần công du Riyad, một sự quan tâm hiếm có từ phía Paris.

Về phần mình, sứ giả của ngành công nghệ sản xuất vũ khí Pháp, bộ trưởng Quốc phòng Jean-Yves Le Drian chỉ riêng trong năm 2013 đã 3 lần đến Ả Rập Xê Út. 2013 cũng là thời điểm quyết định để Riyad chấp bút ký thỏa thuận khung mua vũ khí của Pháp với giá 10 tỷ euro nói trên.

Các tập đoàn từ sản xuất vũ khí đến hệ thống phòng không, đóng tàu, xe bọc thép, vận tải đã bắt đầu gặt hái những thành quả đầu tiên sau nhiều năm kiên nhẫn thuyết phục nhiều thế hệ các ông vua dầu hỏa ở Riyad. 

Chủ bài của ngành công nghệ vũ khí Pháp?

Sự kiện trong tháng 4/2016 Úc chọn Pháp là đối tác trang bị tàu ngầm cho lực lượng Hải quân lại càng là bằng chứng cụ thể cho thấy công nghệ quốc phòng của Pháp đang có những bước đột phá. Cựu quan chức cao cấp của bộ Quốc Phòng, Pierre Conesa nêu bật những điểm son của các tập đoàn Pháp:

“Tôi nghĩ là có rất nhiều yếu tố hội tụ trong vụ Úc mua tàu ngầm của Pháp. Thứ nhất, bên mua vào là một nhà nước, kèm theo đó là những tính toán chiến lược phức tạp, cùng với vế chuyển giao công nghệ, an ninh quốc phòng và mức độ tin cậy giữa bên mua và nguồn cung cấp.

Thứ hai là tới nay Úc mới chỉ quyết định “độc quyền đàm phán với Pháp”. Đôi bên chưa chính thức ký kết giao kèo mua bán. Paris và Canberra bước vào giai đoạn thương lượng, không về giá cả nữa mà sẽ tập trung vào nội dung của hợp đồng. 

Tàu ngầm do Pháp sản xuất.

Tàu ngầm do Pháp sản xuất.

Nhưng chúng ta phải nhìn nhận là nước Pháp chiếm thế thượng phong và có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ tàu ngầm hơn hẳn các đối thủ khác như là Đức hay Nhật Bản. 

Đức thì mới chỉ vừa bước vào lĩnh vực này, còn Nhật tuy có kinh nghiệm đóng tàu ngầm, nhưng chưa bao giờ xuất khẩu mặt hàng này cho bất kỳ một ai. Trong khi đó thì tàu ngầm cỡ lớn của Pháp và phía các nhà sản xuất không còn phải chứng minh về hiệu quả của lớp Barracuda. 

Về mặt kỹ thuật, trong lĩnh vực này Pháp đang dẫn đầu. Đương nhiên là với hợp đồng mang tính chiến lược như vậy thì đối thoại đã phải diễn ra ở cấp nhà nước. Ngành công nghệ quốc phòng là một trong những lĩnh vực hiếm hoi mà trước khi xuất khẩu, nhà sản xuất cần được chính phủ cho phép”.

Riêng trong hợp đồng với Canberra, cũng chuyên gia về quốc phòng Pierre Conesa nêu lên một số nét đặc thù để Paris giành được lợi thế : 

“Đúng là Pháp đã bám theo sát để thích nghi với những đòi hỏi của Úc. Nhưng ở đây có nhiều yếu tố cần được quan tâm. Một là Pháp có những sản phẩm “rộng hơn” so với Mỹ. Cụ thể là Hoa Kỳ không xuất khẩu tàu ngầm và vệ tinh.

Hai là Pháp đã khẳng định được vị trí của mình trên cả hai lĩnh vực này. Điều đó cho thấy, trong thế giới công nghệ quốc phòng, tuy không là nhà cung cấp số 1 của thế giới, nhưng Pháp khéo léo khoanh vùng một số mảng để tập trung đầu tư và làm chủ một vài lĩnh vực nhỏ đó, bên cạnh rất nhiều nguồn cạnh tranh, từ Nga đến Anh hay Đức. 

Cho đến gần đây Pháp chủ yếu nhắm tới một số nước nhỏ như Qatar và đã gần như độc quyền thương lượng với một vài đối tác này. Nhưng trong thời gian qua, không kèn không trống, Anh và nhất là Đức đã tấn công luôn cả các thị trường này, cho nên Pháp lại càng phải phát triển công nghệ tinh vi. 

Về câu hỏi liên quan đến vấn đề chuyển giao công nghệ, đây là một chủ đề xưa như trái đất và luôn gây lo ngại. Có điều Pháp không dễ dãi hơn các nhà sản xuất vũ khí khác trong việc chuyển giao công nghệ cho khách hàng. 

Thêm vào đó khi Paris bắt đầu bán và chuyển giao công nghệ chế tạo chiến đấu cơ cho Nhật, mọi người đã sợ rằng Nhật Bản trở thành một đối thủ cạnh tranh, có thể đe dọa quyền lợi của Pháp. Thực tế không hẳn là như vậy.

Tới nay, chiến đấu cơ Rafale vẫn hơn hẳn các loại chiến đấu cơ và máy bay tàng hình của Nhật. Trên thực tế Pháp không chỉ bán ra một sản phẩm mà còn rất nhiều thứ kèm theo đó và về điểm này thì thực sự ngành công nghệ của Pháp có nhiều ưu thế”.

Giải thích thành công

Một số các nhà phân tích khác cho rằng, có 5 yếu tố giải thích cho thành công của ngành công nghệ vũ khí Pháp hiện tại.

Thứ nhất là Paris đang đưa quân tham chiến ở nhiều nơi trên thế giới, từ Mali đến Trung Phi, Irak… và vô hình chung, các mặt trận đó lại trở thành tủ kính của những sản phẩm “made in France”. Trong hai năm liên tiếp, 2013 và 2014 doanh thu của các hãng sản xuất vũ khí Pháp đã tăng theo thứ tự là 40% và 17%.

Thứ nhì là ngoại trừ hợp đồng vừa đạt được với Úc, phần còn lại hầu hết với các đối tác ở Trung Cận Đông, thường là những hợp đồng “cò con” trị giá vài tỷ đô la nhưng cũng đủ để nuôi sống bộ máy sản xuất của Pháp.

Yếu tố thứ ba tạo nên hào quang cho Pháp là một số các đối tác trên thế giới tìm một nguồn cung cấp mới để giảm bớt mức độ lệ thuộc vào Mỹ hay Nga và kể cả Trung Quốc, một ông khổng lồ khác trong ngành.

Nguyên nhân thứ tư đẩy xuất khẩu vũ khí Pháp tăng nhanh là khoản đầu tư rất lớn của Bộ Quốc phòng để luôn đi trước các đối thủ khác – kể cả Mỹ trong một số lĩnh vực vài bước. 

Sau cùng, những thành công mà nước Pháp có được từ năm 2013 tới nay, chủ yếu là nhờ vai trò hàng đầu của bộ trưởng Quốc Phòng Jean-Yves Le Drian. Không phải ngẫu nhiên mà báo chí nước này mệnh danh ông là “sứ giả” của ngành công nghệ quốc phòng. Từ Ba Lan đến Qatar, từ Ấn Độ đến Ai Cập, Brazil… chỗ nào có các dự án đấu thầu, đều có sự hiện diện của ông Le Drian, cánh tay mặt của tổng thống Pháp, François Hollande.

Đành rằng trên thị trường vũ khí, Mỹ vẫn chiếm thế áp đảo với doanh thu co giãn từ 60 đến 80 tỷ đô la một năm, kế tới là Nga với từ 25 đến 30 tỷ nhưng Pháp đang nhập cuộc để làm đảo lộn trật tự đó.

Tàu sân bay do Pháp sản xuất.

Tàu sân bay do Pháp sản xuất.

Tin cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bầu cử Mỹ 2024: Ông Biden từ bỏ nỗ lực tái tranh cử

Tổng thống Mỹ Biden.
(PLVN) - Ngày 21/7, Tổng thống Joe Biden đã bất ngờ tuyên bố rút lui khỏi chiến dịch tái tranh cử Tổng thống năm 2024, đồng thời ủng hộ Phó Tổng thống Kamala Harris làm ứng cử viên của đảng Dân chủ ra đối đầu với ứng cử viên của đảng Cộng hòa là cựu Tổng thống Donald Trump trong cuộc bầu cử sẽ diễn ra vào tháng 11 tới.

Lễ tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam tại Pháp

Hình ảnh tại buổi lễ.
(PLVN) - Vừa qua, tại Trung tâm Văn hoá Việt Nam (Thủ đô Paris, Pháp), Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN), Bộ Ngoại giao phối hợp với Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam và Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp tổ chức Lễ Tôn vinh tiếng Việt và khai trương Tủ sách tiếng Việt phục vụ cộng đồng người Việt tại Pháp.

'Sự mất mát không thể bù đắp với Cuba'

'Sự mất mát không thể bù đắp với Cuba'
Những bài viết “Một sự mất mát không thể bù đắp với Cuba”, “Việt Nam mất đi một nhà lãnh đạo tầm thế giới” cùng nhiều tin, bài về sự ra đi của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được đăng trên trang nhất của các báo điện tử như Grama, Prensa Latina, CAN, Cubadebate, Radiorebelde, Radiohc, Cubasi và Radioreloj...

Công nghệ hỗ trợ tri ân khắp thế giới

Công nghệ hỗ trợ tri ân khắp thế giới
(PLVN) - Tri ân thương binh, liệt sĩ và người có công là truyền thống quan trọng trong các nền văn hóa trên thế giới. Trong thời đại số hóa, công nghệ đang ngày càng tác động mạnh mẽ đến cách thức mà các quốc gia tưởng niệm và đền đáp những người đã hy sinh, cống hiến cho đất nước.

Đề nghị cảnh sát Thái Lan cung cấp thông tin diễn biến vụ việc 4 người Việt thiệt mạng

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng.
(PLVN) - Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan đã và đang phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng Thái Lan để cập nhật tình hình; hỗ trợ công tác điều tra; đề nghị Cảnh sát Hoàng gia và Bộ Ngoại giao Thái Lan cung cấp thông tin diễn biến vụ việc và tạo điều kiện để Đại sứ quán triển khai các biện pháp bảo hộ công dân.

Việt Nam nộp đệ trình Ranh giới thềm lục địa mở rộng khu vực giữa Biển Đông

Việt Nam chính thức nộp Hồ sơ đệ trình Ranh giới thềm lục địa mở rộng ngoài 200 hải lý của Việt Nam ở Khu vực Giữa Biển Đông lên Ủy ban Ranh giới Thềm lục địa LHQ (CLCS).
(PLVN) - Sáng 17/7 (theo giờ địa phương), tại trụ sở Liên hợp quốc (LHQ) ở New York, Hoa Kỳ, Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại LHQ cùng Đoàn công tác của Bộ Ngoại giao do Đại sứ Trịnh Đức Hải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia làm Trưởng đoàn, đã chính thức nộp Hồ sơ đệ trình Ranh giới thềm lục địa mở rộng ngoài 200 hải lý của Việt Nam ở Khu vực Giữa Biển Đông lên Ủy ban Ranh giới Thềm lục địa LHQ (CLCS).

Phía Nga: 'Đây là điều chúng tôi cần'

Phía Nga: 'Đây là điều chúng tôi cần'
Người đứng đầu ngành ngoại giao Nga nói rõ: "Ông ấy (ứng cử viên phó tổng thống Mỹ J.D. Vance) ủng hộ hòa bình, ủng hộ việc chấm dứt hỗ trợ đang được cung cấp và chúng tôi chỉ có thể hoan nghênh điều đó vì đó là điều chúng tôi cần - ngừng cung cấp vũ khí cho Ukraine và sau đó xung đột sẽ kết thúc".